Thời gian qua, hoạt động múa hát tập thể đã được quan tâm tổ chức và đạt được những kết quả tích cực, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, tăng cường đoàn kết và hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của nhà trường. Tuy nhiên, trước yêu cầu mới, hoạt động này vẫn còn những hạn chế nhất định về nội dung, hình thức tổ chức và việc ứng dụng công nghệ số. Trên cơ sở phân tích vai trò hoạt động múa hát tập thể, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động này ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay.
1. Đặt vấn đề
Trong quá trình giáo dục đào tạo, rèn luyện học viên đào tạo sĩ quan ở Trường Sĩ quan Lục quân 1, việc xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh luôn giữ vai trò quan trọng, góp phần giáo dục chính trị, tư tưởng, bồi dưỡng phẩm chất, nhân cách và nâng cao đời sống tinh thần cho học viên. Bên cạnh các hoạt động giáo dục, huấn luyện và rèn luyện chính quy, các hoạt động văn hóa, văn nghệ quần chúng có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng tinh thần đoàn kết, tạo động lực học tập, công tác, rèn luyện cho bộ đội, xây dựng "kỹ năng mềm" cho học viên.
Hiện nay, dưới tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số quốc gia, môi trường giáo dục, đào tạo trong các nhà trường quân đội đang có nhiều thay đổi. Sự phát triển của công nghệ số, mạng xã hội và các phương tiện truyền thông hiện đại vừa tạo điều kiện thuận lợi để đổi mới các hoạt động văn hóa, tinh thần, vừa đặt ra yêu cầu phải nâng cao chất lượng, hiệu quả các hình thức sinh hoạt tập thể nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của cán bộ, học viên. Điều đó đòi hỏi các hoạt động văn hóa, văn nghệ trong nhà trường phải thường xuyên được đổi mới về nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức.
Múa hát tập thể là một trong những hình thức sinh hoạt văn hóa tập thể có sức lan tỏa rộng, góp phần giáo dục truyền thống, bồi dưỡng tình cảm cách mạng, xây dựng ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần đoàn kết và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho học viên. Thông qua các hoạt động múa hát tập thể, học viên có điều kiện giao lưu, rèn luyện kỹ năng hoạt động tập thể, phát huy tính tích cực, chủ động và xây dựng bầu không khí vui tươi, đoàn kết trong đơn vị. Những năm qua, Trường Sĩ quan Lục quân 1 đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức hoạt động múa hát tập thể, góp phần xây dựng môi trường văn hóa tốt đẹp, lành mạnh và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của nhà trường, thu hút được đông đảo lực lượng trong Nhà trường và đơn vị kết nghĩa tham gia.
Tuy nhiên, việc "thực hiện đổi mới nội dung, chương trình đào tạo chưa thực sự quyết liệt" [1] trong đó có nội dung, hình thức tổ chức, phương pháp duy trì hoạt động và khả năng ứng dụng công nghệ số trong tổ chức hoạt động múa hát tập thể còn hạn chế. Vì vậy, nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng múa hát tập thể ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay là vấn đề có ý nghĩa thiết thực, góp phần xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy, cán bộ và học viên về vai trò của hoạt động múa hát tập thể ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay
Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng, giữ vai trò định hướng và quyết định đến chất lượng tổ chức hoạt động múa hát tập thể trong nhà trường. Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy, chỉ huy và đội ngũ cán bộ nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò của hoạt động múa hát tập thể thì ở đó hoạt động được duy trì nền nếp, có chất lượng và thu hút đông đảo cán bộ, học viên tham gia. Ngược lại, nếu xem đây chỉ là hoạt động mang tính giải trí đơn thuần thì việc tổ chức sẽ thiếu chiều sâu, hình thức và hiệu quả giáo dục không cao.
Trong điều kiện hiện nay, cấp ủy, chỉ huy các cấp trong đơn vị quản lý học viên cần tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường về xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, coi hoạt động múa hát tập thể là một bộ phận quan trọng của công tác văn hóa, văn nghệ quần chúng trong từng đơn vị. Thông qua hoạt động này góp phần giáo dục lý tưởng cách mạng, truyền thống dân tộc, truyền thống Quân đội, bồi dưỡng đời sống tinh thần, xây dựng tình đoàn kết, gắn bó tập thể và hình thành nhân cách người sĩ quan tương lai, từ đó cụ thể hóa trong từng Nghị quyết lãnh đạo của các cấp.
Đối với đội ngũ cán bộ các cấp, cần nâng cao nhận thức về vai trò nêu gương và trách nhiệm trong tổ chức, duy trì các hoạt động văn hóa, văn nghệ tập thể. Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém" [2].Cán bộ là "gốc của mọi công việc", không chỉ là người quản lý, điều hành mà còn phải trực tiếp tham gia, động viên và tạo điều kiện để học viên tích cực hưởng ứng các hoạt động múa hát tập thể. Đồng thời, thường xuyên quan tâm nắm bắt tâm tư, nhu cầu văn hóa tinh thần của học viên để có hình thức tổ chức phù hợp, bảo đảm tính thiết thực và hiệu quả giáo dục.
Đối với học viên, cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức về ý nghĩa của hoạt động múa hát tập thể đối với quá trình học tập, rèn luyện và hoàn thiện nhân cách quân nhân. Qua đó khắc phục nhận thức lệch lạc cho rằng múa hát tập thể chỉ là hoạt động phụ trợ hoặc mang tính phong trào. Mỗi học viên cần xác định rõ trách nhiệm tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ tập thể như một nội dung quan trọng trong quá trình rèn luyện toàn diện tại nhà trường.
Cùng với đó, cần phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng, đặc biệt là tổ chức Đoàn Thanh niên trong công tác tuyên truyền, giáo dục, lôi cuốn, xây dựng động cơ, trách nhiệm và tạo môi trường thuận lợi để cán bộ, học viên tích cực tham gia các hoạt động múa hát tập thể. Thông qua nhiều hình thức phong phú, đa dạng sẽ góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể, tạo sự thống nhất về ý chí và hành động, từ đó nâng cao chất lượng hoạt động múa hát tập thể ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay.
2.2. Đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động múa hát tập thể phù hợp với yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa quân sự trong tình hình mới
Đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động múa hát tập thể ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay. Trong điều kiện chuyển đổi số và sự phát triển đa dạng của các loại hình văn hóa, giải trí, nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của học viên ngày càng cao, đòi hỏi hoạt động múa hát tập thể phải thường xuyên được đổi mới để nâng cao sức hấp dẫn, phát huy tốt chức năng giáo dục và định hướng giá trị văn hóa.
Trước hết, cần chú trọng đổi mới nội dung hoạt động theo hướng bảo đảm tính chính trị, tính giáo dục và tính nghệ thuật. Nội dung các bài hát, điệu múa phải phản ánh sinh động truyền thống cách mạng của dân tộc, của Đảng, Quân đội và nhà trường; giáo dục lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, tinh thần đoàn kết và khát vọng cống hiến của học viên. Đồng thời, cần thường xuyên bổ sung những tác phẩm mới có giá trị tư tưởng và nghệ thuật phù hợp với đặc điểm tâm lý, nhu cầu thẩm mỹ của thế hệ trẻ, tạo sự gần gũi và sức lan tỏa trong học viên.
Cùng với đổi mới nội dung, cần đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động múa hát tập thể. Bên cạnh các buổi sinh hoạt tập trung theo quy định, có thể kết hợp với các chương trình giao lưu văn hóa, hội thi, hội diễn văn nghệ, các hoạt động kỷ niệm ngày lễ lớn, ngày truyền thống của đơn vị và nhà trường. Việc tổ chức cần linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn, bảo đảm tính thường xuyên, thiết thực và hiệu quả, tránh biểu hiện đơn điệu hoặc hình thức.
Đồng thời, cần đổi mới phương pháp tổ chức theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học viên. Các cơ quan, đơn vị cần tạo điều kiện để học viên tham gia xây dựng chương trình, lựa chọn nội dung, dàn dựng và tổ chức các hoạt động múa hát tập thể. Thông qua đó, không chỉ nâng cao chất lượng phong trào mà còn góp phần rèn luyện kỹ năng hoạt động tập thể, khả năng tổ chức và tinh thần trách nhiệm của học viên. Thực hiện tốt giải pháp này sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động múa hát tập thể, xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, phong phú, đáp ứng yêu cầu giáo dục, đào tạo học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 trong tình hình mới.
2.3. Tăng cường ứng dụng công nghệ số trong tổ chức và duy trì hoạt động múa hát tập thể ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc ứng dụng công nghệ số vào tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ nói chung và múa hát tập thể nói riêng là yêu cầu khách quan nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động. Đây không chỉ là giải pháp góp phần đổi mới phương thức tổ chức mà còn tạo điều kiện để hoạt động múa hát tập thể thích ứng với xu thế phát triển của môi trường giáo dục hiện đại và nhu cầu tiếp cận thông tin của học viên.
Để thực hiện hiệu quả giải pháp này, các cơ quan, đơn vị trong nhà trường cần đẩy mạnh khai thác và sử dụng các phương tiện công nghệ số phục vụ hoạt động múa hát tập thể. Theo đó, có thể xây dựng hệ thống tư liệu điện tử bao gồm các bài hát truyền thống, video hướng dẫn động tác múa, các chương trình biểu diễn mẫu và tài liệu phục vụ luyện tập để học viên dễ dàng tiếp cận, nghiên cứu và tự rèn luyện. Việc số hóa các nguồn tư liệu không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, công sức tổ chức mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho học viên chủ động học tập, luyện tập ngoài giờ.
Bên cạnh đó, cần phát huy hiệu quả hệ thống truyền thanh nội bộ, các thiết bị âm thanh, trình chiếu và các nền tảng công nghệ được phép sử dụng trong nhà trường nhằm hỗ trợ công tác tuyên truyền, phổ biến nội dung và tổ chức các hoạt động múa hát tập thể. Thông qua việc ứng dụng công nghệ số, các cơ quan, đơn vị có thể đa dạng hóa hình thức tổ chức, nâng cao tính trực quan, sinh động và sức hấp dẫn của hoạt động, từ đó thu hút đông đảo học viên tham gia.
Tuy nhiên, quá trình ứng dụng công nghệ số phải bảo đảm tuân thủ nghiêm các quy định của Quân đội về bảo mật thông tin, quản lý và sử dụng internet, mạng xã hội. Đồng thời, cần kết hợp hài hòa giữa ứng dụng công nghệ số với các hình thức sinh hoạt tập thể trực tiếp nhằm phát huy hiệu quả giáo dục, giao lưu và gắn kết tập thể tạo nên những giá trị cốt lõi của hoạt động múa hát tập thể trong môi trường quân sự.
Tăng cường ứng dụng công nghệ số trong tổ chức và duy trì hoạt động múa hát tập thể sẽ góp phần đổi mới phương thức hoạt động văn hóa, văn nghệ, nâng cao chất lượng giáo dục thẩm mỹ, đời sống văn hóa tinh thần cho học viên, đồng thời đáp ứng yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa quân sự hiện đại ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay.
2.4. Phát huy vai trò của đội ngũ hạt nhân văn nghệ nòng cốt và bảo đảm các điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động múa hát tập thể
Đội ngũ hạt nhân văn nghệ nòng cốt và hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động là những yếu tố có vai trò đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả tổ chức hoạt động múa hát tập thể ở Trường Sĩ quan Lục quân 1. Thực tiễn cho thấy, ở những cơ quan, đơn vị có lực lượng hạt nhân văn nghệ hoạt động tích cực, có năng lực tổ chức, hướng dẫn tốt và được bảo đảm đầy đủ về cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ thì phong trào văn hóa, văn nghệ nói chung và hoạt động múa hát tập thể nói riêng thường được duy trì nền nếp, phát triển sâu rộng và thu hút đông đảo học viên tham gia. Ngược lại, nếu thiếu lực lượng nòng cốt hoặc điều kiện bảo đảm không đáp ứng yêu cầu thì hoạt động dễ mang tính hình thức, thiếu sức hấp dẫn và khó đạt được mục tiêu giáo dục đề ra. Vì vậy, phát huy vai trò của đội ngũ hạt nhân văn nghệ nòng cốt gắn với bảo đảm các điều kiện cơ sở vật chất là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động múa hát tập thể ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay.
Trước hết, cần chú trọng xây dựng, bồi dưỡng và phát huy vai trò của đội ngũ hạt nhân văn nghệ nòng cốt trong các cơ quan, đơn vị. Đây là lực lượng trực tiếp tham gia tổ chức, hướng dẫn luyện tập, dàn dựng chương trình và duy trì các hoạt động múa hát tập thể. Nhà trường cần thường xuyên rà soát, phát hiện những học viên có năng khiếu, sở trường về ca hát, múa, biểu diễn nghệ thuật và kỹ năng tổ chức hoạt động tập thể để lựa chọn, xây dựng lực lượng nòng cốt phù hợp. Đồng thời, thông qua các lớp tập huấn, sinh hoạt chuyên đề, giao lưu văn hóa, văn nghệ và các hội thi, hội diễn để bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên môn, phương pháp tổ chức và khả năng hướng dẫn tập luyện cho lực lượng này. Bên cạnh việc nâng cao trình độ, năng lực, cần quan tâm động viên, khuyến khích và tạo điều kiện để đội ngũ hạt nhân văn nghệ phát huy tinh thần trách nhiệm, tính chủ động, sáng tạo trong tổ chức các hoạt động múa hát tập thể. Qua đó, từng bước hình thành lực lượng nòng cốt có phẩm chất, năng lực và uy tín, đủ khả năng dẫn dắt, lan tỏa phong trào văn hóa, văn nghệ trong toàn trường.
Cùng với việc phát huy vai trò của đội ngũ hạt nhân văn nghệ, cần quan tâm bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị và các điều kiện phục vụ hoạt động. Trong điều kiện hiện nay, chất lượng hoạt động múa hát tập thể không chỉ phụ thuộc vào yếu tố con người mà còn chịu tác động đáng kể từ hệ thống phương tiện kỹ thuật và môi trường tổ chức hoạt động. Do đó, nhà trường cần tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống âm thanh, ánh sáng, sân khấu, hội trường, khu vực sinh hoạt tập thể và các thiết bị hỗ trợ luyện tập, biểu diễn phù hợp với điều kiện thực tiễn. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, lưu trữ và khai thác các nguồn tư liệu phục vụ hoạt động múa hát tập thể như xây dựng thư viện số các bài hát truyền thống, video hướng dẫn động tác múa và các chương trình biểu diễn mẫu. Đây là cơ sở quan trọng giúp học viên thuận lợi trong quá trình tự học, tự luyện tập và nâng cao chất lượng tham gia các hoạt động tập thể.
Bên cạnh đó, cần thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá, sơ kết, tổng kết hoạt động múa hát tập thể; kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, đồng thời nhân rộng những mô hình, cách làm hay, sáng tạo và hiệu quả. Việc duy trì tốt các chế độ đánh giá, rút kinh nghiệm sẽ góp phần khắc phục những hạn chế, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện, tạo động lực thúc đẩy phong trào phát triển bền vững.
Thực hiện đồng bộ các nội dung trên sẽ góp phần xây dựng lực lượng hạt nhân văn nghệ vững mạnh, bảo đảm tốt các điều kiện phục vụ hoạt động, từ đó nâng cao chất lượng múa hát tập thể, xây dựng môi trường văn hóa quân sự tốt đẹp, lành mạnh, phong phú và đáp ứng yêu cầu giáo dục, đào tạo ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 trong tình hình mới.
3. Kết luận
Múa hát tập thể là một trong những hình thức hoạt động văn hóa, văn nghệ quần chúng có ý nghĩa quan trọng trong giáo dục chính trị, tư tưởng, xây dựng môi trường văn hóa quân sự và phát triển toàn diện nhân cách học viên ở Trường Sĩ quan Lục quân 1. Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo hiện nay, việc nâng cao chất lượng hoạt động múa hát tập thể không chỉ góp phần đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của học viên mà còn tạo động lực thúc đẩy quá trình học tập, rèn luyện và hoàn thiện phẩm chất của người sĩ quan tương lai.
Để nâng cao chất lượng hoạt động múa hát tập thể cần thực hiện đồng bộ các giải pháp như nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể; đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức; tăng cường ứng dụng công nghệ số; phát huy vai trò của đội ngũ hạt nhân văn nghệ nòng cốt gắn với bảo đảm các điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động. Việc triển khai hiệu quả các giải pháp trên sẽ góp phần xây dựng môi trường văn hóa quân sự tốt đẹp, lành mạnh, phong phú, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của nhà trường, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong tình hình mới.
Hán Văn Toàn
Giảng viên, Trường Sĩ quan Lục quân 1
Chú thích:
[1]. Đảng bộ Trường Sĩ quan Lục quân 1: Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ khóa XVII tại Đại hội đại biểu Đảng bộ trường SQLQ1 lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 – 2030, Hà Nội, 2025, tr.8.
[2]. Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, 2011, tr. 280.
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Chấp hành Trung ương (2013). Nghị quyết số 29-NQ/TW Hội nghị lần thứ 8 (khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, ngày 04/11/2013.
2. Ban Chấp hành Trung ương (2024), Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngày 22/12/2024.
3. Quân ủy Trung ương (2025), Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội, ngày 29/01/2025.
4. Bộ Chính trị (2025), Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong tình hình mới, ngày 22/08/2025.
5. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2025), Thông tư Quy định Khung năng lực số cho người học, số 02/2025/TT-BGDĐT, ngày 24/01/2025.
6. Hồ Chí Minh (1945), "Thực hành sinh ra hiểu biết, hiểu biết sinh ra lý luận, lý luận lãnh đạo thực hành", Hồ Chí Minh toàn tập, Tập (7), tr. 120-130.
7. Hồ Chí Minh (1947), "Người tuyên truyền và cách tuyên truyền", Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 5, tr.191 – 192.