Cô nhân viên văn phòng ở Hà Nội có thể tự tin kể về 1001 cách yêu bản thân: "check-in" phòng tập pilates ba buổi một tuần, đọc nhãn thành phần dinh dưỡng trước khi mua thực phẩm, thỉnh thoảng xách vali đi chữa lành... Tuy nhiên, khi chuyển sang chủ đề hôn nhân hay sức khỏe sinh sản, Linh không mấy để tâm. "Mình còn chưa nghĩ đến chuyện lấy chồng, sinh con. Còn trẻ, còn khỏe, đến lúc đó tính cũng chưa muộn", cô nói.
Suy nghĩ của Linh không quá xa lạ trong bối cảnh tỷ lệ hộ độc thân năm 2025 tăng so với năm 2024 (năm 2025: 13,5%, năm 2024: 12,1%), trong đó tỷ lệ hộ độc thân ở khu vực thành thị cao hơn so với khu vực nông thôn (16,3% so với 11,5%). Theo Báo cáo quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2021–2024, tuổi trung bình đăng ký kết hôn lần đầu của nữ tăng từ 26,5 vào 2021 lên 27,5 vào 2023. Trước đây, nhiều người sẵn sàng kết hôn ở tuổi đôi mươi, chưa có quá nhiều tích lũy và cùng nhau gây dựng cuộc sống. Hôn nhân lúc ấy giống "viên gạch nền" (cornerstone). Còn ngày nay, nó giống "viên gạch đỉnh" (capstone) - được đặt lên sau cùng, khi mỗi người đã hoàn thành những mục tiêu riêng về tài chính, sự nghiệp, phát triển bản thân…
Khám sức khỏe tiền hôn nhân nên được đặt vào danh mục trên hành trình chăm sóc sức khỏe của người trẻ. Ảnh minh họa
Khi chuyện cưới xin, con cái xếp sau những ưu tiên khác trong bức tranh tương lai, việc chăm sóc sức khỏe sinh sản phụ khoa, trong đó có dự phòng một số bệnh lý liên quan HPV, cũng vô tình bị nhiều bạn trẻ đặt vào nhóm "để mai tính" hoặc "biết sơ sơ là đủ". Trong hiểu biết của Linh, phần lớn các trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng và tự đào thải, nhưng việc nhiễm dai dẳng có thể dẫn đến một số bệnh lý, tiền ung thư và ung thư liên quan, trong đó có ung thư cổ tử cung. Thông tin này đúng nhưng cũng cần biết thêm, theo một nghiên cứu sử dụng dữ liệu khảo sát Quốc gia về Sức khỏe và Dinh dưỡng Hoa Kỳ (NHANES) giai đoạn 2013–2014, trên mẫu 3.251 người từ 14–59 tuổi đã từng quan hệ tình dục (1.556 nam, 1.695 nữ) tại Hoa Kỳ, công bố năm 2018, ở nữ, tỷ lệ nhiễm HPV cao nhất rơi vào nhóm từ 20 - 24 tuổi, nghĩa là Linh cũng nằm trong độ tuổi cần lưu tâm.
Một trường hợp khác, Hà My (26 tuổi, Cần Thơ) cùng bạn trai sắp cưới đi khám sức khỏe tiền hôn nhân và được bác sĩ tư vấn nên thực hiện các biện pháp dự phòng một số bệnh lý do HPV để góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân và người thân yêu, nhưng cả hai nghĩ "chưa phải lúc".
Cặp đôi tìm hiểu thông tin về sức khỏe lứa đôi và các biện pháp dự phòng một số bệnh lý do HPV để góp phần chuẩn bị cho tương lai. Ảnh minh họa.
Từ lúc nhận ra tầm quan trọng của tham vấn chuyên gia y tế về dự phòng một số bệnh lý do HPV, My và bạn đời tương lai bắt đầu lên lịch định kỳ tham vấn bác sĩ, tâm sự "thầm kín" về sức khỏe tình dục, sức khỏe phụ khoa với nhau. Đôi trẻ cảm thấy phần nào an tâm, sẵn sàng hơn với quyết định về chung một nhà. "Thời điểm có con có thể từ từ quyết định sau, nhưng sức khỏe thì không thể chần chừ. Đó cũng là cách mà chúng mình thể hiện trách nhiệm cùng nhau xây tổ ấm và đón em bé trong tương lai", My tâm sự.
Ở tuổi đôi mươi, câu hỏi "bao giờ lấy chồng?" hay "bao giờ sinh con?" có thể vẫn còn để ngỏ, nhưng sức khỏe lứa đôi có thể được đưa vào danh mục những điều người trẻ chủ động quan tâm ngay từ "bây giờ", bên cạnh việc chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần. Với những người trẻ như Linh hay My, việc dự phòng HPV có thể bắt đầu ngay từ những hành động mỗi ngày: thực hành lối sống tích cực như không hút thuốc, tăng cường vận động, dinh dưỡng hợp lý; quan hệ tình dục an toàn, dùng bao cao su; chủ động tham vấn chuyên gia y tế về các biện pháp dự phòng các bệnh lý liên quan đến HPV như: duy trì lối sống lành mạnh, quan hệ tình dục an toàn, phòng vệ bằng vắc xin HPV,tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ cho phụ nữ 21 - 65 tuổi. Theo thông tin từ WHO, cắt bao quy đầu tự nguyện có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HPV ở nam giới.
"Tương lai khi nào mới tìm được chân ái thì chưa biết (cười). Nhưng mình sẽ không chờ đến lúc đó mới bắt đầu tìm hiểu những vấn đề có thể liên quan đến cơ thể và tương lai nữa", Linh chia sẻ.
Checklist yêu bản thân của cô bây giờ không chỉ có da đẹp, dáng xinh, mà còn xuất hiện thêm lịch khám sức khỏe sinh sản tổng quát và tham vấn chuyên gia y tế dự phòng HPV vào tuần sau.
Tìm hiểu thêm các thông tin về HPV qua fanpage HPV Vietnam.
Nội dung này được phối hợp biên soạn bởi Hội Y học Dự phòng Việt Nam và MSD, kiểm nhận bởi Hội Y học Dự phòng Việt Nam và MSD tài trợ cho mục tiêu giáo dục.
Thông tin được cung cấp trong tài liệu này chỉ nhằm cung cấp kiến thức chung mà không thay thế cho tư vấn y khoa chuyên môn. Vui lòng tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế để có được tư vấn cụ thể và thông tin cập nhật nhất.
VVPM Code: VN-GSL-04820 21092028
Ánh Dương