Tả người là dạng đề quen thuộc với học sinh tiểu học. Đây cũng là lúc các em nhỏ trổ hết tài quan sát của mình. Tuy nhiên, vốn từ của trẻ còn ít, nên nhiều bài văn tả người dù viết bằng cả tấm lòng vẫn khiến người lớn đọc xong không nhịn được cười. Bài văn tả cô giáo dưới đây là một ví dụ như thế.
"Cô giáo em tên là Tâm. Cô có làn da trắng mịn như da em bé. Mặt cô hơi béo nhưng rất xinh. Cô rất cao lều khều, khi em đứng cùng cô làm em ngước nhìn sái cả cổ. Trán cô có nhiều nếp nhăn bởi vì cô thức khuya để soạn giáo án cho chúng em học. Đôi bàn tay sần sùi nhưng hơi lòng thòng vì cô viết bảng nhiều quá. Em rất yêu cô giáo em", em học sinh này viết.
Trẻ tiểu học quan sát rất kỹ nhưng vốn từ còn hạn chế, nên nhiều bài văn tả người trở nên "bá đạo" ngoài ý muốn
Có thể thấy, mấy câu đầu của bài văn vẫn khá đúng chuẩn, khi cô được tả có làn da trắng mịn như da em bé, một lời khen mà cô giáo nào nghe cũng vui. Thế nhưng ngay câu sau, cậu học trò đã bắt đầu thành thật quá mức khi nhận xét mặt cô "hơi béo". May sao em kịp chữa lại bằng vế "nhưng rất xinh", coi như vừa nói thật mà vẫn giữ được lòng cô.
Đến chiều cao thì mọi chuyện bắt đầu khó cứu. Thay vì dùng những từ như "cao ráo" hay "dáng cao", em lại chọn "cao lều khều", vốn là từ thường dùng để tả người cao gầy, dáng đi có phần lóng ngóng. Chưa dừng lại ở đó, em còn miêu tả rất sinh động cảnh mình đứng cạnh cô phải ngước nhìn "sái cả cổ", khiến ai đọc cũng hình dung ngay ra một cô giáo cao vượt hẳn đám học trò.
Câu văn về vầng trán lại mang đến một chút xúc động. Theo em, trán cô có nhiều nếp nhăn là vì cô thức khuya soạn giáo án cho học sinh, một lý do nghe rất thương. Dù vậy, chi tiết "nhiều nếp nhăn" chắc hẳn không phải điều cô giáo nào cũng muốn được nhắc đến trong bài văn của học trò.
Đoạn khiến người đọc "bó tay" nhất là đôi bàn tay của cô. Bàn tay "sần sùi" thì còn dễ hiểu, bởi ngày nào cô cũng cầm phấn viết bảng. Nhưng bàn tay "hơi lòng thòng" thì quả thật khó hình dung, vì "lòng thòng" vốn thường dùng để tả những thứ dài, buông thõng xuống như sợi dây hay vạt áo. Không rõ em muốn nói đến bàn tay chai sạn hay phần bắp tay có chút da thừa, chỉ biết em tin chắc tất cả là do cô "viết bảng nhiều quá".
Đằng sau những câu văn ngô nghê là sự quan sát chân thật và tình cảm trong sáng của học trò dành cho cô
Dù cách dùng từ khiến người đọc cười nghiêng ngả, bài văn vẫn khép lại bằng một câu rất giản dị, "Em rất yêu cô giáo em". Có thể thấy cậu học trò nhỏ đã để ý đến cô rất nhiều, từ làn da, chiều cao cho đến những nếp nhăn vì thức khuya. Nếu cô Tâm có dịp đọc được bài văn này, có lẽ cô sẽ vừa cười vừa thấy ấm lòng.
Những bài văn như thế này cũng là lời nhắc nhỏ cho phụ huynh rằng trẻ cần được giúp đỡ để phân biệt sắc thái của từ ngữ. Chẳng hạn, "cao ráo" và "cao lều khều" đều là cao, nhưng cảm giác người nghe nhận được lại khác nhau hoàn toàn. Đọc sách cùng con hay cùng con tả lại người thân trong nhà là những cách đơn giản giúp trẻ làm giàu vốn từ. Khi đó, những lời yêu thương trong bài văn của con sẽ được nói ra đúng ý hơn.
Thiên An