Gửi tiết kiệm ngân hàng là một trong những lựa chọn dễ tiếp cận nhất trong hành trình quản lý tiền bạc. Với người chưa có nhiều kinh nghiệm, gửi tiền ngân hàng không đòi hỏi phải theo dõi thị trường mỗi ngày mà vẫn yên tâm dòng tiền đang sinh lời. Tuy nhiên, lần đầu gửi tiết kiệm cũng có thể khiến nhiều người bối rối: Nên gửi bao nhiêu, chọn kỳ hạn nào, ngân hàng nào có lãi suất tốt và làm sao để không rơi vào tình huống cần tiền nhưng lại không thể rút mà không ảnh hưởng đến khoản lãi dự kiến?
Thực tế, gửi tiết kiệm không chỉ là tìm ngân hàng có lãi suất cao nhất rồi chuyển tiền vào tài khoản. Người gửi cần cân đối giữa lợi nhuận, nhu cầu sử dụng tiền và khả năng duy trì khoản tiết kiệm trong thời gian dài.
1. Đừng vội gửi toàn bộ số tiền đang có
Sai lầm người mới dễ mắc phải là thấy lãi suất tiết kiệm hấp dẫn liền muốn đưa phần lớn tiền tích lũy vào ngân hàng để tối ưu tiền lãi. Tuy nhiên, trước khi quyết định gửi bao nhiêu, điều cần làm là xác định khoản tiền nào thực sự chưa cần sử dụng trong thời gian tới.

Ảnh minh họa
Chẳng hạn, một người đang có 50 triệu đồng tích lũy không đồng nghĩa với việc nên gửi tiết kiệm cả 50 triệu đồng trong 6 tháng hoặc 12 tháng. Nếu trong số tiền đó có khoản dự kiến dùng để đóng tiền thuê nhà, thanh toán hóa đơn, mua sắm đồ dùng cần thiết hoặc chi trả các khoản phát sinh, việc gửi một kỳ hạn dài có thể khiến họ gặp khó khăn khi cần tiền gấp.
Một cách tiếp cận thận trọng là duy trì quỹ dự phòng tương đương khoảng 3-6 tháng chi phí sinh hoạt, tùy vào mức độ ổn định của thu nhập và hoàn cảnh cá nhân. Khoản tiền này nên được giữ ở nơi dễ tiếp cận, chẳng hạn tài khoản thanh toán hoặc hình thức tiền gửi linh hoạt phù hợp. Phần còn lại mới được cân nhắc đưa vào các khoản tiết kiệm có kỳ hạn.
2. Chọn kỳ hạn dựa trên thời điểm cần dùng tiền, không chỉ nhìn vào lãi suất
Khi xem bảng lãi suất ngân hàng, nhiều người thường chú ý đến kỳ hạn có mức lãi cao nhất. Tuy nhiên, kỳ hạn phù hợp không nhất thiết là kỳ hạn dài nhất hoặc có lãi suất cao nhất, mà là kỳ hạn phù hợp với kế hoạch sử dụng tiền.
Ví dụ, nếu bạn dự kiến dùng tiền sau 3 tháng để đóng học phí, chuyển nhà hoặc thanh toán một khoản mua sắm lớn, hãy cân nhắc kỳ hạn 1-3 tháng thay vì6 6 hoặc12 tháng chỉ vì mức lãi suất hấp dẫn hơn. Ngược lại, với khoản tiền chắc chắn chưa cần đến trong một năm, kỳ hạn dài hơn có thể là lựa chọn đáng cân nhắc nếu mức lãi suất và điều kiện gửi phù hợp.
Thay vì lựa chọn theo cảm tính, hãy bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản: Khoản tiền này có thể để yên trong bao lâu? Khi xác định được mốc thời gian đó, việc chọn kỳ hạn sẽ dễ dàng hơn và hạn chế nguy cơ phải rút tiền ngoài kế hoạch.
3. Chia khoản tiền gửi thành nhiều phần để dễ xoay xở
Với người đã tích lũy được một khoản tương đối nhưng chưa chắc chắn về kế hoạch chi tiêu trong tương lai, chia tiền gửi thành nhiều khoản có thể là cách quản lý linh hoạt hơn so với gửi toàn bộ vào một sổ duy nhất.
Ví dụ, thay vì gửi 60 triệu đồng vào một khoản tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng, bạn có thể chia thành ba khoản, mỗi khoản 20 triệu đồng, với kỳ hạn hoặc thời điểm đáo hạn khác nhau. Khi phát sinh nhu cầu sử dụng tiền, bạn có thể cân nhắc tất toán khoản phù hợp thay vì rút toàn bộ.

Ảnh minh họa
Cách làm này còn giúp bạn từng bước hiểu cách vận hành của tiền gửi ngân hàng: Thời điểm nhận lãi, quy trình tái tục, cách kiểm tra thông tin sổ tiết kiệm và các lựa chọn khi đến ngày đáo hạn.
4. Ưu tiên sự an toàn và minh bạch, đừng chạy theo lời mời lãi cao bất thường
Lần đầu gửi tiết kiệm, nhiều người có thể bị thu hút bởi những lời quảng cáo lãi suất cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là khoản tiền có thể sinh lời bao nhiêu, mà còn là sản phẩm đó có thực sự là tiền gửi tiết kiệm ngân hàng hay không.
Người gửi nên giao dịch qua ứng dụng, website chính thức hoặc tại quầy của ngân hàng; kiểm tra chính xác tên sản phẩm, kỳ hạn, lãi suất, điều kiện tất toán và chứng từ xác nhận giao dịch. Không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân của nhân viên hoặc người tự xưng là đại diện ngân hàng để nhờ mở sổ.
Sau cùng, gửi tiết kiệm là một bước khởi đầu để hình thành thói quen quản lý tài chính, không phải cuộc đua xem ai có lãi suất tốt hơn. Người gửi nên bắt đầu từ khoản tiền phù hợp với khả năng, chọn kỳ hạn theo nhu cầu thực tế và duy trì thói quen kiểm tra tài khoản định kỳ. Khi đã hiểu rõ cách tính lãi, điều kiện rút tiền và cách quản lý các khoản đáo hạn, việc gửi tiết kiệm sẽ trở nên đơn giản hơn, đồng thời giúp mỗi người chủ động hơn với kế hoạch tài chính của mình.
Ngọc Linh