100 triệu đồng trong 12 tháng tương đương khoảng 8,33 triệu đồng mỗi tháng, gần 1,92 triệu đồng mỗi tuần. Khi nhìn con số này, điều đầu tiên cần làm không phải là bỏ một ly cà phê 30.000 đồng, mà là tìm xem trong dòng tiền của mình, đâu mới là những khoản có thể tạo ra chênh lệch vài triệu đồng mỗi tháng.
1. Trước tiên, hãy kiểm tra xem mục tiêu 100 triệu có phù hợp với thu nhập hay không
Một người thu nhập 15 triệu đồng/tháng và một người thu nhập 40 triệu đồng/tháng không thể dùng cùng một công thức tiết kiệm.
Nếu thu nhập của bạn là 20 triệu đồng/tháng, để dành hơn 8 triệu đồng nghĩa là tỷ lệ tiết kiệm trên 40% thu nhập. Đây là mức khá cao nếu còn phải trả tiền thuê nhà, nuôi con hoặc trả nợ.
Ngược lại, nếu thu nhập khoảng 35–40 triệu đồng nhưng cuối tháng vẫn không còn tiền, vấn đề có thể không nằm ở mức thu nhập mà nằm ở cơ cấu chi tiêu.
Vì vậy, hãy tính một phép toán đơn giản:
Thu nhập năm – các khoản chi bắt buộc = khả năng tiết kiệm thực tế.
Nếu con số còn lại chưa tới 100 triệu đồng, bạn sẽ phải làm đồng thời hai việc: giảm một số khoản lớn và tăng thêm thu nhập. Đây là bước quan trọng hơn rất nhiều so với việc cố tiết kiệm từng khoản lẻ.
2. Đừng cắt cà phê trước, hãy nhìn vào 3 khoản lớn nhất
Giả sử mỗi ngày bạn uống một cốc cà phê 30.000 đồng. Nếu bỏ hoàn toàn trong một năm, số tiền tiết kiệm được khoảng 10–11 triệu đồng. Không nhỏ, nhưng vẫn chỉ bằng khoảng 1/10 mục tiêu.
Trong khi đó, chỉ cần thay đổi một khoản lớn, kết quả có thể rõ hơn nhiều.
Chẳng hạn, một gia đình đang thuê căn hộ 10 triệu đồng/tháng nhưng có thể chuyển sang nơi 8 triệu đồng mà vẫn đáp ứng nhu cầu. Chênh lệch 2 triệu đồng mỗi tháng đã tương đương 24 triệu đồng/năm.
Một người đang trả góp ô tô, điện thoại, đồ điện tử hoặc có quá nhiều dịch vụ đăng ký hàng tháng cũng có thể đang mất vài triệu đồng mà không để ý.
Hãy rà lại ba nhóm lớn nhất: nhà ở, phương tiện và các khoản trả góp/nợ.
Chỉ cần tối ưu được 2–3 triệu đồng/tháng ở đây, bạn đã đi được một đoạn rất dài trên hành trình 100 triệu.
3. Chia mục tiêu thành "tiền phải giữ" chứ không phải "tiền còn dư"
Sai lầm phổ biến là: chi tiêu cả tháng rồi cuối tháng còn bao nhiêu mới tiết kiệm.
Muốn đạt mục tiêu lớn, thứ tự nên đảo lại.
Ngay khi nhận lương, hãy chuyển trước tiền tiết kiệm sang một tài khoản riêng. Nếu mục tiêu là 100 triệu trong 12 tháng, có thể đặt mức chuyển tự động khoảng 8–8,5 triệu đồng/tháng nếu dòng tiền cho phép.
Nếu con số này quá cao, có thể chia thành hai nguồn:
6 triệu đồng từ thu nhập chính. 2–3 triệu đồng từ thu nhập thêm, thưởng hoặc các khoản không thường xuyên.
Cách chia như vậy giúp mục tiêu bớt áp lực hơn so với việc ép toàn bộ 8 triệu đồng từ tiền lương cố định.
4. Hãy tìm một khoản tăng thu nhập 2-3 triệu trước khi tiết kiệm đến mức ngột ngạt
Đây là phần thường bị bỏ qua.
Nếu phải cắt gần như toàn bộ ăn uống, gặp gỡ bạn bè và sở thích cá nhân chỉ để tiết kiệm, kế hoạch rất khó kéo dài đủ 12 tháng.
Trong nhiều trường hợp, tăng thêm 2 triệu đồng thu nhập mỗi tháng dễ chịu hơn việc cắt 2 triệu đồng chi tiêu.
Một công việc phụ cuối tuần, nhận thêm dự án, bán một kỹ năng đang có hoặc thanh lý những món ít dùng đều có thể trở thành nguồn bổ sung.
Chỉ cần tạo thêm trung bình 2,5 triệu đồng/tháng, sau một năm bạn đã có thêm 30 triệu đồng. Khi đó phần còn lại cần tiết kiệm từ thu nhập chính chỉ còn khoảng 70 triệu đồng.
5. Dùng các khoản tiền bất thường để "nhảy cóc" mục tiêu
Thưởng cuối năm, tiền làm thêm, hoàn thuế, tiền được biếu, tiền bán đồ cũ… thường rất dễ biến mất vì tâm lý coi đây là "tiền ngoài kế hoạch".
Muốn đạt 100 triệu nhanh hơn, có thể đặt nguyên tắc: ít nhất 70–80% mọi khoản thu nhập bất thường được đưa thẳng vào quỹ tiết kiệm.
Ví dụ trong năm có 20 triệu tiền thưởng và thu nhập phụ, nếu giữ được 16 triệu trong số đó, áp lực tiết kiệm hàng tháng giảm đáng kể.
Khi ấy, mục tiêu còn 84 triệu đồng, tương đương 7 triệu đồng/tháng thay vì hơn 8,3 triệu.
6. Vẫn uống cà phê, nhưng phải biết tiền lớn đang đi đâu
Điều này không có nghĩa những khoản nhỏ hoàn toàn không quan trọng.
Nếu một người mỗi ngày mua cà phê, đặt đồ ăn, gọi xe, mua đồ online theo cảm xúc thì tổng cộng có thể trở thành một khoản rất lớn. Nhưng các khoản này nên được xử lý sau khi đã nhìn rõ bức tranh lớn.
Có thể giữ lại một ngân sách "tiêu vui" cố định, chẳng hạn 1–1,5 triệu đồng/tháng. Trong khoản đó, bạn vẫn có thể uống cà phê, ăn món mình thích hoặc mua một món nhỏ mà không cảm thấy tội lỗi.
Tiết kiệm bền vững không phải là biến mọi niềm vui thành lỗi tài chính.
Một kế hoạch đơn giản để chạm mốc 100 triệu
Một người có thể thiết kế mục tiêu như sau:
Tiết kiệm cố định từ lương: 6 triệu đồng/tháng × 12 tháng = 72 triệu đồng. Thu nhập thêm trung bình: 1,5 triệu đồng/tháng × 12 tháng = 18 triệu đồng. Tiền thưởng hoặc khoản thu bất thường trong năm: 10 triệu đồng.
Tổng cộng: 100 triệu đồng.
Khi chia theo cách này, mục tiêu không còn là câu chuyện "mỗi ngày phải nhịn gì", mà trở thành một bài toán dòng tiền rõ ràng.
Muốn tiết kiệm 100 triệu đồng trong một năm, đừng bắt đầu bằng câu hỏi: "Hôm nay mình có nên bỏ cốc cà phê không?"
Hãy hỏi: "Khoản nào đang lấy của mình vài triệu mỗi tháng, và mình có thể tạo thêm bao nhiêu tiền mỗi tháng?"
Một ly cà phê có thể khiến bạn tốn vài chục nghìn đồng. Nhưng một cơ cấu tài chính chưa hợp lý có thể khiến bạn mất hàng chục triệu đồng mỗi năm. Muốn đạt mục tiêu lớn, hãy sửa từ khoản lớn trước; những khoản nhỏ sẽ trở nên dễ kiểm soát hơn rất nhiều.
Thu Thanh