Gửi tiết kiệm kỳ hạn dài từ 18 tháng trở lên là lựa chọn phù hợp với những người đã có một khoản tiền nhàn rỗi và muốn duy trì thói quen tích lũy trong thời gian dài. So với các kỳ hạn ngắn, hình thức này giúp người gửi có mức lãi suất tốt hơn.
Tuy nhiên đổi lại là số tiền gửi sẽ giảm tính thanh khoản nếu phát sinh nhu cầu sử dụng trước ngày đáo hạn. Vì vậy, trước khi quyết định gửi tiền trong một năm rưỡi, hai năm hoặc lâu hơn, người gửi nên cân nhắc một số vấn đề dưới đây.
1. Chỉ gửi dài hạn khi khoản tiền thực sự là tiền nhàn rỗi
Điều đầu tiên cần xác định không phải là ngân hàng nào có lãi suất cao nhất, mà là khoản tiền dự định gửi có thực sự nhàn rỗi trong suốt thời gian đó hay không. Kỳ hạn 18 tháng đồng nghĩa với việc người gửi cần chuẩn bị tâm lý không sử dụng khoản tiền này cho những nhu cầu thông thường cho đến ngày đáo hạn, nếu muốn giữ nguyên quyền lợi lãi suất theo điều kiện đã thỏa thuận.
Chẳng hạn, một người có 300 triệu đồng tiền tích lũy nhưng dự kiến trong 8 tháng tới cần 100 triệu đồng để sửa nhà, mua xe hoặc thanh toán một khoản chi lớn,... thì không nên mặc định gửi toàn bộ số tiền vào kỳ hạn 18 tháng. Nếu bất ngờ cần tiền và phải tất toán trước hạn, phần tiền rút trước có thể chỉ được hưởng lãi suất không kỳ hạn theo quy định áp dụng, thấp hơn đáng kể so với lãi suất gửi ban đầu.
Ảnh minh họa
Thay vào đó, người gửi nên xác định số tiền cần dùng trong thời gian tới, giữ lại phần này ở tài khoản thanh toán hoặc lựa chọn hình thức tiết kiệm linh hoạt hơn. Phần còn lại mới phù hợp để đưa vào kỳ hạn dài. Cách làm này giúp tận dụng lãi suất mà không biến khoản tiết kiệm thành nguồn tiền khó tiếp cận khi cần thiết.
2. Duy trì quỹ dự phòng trước khi gửi tiền trong thời gian dài
Có một khoản tiền nhàn rỗi hôm nay không đồng nghĩa với việc người gửi sẽ không cần tiền trong 18 tháng, 24 tháng,... tiếp theo. Những tình huống như mất việc, giảm thu nhập, phát sinh chi phí y tế, gia đình có việc đột xuất hoặc phương tiện đi lại hỏng hóc đều có thể khiến kế hoạch tài chính thay đổi.
Vì vậy, trước khi gửi tiết kiệm dài hạn, mỗi người nên xây dựng một quỹ dự phòng riêng, thường tương đương khoảng 3-6 tháng chi phí sinh hoạt thiết yếu. Ví dụ, nếu một người chi khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng cho tiền nhà, ăn uống, đi lại và các khoản thiết yếu, quỹ dự phòng tối thiểu cần có là 30-60 triệu đồng. Đây là khoản tiền cần ưu tiên giữ ở nơi dễ tiếp cận, thay vì gửi toàn bộ vào kỳ hạn dài để đổi lấy phần lãi suất cao hơn.
Khi đã có quỹ dự phòng, người gửi sẽ chủ động hơn nếu gặp biến cố và ít có nguy cơ phải phá vỡ khoản tiết kiệm đang sinh lời. Điều quan trọng là không nên coi toàn bộ số dư tài khoản là tiền có thể đem đi gửi dài hạn, bởi một phần trong đó có thể đang đóng vai trò bảo vệ tài chính cho những tình huống chưa lường trước.
3. Chia khoản tiền thành nhiều sổ để tăng tính linh hoạt
Nếu có một khoản tích lũy tương đối lớn, bạn không nhất thiết phải dồn toàn bộ vào một sổ tiết kiệm duy nhất. Chia tiền thành nhiều sổ với số tiền và kỳ hạn phù hợp có thể giúp xử lý nhu cầu phát sinh mà không phải tất toán toàn bộ khoản tiền đang gửi.
Ví dụ, thay vì gửi 300 triệu đồng vào một sổ kỳ hạn 18 tháng, bạn có thể chia thành 2 sổ, mỗi sổ 150 triệu đồng ở 2 kỳ hạn khác nhau.
Cách chia này không tự động làm tăng tổng tiền lãi, bởi lợi ích chính nằm ở khả năng quản lý và chủ động sử dụng tiền. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào mức lãi suất áp dụng cho từng sổ, quy định rút trước hạn và các điều kiện liên quan.
4. Xác định trước cách xử lý tiền khi đến ngày đáo hạn
Một chi tiết dễ bị bỏ qua khi gửi tiết kiệm dài hạn là kế hoạch sau ngày đáo hạn. Sau 18 tháng hoặc lâu hơn, người gửi có thể nhận được cả tiền gốc và tiền lãi, nhưng nếu không chủ động kiểm tra, khoản tiền này có thể được tự động gia hạn theo phương thức đã đăng ký với ngân hàng.
Ảnh minh họa
Tùy lựa chọn khi mở sổ, ngân hàng có thể tự động tái tục cả gốc lẫn lãi, chỉ tái tục tiền gốc hoặc chuyển tiền về tài khoản thanh toán khi đến hạn. Mỗi phương án phù hợp với một nhu cầu khác nhau. Nếu dự kiến dùng tiền cho một kế hoạch cá nhân, bạn nên kiểm tra ngày đáo hạn và điều kiện nhận tiền từ trước, tránh để khoản tiền tự động chuyển sang một kỳ hạn mới không phù hợp.
Ngược lại, nếu mục tiêu là tích lũy dài hạn và chưa có nhu cầu sử dụng, tái tục có thể giúp duy trì thói quen tiết kiệm. Tuy nhiên, lãi suất của kỳ hạn mới thường được áp dụng theo quy định tại thời điểm tái tục, không mặc nhiên giữ nguyên mức lãi suất của kỳ hạn trước.
Một thói quen đơn giản là ghi lại ngày đáo hạn, đặt lịch nhắc trước khoảng một đến hai tuần và kiểm tra lãi suất hiện hành trước khi quyết định gửi tiếp. Khoảng thời gian này đủ để người gửi đánh giá lại nhu cầu tài chính, so sánh các lựa chọn và tránh đưa ra quyết định chỉ vì muốn tiếp tục duy trì sổ tiết kiệm như cũ.
Nhìn chung, gửi tiết kiệm kỳ hạn từ 18 tháng trở lên phù hợp với khoản tiền đã được xác định rõ mục tiêu và chưa cần sử dụng trong thời gian dài. Để lựa chọn hiệu quả, người gửi nên cân đối giữa lãi suất và tính thanh khoản, chuẩn bị quỹ dự phòng, phân chia khoản tiền hợp lý và chủ động kế hoạch khi đáo hạn. Một khoản tiết kiệm tốt không chỉ nằm ở số tiền lãi nhận được, mà còn ở việc giúp người gửi duy trì kế hoạch tài chính mà không bị động trước những nhu cầu phát sinh trong cuộc sống.
Ngọc Linh