Không phải lúc nào gửi tiết kiệm kỳ hạn dài cũng là lựa chọn tối ưu, ngay cả khi mức lãi suất hấp dẫn hơn. Với những khoản tiền có thể cần sử dụng trong tương lai gần, việc chọn kỳ hạn 1-3 tháng có thể giúp người gửi chủ động hơn về dòng tiền, hạn chế rủi ro phải rút trước hạn và linh hoạt điều chỉnh kế hoạch tài chính khi cần thiết.
Tuy nhiên, kỳ hạn ngắn không đồng nghĩa với việc phù hợp với tất cả mọi người. Quyết định nên dựa trên thời điểm dự kiến sử dụng tiền, mức độ ổn định của thu nhập và mục đích giữ khoản tiền đó. Dưới đây là 3 trường hợp nên cân nhắc gửi tiết kiệm kỳ hạn từ 3 tháng trở xuống.
1. Đó là khoản tiền chắc chắn cần dùng
Đây là trường hợp thực tế nhất để lựa chọn tiết kiệm kỳ hạn ngắn. Khi đã biết mình cần tiền vào một thời điểm tương đối cụ thể, chẳng hạn đóng học phí, thanh toán tiền đặt cọc thuê nhà, sửa chữa nhà cửa, mua sắm thiết bị phục vụ công việc,... người gửi nên ưu tiên khả năng rút tiền đúng lúc thay vì chỉ tập trung vào mức lãi suất.
Ví dụ, một người đang có 100 triệu đồng và dự kiến cần sử dụng 80 triệu đồng sau 2 tháng để thanh toán tiền mua nội thất. Nếu gửi toàn bộ số tiền vào kỳ hạn 12 tháng, người này có thể phải rút trước hạn khi đến ngày thanh toán. Như vậy, việc lựa chọn kỳ hạn dài chỉ vì lãi suất cao hơn có thể khiến lợi ích thực tế thấp hơn dự kiến.
Trong tình huống này, người gửi có thể cân nhắc chia tiền thành hai phần: 80 triệu đồng dự kiến dùng để thanh toán được gửi ở kỳ hạn ngắn 1-3 tháng với thời điểm đáo hạn gần ngày cần tiền, còn 20 triệu đồng chưa có nhu cầu sử dụng ngay có thể được gửi ở kỳ hạn dài hơn.
Ảnh minh họa
Điều quan trọng là kỳ hạn tiền gửi nên bám sát kế hoạch chi tiêu, đồng thời có khoảng đệm cho những thay đổi về thời gian thanh toán. Nếu ngày cần tiền chưa chắc chắn, người gửi nên cân nhắc kỳ hạn ngắn hơn hoặc giữ một phần tiền trong tài khoản thanh toán. Mục tiêu trong trường hợp này không phải tối đa hóa lãi suất bằng mọi giá, mà là bảo đảm khoản tiền sẵn sàng khi nghĩa vụ chi trả xuất hiện.
2. Khi thu nhập chưa ổn định hoặc có khả năng phát sinh những khoản chi bất ngờ
Với người làm việc tự do, nhận thu nhập theo dự án, kinh doanh nhỏ hoặc có nguồn lương thưởng biến động, việc giữ tiền linh hoạt có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thu nhập tháng này có thể chưa chắc lặp lại trong tháng sau, trong khi các chi phí sinh hoạt, tiền thuê nhà, hóa đơn và những nghĩa vụ tài chính khác vẫn phải được thanh toán đúng hạn.
Trong hoàn cảnh đó, gửi toàn bộ tiền nhàn rỗi vào các kỳ hạn dài có thể khiến người gửi rơi vào thế bị động nếu khách hàng chậm thanh toán, công việc gián đoạn hoặc gia đình phát sinh chi phí ngoài dự kiến. Ngược lại, các khoản tiết kiệm kỳ hạn 1-3 tháng tạo ra những mốc đáo hạn tương đối gần, giúp người gửi thường xuyên đánh giá lại số tiền thực sự có thể tiếp tục gửi mà không ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Dù vậy, cần phân biệt tiền dự phòng khẩn cấp với tiền gửi tiết kiệm ngắn hạn. Quỹ dự phòng dành cho những tình huống cần tiền ngay, vì vậy không nên phụ thuộc hoàn toàn vào ngày đáo hạn của sổ tiết kiệm. Người có thu nhập thiếu ổn định càng nên giữ một phần tiền trong tài khoản dễ sử dụng, sau đó mới cân nhắc gửi tiết kiệm phần còn lại. Kỳ hạn ngắn đóng vai trò hỗ trợ quản lý dòng tiền, chứ không thay thế hoàn toàn nhu cầu dự phòng thanh khoản.
3. Khi đang chờ cơ hội đầu tư hoặc chưa muốn cam kết giữ tiền trong thời gian dài
Một trường hợp khác là khoản tiền thực sự nhàn rỗi nhưng bạn lại chưa quyết định được mục đích sử dụng dài hạn. Chẳng hạn, bạn đang cân nhắc đầu tư vào một tài sản, chờ cơ hội kinh doanh hoặc muốn dành thêm thời gian đánh giá các lựa chọn trước khi rót vốn. Khi quyết định cuối cùng chưa rõ ràng, gửi tiết kiệm kỳ hạn ngắn có thể là phương án trung gian để khoản tiền vẫn sinh lãi trong thời gian chờ đợi.
Ảnh minh họa
Điểm đáng chú ý ở đây không nằm ở khả năng rút tiền để trang trải chi phí như hai trường hợp trên, mà ở việc duy trì quyền lựa chọn. Nếu gửi tiền vào kỳ hạn dài, người gửi có thể phải cân nhắc giữa việc chấp nhận mức lãi thấp khi rút trước hạn và việc bỏ lỡ cơ hội đang xuất hiện. Với kỳ hạn ngắn, họ có thể chờ đến ngày đáo hạn gần nhất rồi quyết định tiếp tục gửi, chuyển sang kỳ hạn khác hoặc sử dụng tiền cho mục đích đã lựa chọn.
Tuy nhiên, không nên mặc định rằng chờ cơ hội đầu tư đồng nghĩa với việc cần giữ toàn bộ tiền ở kỳ hạn ngắn. Nếu thời gian dự kiến chưa sử dụng tiền kéo dài và có thể xác định tương đối rõ, người gửi vẫn nên so sánh mức lãi suất giữa các kỳ hạn để tránh bỏ qua khoản thu nhập có thể nhận được. Đồng thời, việc lựa chọn đầu tư sau này cần dựa trên đánh giá riêng về rủi ro, mức sinh lời kỳ vọng và khả năng chịu tổn thất, thay vì chỉ vì tiền gửi sắp đáo hạn.
Ngọc Linh