Mỗi năm đến mùng 10 tháng Giêng, thị trường vàng lại bước vào một ngày cao điểm. Giá biến động nhanh, cửa hàng đông kín người, không khí khẩn trương khiến nhiều người lần đầu đi mua dễ rơi vào trạng thái… ngợp. Nếu đây là năm đầu tiên bạn quyết định mua vàng ngày Thần Tài, có vài điều nên chuẩn bị trước khi bước vào tiệm – để đây là một quyết định có tính toán, không phải một phản xạ theo đám đông.
Hiểu mình đang mua loại vàng nào.
Với người mới, các khái niệm như nhẫn tròn trơn 9999, vàng miếng, vàng ép vỉ hay trang sức dễ gây nhầm lẫn. Nếu mục tiêu là tích trữ, nhẫn tròn trơn 9999 thường có tính thanh khoản linh hoạt hơn. Vàng thiết kế theo dịp hoặc ép vỉ bắt mắt hơn nhưng có thể kém thuận lợi khi bán lại. Lần đầu mua, đừng chọn theo cảm xúc hình thức trước khi hiểu đặc điểm sản phẩm.
Ảnh minh hoạ
Hiểu khái niệm chênh lệch mua – bán.
Đây là điểm nhiều người mới bỏ qua. Giá bạn mua vào luôn cao hơn giá cửa hàng sẵn sàng mua lại trong cùng thời điểm. Khoảng chênh đó chính là “chi phí” của giao dịch. Vào ngày cao điểm, mức chênh có thể giãn rộng hơn bình thường. Vì vậy, nếu kỳ vọng mua xong bán lại sớm có lời, khả năng cao sẽ thất vọng. Mua vàng cần tư duy nắm giữ, không phải tư duy lướt sóng ngắn hạn.
Kiểm tra giá trước khi ra cửa.
Các hệ thống lớn như SJC, DOJI và PNJ đều cập nhật giá theo thời gian thực trên website. Dành vài phút so sánh giúp bạn biết mặt bằng giá đang ở đâu, tránh tâm lý “vào tiệm mới biết giá bao nhiêu”. Với người mới, thông tin là lớp bảo vệ quan trọng nhất.
Ảnh minh hoạ
Đặt ngân sách trước khi bước vào tiệm.
Đông người và không khí mua bán sôi động rất dễ khiến bạn nâng số lượng so với dự định ban đầu. Lần đầu mua vàng không cần phải “cho đáng”. Một chỉ vàng cũng đủ để bạn làm quen với cách vận hành của thị trường. Quan trọng hơn là khoản tiền đó không ảnh hưởng đến chi tiêu thiết yếu hay quỹ dự phòng của bạn.
Biết mình sẽ giữ vàng trong bao lâu.
Nếu đây là tài sản phòng thủ dài hạn, bạn cần chấp nhận việc giá có thể tăng – giảm trong ngắn hạn. Nếu chưa có quỹ khẩn cấp 3–6 tháng chi phí sinh hoạt hoặc vẫn đang gánh nợ lãi suất cao, việc ưu tiên mua vàng có thể chưa phải lựa chọn tối ưu. Lần đầu mua nên nằm trong bức tranh tài chính tổng thể, không đứng tách rời khỏi các mục tiêu khác.
Ảnh minh hoạ
Giữ kỹ hóa đơn và bao bì.
Đây là chi tiết nhỏ nhưng quan trọng với người mới. Khi bán lại, đầy đủ hóa đơn và tình trạng sản phẩm nguyên vẹn sẽ giúp giao dịch thuận lợi hơn. Mua vàng không chỉ là giao dịch một chiều, mà cần tính đến cả khả năng thoát vị thế sau này.
Cuối cùng, hãy chuẩn bị tâm lý trước sự đông đúc và biến động.
Giá có thể thay đổi trong lúc bạn đang xếp hàng. Người xung quanh có thể mua nhiều hơn bạn dự định. Nhân viên có thể gợi ý nâng số lượng. Lần đầu mua vàng ngày Thần Tài không phải bài kiểm tra may mắn, mà là bài kiểm tra kỷ luật và hiểu biết tài chính cơ bản.
Bước vào tiệm với thông tin rõ ràng, ngân sách cụ thể và mục tiêu cụ thể, bạn sẽ thấy trải nghiệm bớt áp lực hơn rất nhiều. Và nếu coi đây là lần đầu làm quen với một loại tài sản, thì điều giá trị nhất bạn mang về không chỉ là vài chỉ vàng – mà là một bài học thực tế về cách tiền vận hành trong những ngày thị trường nóng nhất.
Hà Nguyên