Điều dưỡng chuyên khoa độc chất Đàm Đôn Từ, Bệnh viện Trường Canh Lâm Khẩu, Đài Loan, Trung Quốc, người được mệnh danh là “mẹ đỡ đầu chống độc”, cảnh báo có hai tình trạng ở đũa tuyệt đối không nên bỏ qua.
Bà cho biết từng ghi nhận nhiều trường hợp tại Trung Quốc, trong đó có gia đình 4 người lần lượt mắc ung thư gan và qua đời. Quá trình điều tra cho thấy họ có thói quen sử dụng đũa và dụng cụ bếp bị mốc trong thời gian dài, khiến độc tố tích tụ âm thầm trong cơ thể.
Hai dấu hiệu nguy hiểm dễ nhận thấy nhất là đũa bị nứt, tách hoặc xuất hiện mốc, lông mốc trên bề mặt. Khi đũa nứt, các khe hở sẽ giữ lại cặn thức ăn và độ ẩm, tạo môi trường lý tưởng cho nấm mốc phát triển. Nếu vẫn tiếp tục sử dụng, người dùng có thể vô tình đưa độc tố vào cơ thể mỗi ngày.
Đáng lo ngại nhất là độc tố aflatoxin hay độc tố nấm mốc Aspergillus, do nấm Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus sinh ra. Đây là chất được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế IARC, trực thuộc Tổ chức Y tế Thế giới, xếp vào nhóm 1, tức nhóm chất gây ung thư chắc chắn ở người. Aflatoxin có độc tính rất mạnh với gan, chỉ cần khoảng 1ml đã có thể làm tăng nguy cơ ung thư trong điều kiện phơi nhiễm nhất định. Đặc biệt, chất này bền nhiệt, không dễ bị phá hủy hoàn toàn ở nhiệt độ nấu ăn thông thường.
Ngoài đũa mốc, aflatoxin còn có thể xuất hiện trong thực phẩm bảo quản kém ở môi trường nóng ẩm như lạc, ngô, các loại hạt, ngũ cốc và một số gia vị. Trung tâm An toàn Thực phẩm Hong Kong, Trung Quốc, từng cảnh báo nếu nông sản sau thu hoạch không được sấy khô và lưu trữ đúng cách, nguy cơ nhiễm độc tố nấm mốc sẽ tăng cao. Khi đã xuất hiện mốc, không nên cắt bỏ phần hỏng để dùng tiếp vì độc tố có thể đã lan rộng mà mắt thường không thấy được.
Về cách sử dụng an toàn, chuyên gia khuyến nghị nên rửa đũa kỹ từng chiếc, đặc biệt với đũa tre có nhiều rãnh dọc ngang, cần chải theo thớ để làm sạch hoàn toàn. Không nên chà cả bó đũa cùng lúc vì dễ sót cặn bẩn. Đũa tre, gỗ nên thay định kỳ 3 đến 6 tháng tùy tần suất sử dụng. Với chất liệu, có thể ưu tiên inox 304 vì bền, ít bám bẩn và chịu nhiệt tốt; hạn chế dùng đũa melamine trong môi trường nhiệt độ cao kéo dài.
Một đôi đũa nhỏ bé nhưng nếu chủ quan, nó có thể trở thành “ổ chứa” độc tố nguy hiểm. Việc kiểm tra, thay mới và bảo quản đúng cách là bước đơn giản nhưng quan trọng để bảo vệ sức khỏe cả gia đình.
Nguồn và ảnh: SETN
Nguyệt Quang