Có một nguồn thu nhập không đồng nghĩa với việc tài chính thiếu an toàn. Nếu lương bạn đủ cao và chi tiêu đủ hợp lý, 1 nguồn thu không phải là tín hiệu báo động. Lúc này, vấn đề nằm ở chỗ toàn bộ dòng tiền phụ thuộc vào một nguồn: Nếu công việc gặp biến động, thu nhập giảm hoặc mất việc, khả năng chống đỡ các khoản chi như tiền nhà, ăn uống, đi lại, bảo hiểm hay trả nợ sẽ trở nên mong manh.
Vậy phải làm sao để hạn chế tình trạng này?
1. Tính xem mình trụ được bao lâu nếu thu nhập về 0
Việc đầu tiên không phải là kiếm thêm bao nhiêu, mà là biết chính xác khả năng chống đỡ của bản thân nếu nguồn thu nhập chính biến mất.
Hãy tách các khoản chi thành hai nhóm: Bắt buộc và có thể cắt giảm. Tiền thuê nhà, ăn uống cơ bản, điện nước, đi lại, bảo hiểm, các khoản trả nợ... thuộc nhóm "bắt buộc". Trong khi đó, mua sắm, ăn ngoài, giải trí hay những khoản đăng ký dịch vụ sẽ thuộc nhóm "có thể giảm".
Ảnh minh họa
Sau khi có con số chi phí tối thiểu mỗi tháng, bạn cần đối chiếu với tiền tiết kiệm hiện có để biết được khả năng duy trì cuộc sống nếu thu nhập về 0. Đây chính là cơ sở để đặt mục tiêu quỹ dự phòng thay vì tiết kiệm một cách chung chung.
2. Xem lại xem mình đã làm tốt công việc hiện tại hay chưa
Khi chỉ có một nguồn thu nhập, không ít người cố gắng lao đi tìm thêm những việc tay trái ngoài giờ hành chính. Chuyện này không sai, nhưng nếu công việc chính bạn chưa làm tốt, thì có thêm việc phụ đôi khi lại chẳng phải điều đáng mừng.
Đừng quên: Công việc hiện tại vẫn là nguồn tiền quan trọng nhất. Vì vậy, trước khi vội tìm việc tay trái, nhận thêm dự án hay kinh doanh bên ngoài, điều cần làm là đảm bảo mình vẫn hoàn thành tốt công việc đang có. Nếu vì mải kiếm thêm vài triệu đồng mỗi tháng mà hiệu suất giảm, mất cơ hội tăng lương, bị đánh giá thấp hoặc thậm chí ảnh hưởng đến công việc chính, khoản thu nhập phụ chưa chắc đã bù được phần rủi ro đó.
Khi bạn làm công việc chính đủ tốt, nguồn thu chính đủ ổn định và bản thân đã kiểm soát được thời gian, đó mới là lúc nên tìm thêm 1 công việc phụ. Nguồn thu nhập thứ hai, thứ ba,... chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó bổ sung cho tài chính cá nhân, chứ không khiến nguồn thu nhập quan trọng nhất trở nên bấp bênh hơn.
3. Đầu tư vào khả năng kiếm tiền từ chính công việc hiện tại
Có thêm nguồn thu không nhất thiết phải bắt đầu bằng một nghề tay trái. Với nhiều người, cách thực tế hơn là cải thiện nguồn thu nhập chính.
Ảnh minh họa
Điều này có thể bắt đầu từ việc xác định kỹ năng nào trong công việc có giá trị cao hơn và có thể giúp mình tăng lương, nhận thêm trách nhiệm hoặc chuyển sang vị trí tốt hơn. Một khóa học, chứng chỉ, ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ hay khả năng quản lý dự án chỉ đáng đầu tư nếu nó thực sự cải thiện cơ hội nghề nghiệp, thay vì học theo xu hướng.
Lợi ích của cách này là bạn không phải chia thời gian và sức lực cho quá nhiều việc cùng lúc. Thay vì cố kiếm thêm một khoản nhỏ từ nhiều công việc lặt vặt, bạn có thể tập trung nâng giá trị của năng lực đang tạo ra phần lớn thu nhập hiện tại.
Suy cho cùng, đa dạng thu nhập là tốt, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc chỉ có một nguồn thu là vấn đề nghiêm trọng, đáng lo. Điều đáng quan tâm hơn là mức độ phụ thuộc vào nguồn thu đó. Nếu một người có quỹ dự phòng đủ dày, chi phí cố định nằm trong khả năng kiểm soát, năng lực nghề nghiệp có thể tăng giá trị, rủi ro tài chính sẽ được phân tán theo một cách khác: Không nhất thiết phải có thêm một khoản thu, nhưng có thêm thời gian và lựa chọn khi tình huống xấu xảy ra.
Ngọc Linh