Khi các thế hệ sống chung nhà nhưng "lệch nhịp"
Tại ngày chung kết, ThS.KTS Nguyễn Bảo Tuấn, đại diện ngành Kiến trúc, Trường Đại học Văn Lang, mở đầu bằng câu hỏi: đã bao lâu rồi mỗi người chưa ăn một bữa cơm cùng gia đình, và thế nào là một không gian sống hạnh phúc?
ThS.KTS. Nguyễn Bảo Tuấn chia sẻ về cách xây dựng ngôi nhà gắn kết
Dưới một mái nhà, mỗi thế hệ mang một nhịp sinh học và nhu cầu hoàn toàn khác biệt. Ông bà thường dậy sớm, cần không gian yên tĩnh và mong mỏi sự sẻ chia. Cha mẹ trở về nhà sau một ngày làm việc, có xu hướng tìm kiếm sự nghỉ ngơi. Con cái ở độ tuổi trưởng thành khao khát không gian cá nhân để học tập, giải trí và tự do phát triển theo cách riêng.
Sự khác biệt này vô tình khiến các thành viên thành những "ốc đảo" độc lập. Ranh giới giữa không gian chung và riêng chưa được tổ chức hợp lý lập tức gây ra bất tiện trong sinh hoạt. Nếu vách ngăn quá kín, gia đình mất đi sự tương tác. Nếu không gian quá mở, sự riêng tư không còn, khiến thành viên không thấy thoải mái. Bài toán đặt ra cho đô thị hiện đại: Làm thế nào để mỗi cá nhân được sống đúng nhịp điệu của mình nhưng không rơi vào trạng thái xa cách với người thân?
Lời giải từ người trẻ mong muốn kết nối
Là người trực tiếp trải qua và thấu hiểu môi trường sống gần nhất của mình, người trẻ bắt đầu tìm hiểu căn gốc vấn đề và đưa ra những ý tưởng để giải quyết. Tại cuộc thi "IKI Co-Creation - Đồng sáng tạo không gian sống gắn kết", nhiều cá nhân và tổ chức đã chuyển hóa những góc khuất trong gia đình mình thành các đề xuất cụ thể. Họ gạt bỏ tư duy thiết kế bề nổi. Những con số về diện tích, hình thức hay vật liệu hào nhoáng lùi về phía sau. Thay vào đó, cảm xúc, khả năng tương tác và trải nghiệm của từng thành viên trở thành ưu tiên cao nhất.
Các đội thi đoạt giải Quán Quân các hạng mục
Về thiết kế không gian, dễ thấy người già thường hụt hẫng khi rời quê lên phố, nhất là sống trong chung cư cao tầng. Một nhóm sinh viên kiến trúc trường ĐH Văn Lang đã giải quyết vấn đề này bằng tạo ra một "khoảng thở xanh" ngay giữa trong căn hộ. Một khu vườn với khung tre xanh và hệ thống phun sương tinh tế giúp điều hòa không khí, mang lại làn gió mát lành tự nhiên. Góc nhỏ này cũng là khoảng lùi tĩnh lặng để ông bà thư giãn, đồng thời là điểm chạm giao tiếp tự nhiên cho cả ba thế hệ.
Về nếp sống, sự lệ thuộc vào thiết bị điện tử đang làm giảm các cuộc đối thoại trực tiếp. Ở dự án "Gieo ký ức", tác giả định vị khu vườn trong căn hộ làm không gian trung tâm, từ đó thiết lập hệ thống nghi thức sinh hoạt lặp lại cho gia đình. Với nghi thức hằng ngày, các thành viên bắt buộc cất điện thoại vào một chiếc túi chung, ra vườn uống trà và trả lời các câu hỏi gợi mở cảm xúc. Hằng tuần và hằng tháng, gia đình cùng nhau trải thảm tập yoga, chơi boardgame và phân công nấu nướng tại khu vực ngoài trời.
Về công nghệ, các ứng dụng nhà ở hiện tại thường ưu tiên máy móc. Dự án "IKI Living OS - Thiết kế điều hành cuộc sống" không phát triển phần mềm trên điện thoại cá nhân mà đặt một màn hình cảm ứng tại khu vực sinh hoạt chung. Ứng dụng tái thiết lập thói quen kết nối thông qua "Chế độ sinh hoạt theo cữ". Bằng một chạm vào nút "Ăn tối", hệ thống tự động cân bằng ánh sáng, hạ nhiệt độ và điều chỉnh rèm cửa để chuẩn bị không gian tương tác cho cả nhà. Thay vì sử dụng camera theo dõi, màn hình cập nhật những dòng trạng thái như "Ông vừa tưới cây", "Mẹ đã uống thuốc" hay "Con vừa về nhà". Khi đó, công nghệ thực hiện đúng vai trò hỗ trợ con người quan tâm nhau, kéo gia đình lại gần nhau hơn.
Thế hệ trẻ chuyển từ người thụ hưởng sang chủ thể kiến tạo
Concept của cuộc thi giúp người trẻ dần thoát khỏi vị thế thụ hưởng sự sắp đặt từ thế hệ trước, phát huy sự sáng tạo, khả năng quan sát. Từ đó hiểu rõ nhu cầu của bản thân và thấu cảm sâu sắc nỗi cô đơn của thế hệ đi trước để tạo ra ý tưởng.
IKI Co-Creation là một nền tảng nghiêm túc để những ý tưởng này bung nở. Những quan điểm của sinh viên được giới chuyên gia đầu ngành lắng nghe, phản biện và ghi nhận. Sân chơi này đã mở ra cuộc đối thoại chuyên môn giữa người trẻ, kiến trúc sư và doanh nghiệp về cách tái thiết lập tổ ấm đa thế hệ trong bối cảnh hiện nay.
Mong muốn của người trẻ tại cuộc thi cũng là những giá trị IKI Village hướng đến. Với vai trò là đơn vị khởi xướng, CTCP Đầu tư An Khải Hưng tạo cơ hội để thế hệ tương lai đóng góp tiếng nói vào quá trình hình dung về tổ ấm. Những ý tưởng về sự cân bằng giữa riêng tư và sinh hoạt chung, đưa thiên nhiên vào căn hộ, chăm sóc sức khỏe và gắn kết các thế hệ cùng sống dưới một mái nhà đã cho thấy nhu cầu về không gian sống ngày càng đa dạng. Tầm nhìn của An Khải Hưng vì thế không dừng ở việc xây dựng nơi ở, mà còn hướng đến một không gian sống dung dưỡng cảm xúc, nơi khoảng cách giữa các thế hệ được thu hẹp và tình thân được kết nối bền chặt qua năm tháng.
Các bạn trẻ cùng chia sẻ về ngôi nhà tương lai của mình
Người trẻ hiện tại có thể chưa có quyền quyết định để mua một căn nhà. Nhưng hơn tất cả, họ là một mảnh ghép quan trọng của gia đình, có quyền đóng góp vào cách một gia đình vận hành, nhất là việc kết nối với ông bà cha mẹ để nhà là tổ ấm đúng nghĩa. Với một doanh nghiệp bất động sản nhiều tâm huyết như An Khải Hưng, từ cuộc thi IKI Co-Creation đến dự án IKI Village đều mang tinh thần hướng đến không gian sống vừa bảo đảm nhu cầu riêng của mỗi người, vừa giúp nhiều thế hệ tìm thấy nhau.
Cuộc thi IKI Co-Creation - Đồng sáng tạo không gian sống gắn kết
(Được khởi xướng bởi Công ty Cổ phần Đầu tư An Khải Hưng, lấy cảm hứng từ dự án IKI Village do Flamingo Digital Media Corporation tổ chức)
- Website: https://ikicocreation.ikivillage.vn
- Fanpage: https://www.facebook.com/ikicocreation
- TikTok: https://www.tiktok.com/@ikicocreation
Quang Vũ