Australian STEM Video Game Challenge, cuộc thi phát triển trò chơi miễn phí trên toàn quốc dành cho học sinh Australia, xác nhận năm 2026 sẽ là kỳ tổ chức cuối cùng. Lý do được đưa ra là sự phát triển nhanh chóng của AI tạo sinh đang làm thay đổi cách học sinh tạo ra sản phẩm dự thi.
Trao đổi với truyền thông, Cathy Zemaitis, người đứng đầu bộ phận Student Learning and Progress của Hội đồng Nghiên cứu Giáo dục Australia (ACER), cho biết AI khiến việc xác định những gì học sinh tự thực hiện trở nên khó khăn hơn, đồng thời đẩy chương trình xa rời mục tiêu ban đầu.
Được tổ chức từ năm 2014, cuộc thi tạo cơ hội để học sinh biến ý tưởng thành trò chơi và rèn luyện kỹ năng STEM, gồm khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Theo thể lệ giới thiệu trên website, mỗi đội có từ một đến bốn học sinh, phát triển game theo chủ đề với sự hỗ trợ của người hướng dẫn. Giáo viên và chuyên gia trong ngành tham gia chấm bài.
Kỳ thi năm 2026 có chủ đề “Ocean”, tức đại dương. Website chương trình vẫn ghi lịch công bố kết quả và giới thiệu sản phẩm vào ngày 24/11. Như vậy, kỳ thi hiện tại sẽ khép lại hành trình của chương trình, thay vì mở đầu cho một mùa tiếp theo.
Người dùng Reddit chia sẻ email thông báo Australian STEM Video Game Challenge sẽ kết thúc sau kỳ thi năm 2026, khép lại 12 năm tổ chức. Ảnh: u/SingleAttitude8/Reddit.
Thông tin dừng tổ chức ban đầu xuất hiện trên Reddit, khi một người dùng chia sẻ email thông báo kết thúc chương trình sau 12 năm. Trong email được đăng lại, ban tổ chức nhắc đến việc AI tạo sinh ngày càng được tích hợp sâu vào công cụ và quy trình phát triển game.
Phần bình luận nhanh chóng chuyển sang câu hỏi khó cho giám khảo: chấm thế nào khi sản phẩm hoàn chỉnh có thể được AI tạo ra gần như toàn bộ?
Một tài khoản tự nhận là giám khảo cho biết lập trình chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng điểm. Theo người này, vấn đề lớn hơn nằm ở những trường hợp học sinh dùng AI tạo toàn bộ game. Việc xác định phần nào do thí sinh làm, phần nào do AI sinh ra rất khó, trong khi cho điểm không chỉ đơn giản là loại hết các bài có dùng AI.
Nhiều người bình luận cũng suy đoán việc thiếu kinh phí có thể góp phần khiến chương trình kết thúc. Tuy nhiên, đây chưa phải thông tin được xác nhận; trong phản hồi với PC Gamer, ACER nêu AI tạo sinh là nguyên nhân dẫn đến quyết định.
Sự khác biệt giữa một cuộc thi giáo dục và việc phát hành game thương mại cũng trở thành tâm điểm tranh luận. Một số người cho rằng nên chấm dựa trên chất lượng trò chơi cuối cùng. Những người khác nhấn mạnh mục tiêu của chương trình là giúp học sinh học kỹ năng, nên sản phẩm hoàn thiện chưa đủ phản ánh quá trình học tập.
Với những người từng tham gia, việc mất sân chơi còn mang ý nghĩa khác. Chủ bài Reddit kể con trai và bạn bè đã dự thi nhiều năm, thường xuyên gặp nhau để bàn ý tưởng và cùng làm dự án. Cuộc thi đem lại cho các em một mục tiêu chung ngoài trường học và cảm giác thuộc về cộng đồng. Người này cho biết con mình rất buồn khi nghe tin chương trình kết thúc.
ACER hiện không có kế hoạch điều chỉnh hay tổ chức cuộc thi dưới một hình thức khác để thích nghi với AI tạo sinh. Zemaitis cho biết tổ chức vẫn tìm kiếm cơ hội hợp tác với trường học và giới thiệu International Mathematical Modelling Challenge như một lựa chọn để giáo viên tiếp tục tạo thử thách cho học sinh.
Việc dừng cuộc thi để lại một câu hỏi rộng hơn cho giáo dục: khi AI có thể giúp tạo ra sản phẩm ngày càng hoàn chỉnh, cách đánh giá cần thể hiện được học sinh đã hiểu gì, học được gì và có thể tự làm đến đâu.
Cách đây không lâu, giáo sư toán Richard Borcherds, chủ nhân Huy chương Fields tại Đại học California, Berkeley, cũng chuyển sang chấm bài tập về nhà dựa trên việc sinh viên có nộp bài, thay vì kiểm tra lời giải đúng sai, do AI được sử dụng quá phổ biến.
Ông thừa nhận đây chưa phải cách đánh giá tốt, nhưng chưa tìm được phương án phù hợp hơn. Cả hai trường hợp đều đặt ra cùng một câu hỏi: khi AI có thể hoàn thành bài tập, làm thế nào để biết người học thực sự hiểu và tự làm được đến đâu?
Tuấn Nguyễn