Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng pin trên các mẫu xe điện hiện đại có thể hoạt động hơn một thập kỷ trước khi cần thay thế. Khi hết vòng đời, gần như 100% vật liệu trong bộ pin cũng có thể được tái chế.
Tuy nhiên, việc không phải thay pin không đồng nghĩa bộ pin vẫn giữ nguyên tình trạng như lúc mới xuất xưởng. Điều nhiều người quan tâm là sau nhiều năm sử dụng, dung lượng pin sẽ suy giảm đến mức nào.
Thực tế, không có một công thức chung để xác định một bộ pin sẽ còn bao nhiêu phần trăm dung lượng sau số năm nhất định. Ngoài yếu tố thời gian, mức độ suy giảm dung lượng pin còn phụ thuộc vào từng hãng xe cũng như cách mỗi nhà sản xuất thiết lập phần mềm quản lý pin.
Không có công thức cố định để xác định dung lượng pin xe điện sẽ giảm bao nhiêu % sau nhiều năm sử dụng.
Theo công ty nghiên cứu xe điện Recurrent, khi đánh giá quãng đường còn lại sau 3 năm sử dụng so với ban đầu, các mẫu xe của Cadillac, Hyundai, Mercedes-Benz, Mini và Rivian đều duy trì 100% phạm vi hoạt động được công bố. Trong khi đó, Ford đạt 99,9%, Tesla đạt 96,3%, còn BMW và Jaguar ở mức 90,8%.
Tuy nhiên, những con số này không đồng nghĩa với pin của BMW hay Jaguar xuống cấp nhiều hơn Hyundai. Theo Recurrent, nguyên nhân nằm ở cách các hãng xây dựng phạm vi hoạt động ngay từ đầu.
Một số nhà sản xuất công bố phạm vi hoạt động tối đa ngay khi xe xuất xưởng và chấp nhận việc con số này sẽ giảm dần theo thời gian. Trong khi đó, một số hãng chủ động giữ lại một phần dung lượng dự phòng và sử dụng các bản cập nhật phần mềm để duy trì phạm vi hoạt động ổn định hơn trong nhiều năm.
Dù áp dụng chiến lược nào, quá trình lão hóa của pin lithium-ion vẫn là điều không thể tránh khỏi. Điểm tích cực là tốc độ suy giảm dung lượng không diễn ra đồng đều trong suốt vòng đời của bộ pin.
Dung lượng pin xe điện giảm theo đường cong hình chữ S
Theo Recurrent, pin lithium-ion thường suy giảm theo đường cong hình chữ S. Ở giai đoạn đầu, dung lượng có thể giảm tương đối rõ khi pin bước vào trạng thái hoạt động ổn định. Sau đó là quãng thời gian rất dài với tốc độ lão hóa chậm và gần như tuyến tính. Chỉ khi pin tiến đến cuối vòng đời, tốc độ suy giảm mới tăng nhanh trở lại.
Recurrent cho biết phần lớn xe điện đang lưu hành hiện nay vẫn nằm trong giai đoạn hoạt động ổn định này. Ngay cả những xe phải thay pin cũng hiếm khi gặp tình trạng hỏng hóc nghiêm trọng như nhiều người vẫn lo ngại.
Chính sách bảo hành cũng góp phần giảm bớt nỗi lo về tuổi thọ pin. Dù điều kiện bảo hành khác nhau giữa các hãng, Recurrent cho biết tiêu chuẩn phổ biến hiện nay là bảo hành hệ truyền động điện trong 8 năm hoặc 160.900 km, đồng thời cam kết bộ pin vẫn duy trì tối thiểu 70% dung lượng ban đầu trong thời gian này.
Điều đó có nghĩa là nếu một mẫu xe mới hiện có phạm vi hoạt động 300 dặm (khoảng 483 km), sau 8 năm người dùng vẫn có thể kỳ vọng xe đạt khoảng 210 dặm (338 km) hoặc thậm chí cao hơn, tùy từng loại pin và cách sử dụng, cách sạc pin trong suốt quá trình vận hành.
Không chỉ xe điện, xe sử dụng động cơ đốt trong cũng suy giảm hiệu suất theo thời gian. Động cơ xăng hoặc diesel sau nhiều năm sử dụng sẽ giảm công suất do hao mòn các chi tiết cơ khí. Ví dụ, một chiếc Ford Mustang Dark Horse có công suất 500 mã lực nếu vận hành khoảng 15.000 dặm (24.100 km) mỗi năm trong 8 năm có thể mất từ 49-88 mã lực.
Nói cách khác, mọi hệ truyền động đều sẽ xuống cấp theo thời gian. Sự khác biệt chỉ nằm ở hình thức và mức độ suy giảm của từng công nghệ.
Cộng tác viên Lan Quyên