Đừng dùng hết tiền tiết kiệm để trả trước
Giả sử bạn đang có 1 tỷ đồng và muốn mua căn nhà khoảng 2,5 tỷ đồng. Bạn có thể nghĩ mình đã có 40% giá trị căn nhà, phần còn lại vay ngân hàng là vừa đẹp. Nhưng 1 tỷ đồng trong tài khoản không đồng nghĩa với việc toàn bộ số tiền đó nên được đưa vào căn nhà.
Sau khi mua, bạn vẫn cần tiền cho chi phí chuyển nhà, sửa chữa, nội thất và những khoản phát sinh. Quan trọng hơn, nếu chẳng may mất việc, giảm thu nhập hoặc gia đình có một khoản chi lớn, căn nhà không thể lập tức biến thành tiền mặt để giải quyết vấn đề.
Vì vậy, thay vì hỏi “mình có 1 tỷ thì mua được nhà bao nhiêu?”, hãy tính theo chiều ngược lại: sau khi trả tiền mua nhà và các chi phí ban đầu, mình còn bao nhiêu tiền mặt?
Nếu câu trả lời là gần như không còn gì, căn nhà đó có thể đang vượt quá khả năng tài chính thực tế, dù khoản trả trước ban đầu vẫn nằm trong khả năng.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Đừng chỉ nhìn khoản vay, hãy thử sống với nó trước
Một khoản vay mua nhà có thể kéo dài 10, 15 hoặc 20 năm. Vì vậy, đừng chỉ thử tính xem tháng này mình có trả nổi hay không. Hãy thử đặt mình vào một tháng không thuận lợi.
Ví dụ, hiện tại hai vợ chồng có tổng thu nhập 50 triệu đồng và khoản trả ngân hàng là 18 triệu đồng mỗi tháng. Sau khi trừ tiền ăn uống, học hành của con, điện nước, đi lại, bảo hiểm và những khoản cố định khác, gia đình vẫn còn một khoản dư.
Nhưng nếu một người giảm thu nhập trong vài tháng thì sao? Nếu cùng lúc xe hỏng, con ốm hoặc phải về quê có việc thì sao?
Một khoản vay “vừa sức” không nên chỉ là khoản bạn trả được khi mọi thứ diễn ra thuận lợi. Nó nên là khoản mà bạn vẫn có thể xoay xở khi thu nhập giảm hoặc xuất hiện một khoản chi ngoài kế hoạch.
Đó cũng là lý do không nên lấy mức ngân hàng sẵn sàng cho vay làm mức ngân sách tối đa của mình. Ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ dựa trên những tiêu chí của họ; còn bạn phải sống với khoản tiền đó trong nhiều năm.
Hãy tính cả những khoản tiền sau khi nhận nhà
Giá niêm yết chỉ là phần dễ nhìn thấy nhất. Nếu mua căn hộ, bạn có thể phải tính phí quản lý, gửi xe, bảo trì, nội thất và những khoản chi định kỳ khác. Nếu mua nhà riêng, có thể phát sinh chi phí sửa chữa, cải tạo, bảo dưỡng. Nếu căn nhà chưa thể vào ở ngay, bạn còn có thể phải trả tiền thuê nhà trong thời gian chờ hoàn thiện.
Chẳng hạn, một căn hộ có giá 3 tỷ đồng nhưng cần thêm 200 triệu đồng để hoàn thiện nội thất và bạn vẫn phải thuê nhà thêm 6 tháng. Khi đó, “giá căn nhà” trên thực tế không còn là 3 tỷ đồng nữa.
Vì vậy, hãy lập một con số riêng gọi là “chi phí để căn nhà có thể ở được” trước khi quyết định. Đây thường là khoản người mua lần đầu dễ đánh giá thấp nhất.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Đừng xem nhà một lần rồi quyết định
Một trong những cách đơn giản nhất để tránh mua nhầm là xem lại căn nhà vào những thời điểm khác nhau.
Buổi sáng, hãy xem căn nhà có bị nắng chiếu trực tiếp vào những phòng nào, đường đi làm có thuận tiện không. Buổi tối, kiểm tra tiếng ồn, an ninh, hàng quán và tình trạng giao thông quanh khu vực. Nếu có thể, hãy thử đến vào giờ cao điểm để biết việc ra vào khu nhà thực tế như thế nào.
Đừng chỉ nhìn căn hộ. Hãy nhìn hành lang, thang máy, tầng hầm, khu rác, khu vui chơi, hàng xóm và những khu vực bạn sẽ phải sử dụng mỗi ngày.
Nếu mua nhà để ở lâu dài, hãy thử hình dung một ngày bình thường của gia đình mình ở đó: sáng đưa con đi học thế nào, đi làm mất bao lâu, cuối tuần mua đồ ở đâu, bố mẹ đến chơi có thuận tiện không.
Một căn nhà đẹp nhưng khiến bạn mất thêm một tiếng mỗi ngày để đi lại có thể không “rẻ” như mức giá của nó.
Kiểm tra những thứ không thể sửa bằng một lần sơn lại
Nội thất xấu có thể thay. Tường cũ có thể sửa. Nhưng một số vấn đề khó thay đổi sau khi mua. Đó có thể là vị trí căn nhà, hướng nắng, tiếng ồn từ đường lớn, khoảng cách đến trường học và nơi làm việc, tình trạng ngập, mật độ dân cư hoặc những bất tiện của khu vực.
Với căn hộ, nên tìm hiểu cả lịch sử vận hành của tòa nhà, chất lượng thang máy, chỗ đỗ xe, phí quản lý và những vấn đề cư dân phản ánh. Với nhà đất, cần quan tâm đến đường vào, hiện trạng xây dựng, điện nước và những thay đổi có thể xảy ra quanh khu vực.
Hãy ưu tiên kiểm tra những thứ không thể đổi sau khi ký hợp đồng trước khi mất thời gian chọn màu tường hay kiểu bếp.
Đừng bỏ qua pháp lý chỉ vì người bán đang giục
“Có người khác cũng đang xem”, “không đặt cọc hôm nay là mất căn”, “giá này chỉ giữ trong hôm nay” là những câu có thể khiến người mua lần đầu cảm thấy mình phải quyết định thật nhanh.
Nhưng một căn nhà không phải món đồ có thể mua lại nếu ngày mai thấy không thích.
Trước khi đặt cọc, cần kiểm tra tình trạng pháp lý của bất động sản, người có quyền bán, giấy tờ sở hữu và những vấn đề liên quan đến thế chấp, tranh chấp, quy hoạch hoặc hạn chế giao dịch nếu có. Với căn hộ dự án, cần đọc kỹ hợp đồng và các điều khoản liên quan đến tiến độ, thanh toán, bàn giao và những nghĩa vụ của các bên.
Nếu có một giấy tờ hoặc điều khoản mình không hiểu, đừng ký chỉ vì sợ mất căn. Mất một cơ hội mua nhà thường ít tốn kém hơn rất nhiều so với mua phải một vấn đề pháp lý.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Đừng mua căn nhà chỉ vì “sau này sẽ quen”
Có một kiểu thỏa hiệp khá phổ biến: căn nhà không thực sự phù hợp nhưng người mua tự nhủ “ở một thời gian rồi sẽ quen”.
Phòng hơi nhỏ, đường đi hơi xa, thiếu chỗ đỗ xe, khu vực chưa có nhiều tiện ích, thiết kế không đúng nhu cầu... Những điều này có thể nghe không quá nghiêm trọng khi đứng trước một căn nhà có giá vừa ngân sách.
Nhưng nếu đó là những bất tiện bạn phải đối mặt mỗi ngày trong 5-10 năm, tổng “chi phí” của chúng không hề nhỏ.
Trước khi mua, hãy phân biệt rõ thứ mình có thể chấp nhận và thứ mình thực sự không muốn sống cùng. Một căn nhà hoàn hảo gần như không tồn tại, nhưng một căn nhà khiến bạn phải tự thuyết phục mình quá nhiều lần thì đáng để suy nghĩ thêm.
Và đừng mua chỉ vì sợ giá nhà tăng
Đây có thể là lý do mạnh nhất khiến người mua lần đầu xuống tiền khi chưa sẵn sàng.
Bạn nghe người khác nói giá nhà sẽ còn tăng, thấy bạn bè lần lượt mua nhà, hoặc lo rằng nếu không mua năm nay thì vài năm nữa càng không đủ tiền. Từ đó, bạn chấp nhận vay thêm, mua xa hơn hoặc chọn một căn nhà chưa thực sự phù hợp.
Nhưng giá nhà tương lai là điều không ai có thể chắc chắn. Trong khi đó, khoản vay và số tiền phải trả hàng tháng là những nghĩa vụ rất cụ thể.
Nếu lý do lớn nhất khiến bạn mua nhà là “sợ sau này không mua nổi”, hãy thử bỏ yếu tố sợ hãi ra khỏi bài toán và tính lại từ đầu: mình có bao nhiêu tiền, thu nhập ổn định đến đâu, khoản vay bao nhiêu là vừa sức và căn nhà này có thực sự phù hợp với cuộc sống của mình không.
Mua nhà lần đầu không cần phải là quyết định hoàn hảo. Nhưng đó nên là quyết định mà bạn hiểu rõ mình đang mua gì, phải trả bao nhiêu và sẽ sống như thế nào sau khi mua.
Đừng chỉ cố mua được một căn nhà. Hãy cố mua một căn nhà mà sau khi nhận chìa khóa, bạn vẫn còn tiền, còn sự chủ động và còn một cuộc sống bình thường.
Hà Nguyên