Ảnh minh họa
Đối với Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhiệm vụ này có mối liên hệ trực tiếp với chức năng tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước và củng cố mối quan hệ giữa Đảng với Nhân dân [1].
Không gian mạng - cơ hội truyền tải thông tin, đối thoại và vận động xã hội, nhưng cũng khiến tin giả, thông tin sai lệch, nội dung cắt ghép và phát ngôn thiếu cân nhắc lan truyền nhanh chóng. Trong môi trường đó, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên không chỉ thể hiện ở việc nhận diện, phản bác những thông tin sai trái, mà còn ở việc chủ động cung cấp thông tin chính xác, giữ gìn kỷ luật phát ngôn, kiểm chứng trước khi chia sẻ và nêu gương bằng hành động cụ thể.
Đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động đặt ra yêu cầu mới
Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các Hội Quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ [2] đặt ra yêu cầu cao hơn về tính thống nhất, hiệu lực và hiệu quả trong lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp thực hiện nhiệm vụ. Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương có chức năng lãnh đạo toàn diện việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, công tác tổ chức, cán bộ, xây dựng Đảng và công tác quần chúng trong phạm vi được giao.
Trong mô hình tổ chức mới, mỗi cán bộ, đảng viên cần nhìn nhận nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là phần việc tách rời chuyên môn, mà gắn với chất lượng tham mưu, hiệu quả phối hợp, tinh thần phục vụ và khả năng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân. Một văn bản tham mưu chính xác, một phản ánh được chuyển đúng địa chỉ, một kiến nghị được theo dõi đến kết quả, hay một thông tin được giải thích kịp thời đều góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan và củng cố niềm tin xã hội.
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030, là cơ sở quan trọng để các cấp ủy, tổ chức đảng cụ thể hóa nhiệm vụ xây dựng Đảng gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Điều đó đòi hỏi mỗi đảng viên chủ động thực hiện phần việc được giao, giữ vững kỷ luật, nâng cao năng lực chuyên môn và thích ứng với phương thức hoạt động trong môi trường số.
Không gian mạng: trách nhiệm không chỉ là phản bác, mà còn là cung cấp thông tin đáng tin cậy
Không gian mạng đã trở thành một kênh quan trọng để người dân tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến và tham gia đời sống xã hội. Với cán bộ Mặt trận, đây còn là phương tiện nắm bắt dư luận, tiếp nhận phản ánh và truyền tải thông tin về chủ trương, chính sách, hoạt động của tổ chức. Tuy nhiên, tốc độ lan truyền nhanh, khả năng sao chép rộng và việc nội dung dễ bị tách khỏi bối cảnh cũng làm tăng nguy cơ hiểu sai, suy diễn hoặc phát tán thông tin chưa được xác minh.
Bởi vậy, ứng xử có trách nhiệm trên không gian mạng cần dựa trên ba yêu cầu: kiên định về nhận thức, chuẩn mực trong hành vi và chủ động trong truyền thông. Việc nhận diện thông tin sai trái phải dựa trên dữ kiện, nguồn tin và bối cảnh; không nên đồng nhất mọi ý kiến khác biệt hoặc phản biện có căn cứ với hành vi xuyên tạc. Khi phản hồi, cần sử dụng lập luận rõ ràng, ngôn ngữ phù hợp, tránh quy chụp, xúc phạm hoặc làm gia tăng căng thẳng [3].
Mỗi cán bộ, đảng viên nên hình thành thói quen tự kiểm tra trước khi đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận: Nguồn tin có đáng tin cậy không? Nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận chưa? Thông tin có bị cắt ghép, đăng lại từ thời điểm khác hoặc đặt sai bối cảnh không? Việc chia sẻ có giúp người đọc hiểu đúng vấn đề hay vô tình khuếch đại tin đồn? Khi chưa đủ căn cứ, tạm dừng chia sẻ và tìm nguồn xác thực là lựa chọn thận trọng, có trách nhiệm.
Đối với cán bộ Mặt trận, uy tín cá nhân thường gắn với vị trí công tác và tổ chức mà mình đại diện. Một phát ngôn thiếu căn cứ có thể bị hiểu nhầm là quan điểm của cơ quan; ngược lại, cách giải thích bình tĩnh, có nguồn dẫn và tôn trọng người tiếp nhận có thể góp phần tháo gỡ băn khoăn. Do đó, năng lực truyền thông số cần được xem là một thành tố của năng lực công tác, không chỉ là kỹ năng phụ trợ.
Nêu gương và kỷ luật phát ngôn phải được thực hiện bằng hành vi cụ thể
Trách nhiệm nêu gương [5] là cầu nối giữa yêu cầu chính trị, đạo đức và hành động hằng ngày. Đối với cán bộ, đảng viên Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nêu gương trước hết là nói đi đôi với làm; chấp hành nghiêm chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy chế cơ quan; giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống; tôn trọng Nhân dân và chịu trách nhiệm về lời nói, việc làm của mình.
Quy định số 207-QĐ/TW ngày 26/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được [6] làm nhấn mạnh nghĩa vụ gương mẫu chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức mà đảng viên là thành viên, hội viên. Văn bản cũng nêu rõ việc thực hiện quy định không nhằm hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Trong môi trường số, kỷ luật phát ngôn không chỉ là tránh những nội dung bị cấm, mà còn là biết cân nhắc tính xác thực, phạm vi công bố và tác động của thông tin. Cán bộ, đảng viên cần phân biệt thông tin được phép công khai với thông tin nội bộ hoặc thông tin chưa được cơ quan có thẩm quyền công bố; không tùy tiện tiết lộ dữ liệu, tài liệu công tác; không dùng vị trí, chức danh để tạo sức nặng cho nhận định chưa có căn cứ. Khi chưa nắm rõ sự việc, cần chủ động xác minh hoặc chuyển câu hỏi đến đầu mối có thẩm quyền thay vì suy đoán.
Kế hoạch số 09-KH/TW ngày 15/9/2026 của Ban Bí thư triển khai Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới [7] đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý, giám sát kỷ luật phát ngôn; xử lý nghiêm trường hợp cán bộ, đảng viên chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng, thông tin sai trái, xấu độc hoặc có hành vi, phát ngôn vi phạm chuẩn mực đạo đức trên mạng xã hội. Kế hoạch đồng thời nhấn mạnh việc chủ động lan tỏa thông tin tích cực, chính thống.
Những yêu cầu đó cần được chuyển hóa thành chuẩn mực thực hành thường xuyên. Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không chỉ thể hiện qua việc tham gia sinh hoạt chuyên đề, mà còn ở sự trung thực khi cung cấp thông tin, thái độ cầu thị trước góp ý, tinh thần tận tụy trong công việc và sự thận trọng khi tiếp cận vấn đề chưa rõ đúng sai. Nêu gương trên mạng xã hội bắt đầu từ những việc cụ thể: không phát tán tin đồn; không bình luận theo đám đông; không sử dụng ngôn từ xúc phạm; không biến suy đoán thành kết luận; và sẵn sàng đính chính khi phát hiện nội dung mình chia sẻ chưa chính xác.
Gắn bảo vệ nền tảng tư tưởng với chức năng, phương thức hoạt động của Mặt trận
Đặc thù của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo điều kiện để Nhân dân tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và đời sống xã hội. Vì vậy, việc thực hiện nhiệm vụ trên không gian mạng cần gắn với phương thức hoạt động của Mặt trận: gần dân, lắng nghe, giải thích, vận động, đối thoại và phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026–2031, nhấn mạnh vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận trong củng cố, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; đổi mới tư duy, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở và kịp thời nắm bắt, phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân.
Đây cũng là định hướng để công tác thông tin, tuyên truyền và ứng xử trên mạng xã hội gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của người dân.
Cán bộ Mặt trận không nên chỉ chú trọng phản bác thông tin sai lệch sau khi chúng đã lan rộng. Cần chủ động cung cấp thông tin chính xác, dễ hiểu; giải thích chính sách bằng ngôn ngữ gần gũi; tiếp nhận phản ánh và chuyển đến đúng cơ quan có trách nhiệm. Khi vấn đề còn đang được xác minh, cần nói rõ giới hạn thông tin hiện có, tránh khẳng định vượt quá căn cứ.
Đấu tranh phản bác có hiệu quả phải dựa trên sự thật, lập luận và thái độ chuẩn mực. Một phản hồi có căn cứ, dẫn nguồn rõ ràng, giải thích đúng trọng tâm thường có giá trị hơn những tranh luận gay gắt nhưng thiếu dữ kiện. Đồng thời, nếu phát hiện thông tin sai lệch liên quan đến lĩnh vực phụ trách, cán bộ cần báo cáo, phối hợp với đơn vị chuyên môn để xác minh và xử lý theo quy trình, tránh tự ý đưa ra kết luận thay cơ quan có thẩm quyền.
Những giải pháp trọng tâm để nâng cao trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên
Để các nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng đi vào thực chất, cần tập trung vào một số giải pháp có tính thường xuyên, gắn trách nhiệm cá nhân với trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu.
Một là, nâng cao chất lượng học tập, quán triệt và cụ thể hóa văn bản. Cấp ủy, chi bộ cần gắn nội dung nghị quyết Đại hội, Quy định số 207-QĐ/TW, ngày 26/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về "những điều đảng viên không được làm"; Kế hoạch số 09-KH/TW thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW, ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về "đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới" phù hợp với chức năng, nhiệm vụ từng đơn vị. Việc quán triệt nên đi cùng tình huống thực tế về phát ngôn, chia sẻ thông tin, bảo mật dữ liệu và xử lý phản ánh trên mạng xã hội; xác định rõ trách nhiệm, đầu mối hỗ trợ và quy trình báo cáo khi phát sinh vụ việc.
Hai là, bồi dưỡng năng lực số và kỹ năng kiểm chứng thông tin. Mỗi cán bộ, đảng viên cần được trang bị kỹ năng nhận diện tin giả, nội dung cắt ghép, tài khoản giả mạo; biết kiểm tra nguồn phát, thời điểm đăng tải, bối cảnh và đối chiếu với thông tin từ cơ quan có thẩm quyền. Cơ quan cần có hướng dẫn dễ áp dụng về sử dụng mạng xã hội, phát ngôn, bảo vệ thông tin và xử lý tình huống truyền thông.
Ba là, phát huy vai trò nêu gương của người đứng đầu và cán bộ chủ chốt. Người đứng đầu cần gương mẫu chấp hành kỷ luật phát ngôn, chủ động cung cấp thông tin thuộc thẩm quyền, kịp thời chấn chỉnh sai sót và chịu trách nhiệm về việc tổ chức thực hiện tại đơn vị. Việc nêu gương phải được thể hiện cả trong công việc chuyên môn, thái độ phục vụ, khả năng tiếp nhận góp ý và việc giải quyết kiến nghị chính đáng của Nhân dân.
Bốn là, xây dựng hệ sinh thái thông tin tích cực, có kiểm chứng. Cơ quan Mặt trận và các tổ chức thành viên cần phối hợp truyền tải thông tin chính thống bằng hình thức sinh động, dễ tiếp cận; giới thiệu mô hình hiệu quả, gương người tốt, việc tốt và những kết quả thiết thực trong hoạt động hướng về cơ sở. Nội dung truyền thông cần xuất phát từ nhu cầu thông tin của người dân, bảo đảm chính xác, rõ nguồn và tránh hình thức.
Năm là, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm đúng quy định. Cần thực hiện nghiêm việc kiểm tra trách nhiệm phát ngôn, chia sẻ thông tin; tiếp nhận, xác minh phản ánh; xử lý vi phạm trên cơ sở căn cứ và quy trình phù hợp. Đồng thời, cần chú trọng hướng dẫn, nhắc nhở, đính chính và khắc phục hậu quả, giúp cán bộ nhận diện rủi ro, nâng cao năng lực tự điều chỉnh hành vi và phòng ngừa vi phạm tái diễn.
Kết luận
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng tại Cơ quan Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là nhiệm vụ gắn với chất lượng hoạt động của cơ quan, trách nhiệm chính trị của cán bộ, đảng viên và mối quan hệ giữa Mặt trận với Nhân dân. Trong bối cảnh tổ chức bộ máy và phương thức hoạt động tiếp tục đổi mới, nhiệm vụ này đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên không ngừng nâng cao bản lĩnh, ý thức tổ chức kỷ luật, năng lực số và tinh thần trách nhiệm.
Các Nghị quyết đại hội, Quy định, Chỉ thị của Đảng cần được cụ thể hóa thành hành động hằng ngày: nêu gương trong lời nói và việc làm; giữ nghiêm kỷ luật phát ngôn; kiểm chứng trước khi chia sẻ; chủ động cung cấp thông tin chính xác, tích cực; tôn trọng, lắng nghe Nhân dân; và phản hồi thông tin sai lệch bằng căn cứ, lý lẽ cùng phương pháp phù hợp.
Mỗi cán bộ, đảng viên cần ý thức rằng uy tín của tổ chức được bồi đắp từ chính thái độ và hành vi của từng người. Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên tại Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực sự phải là một "chiến sĩ xung kích", mỗi chi bộ phải là một "pháo đài số" bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên nền tảng, không gian số và khi sử dung các trang mạng xã hội hiện nay.
Vũ Thành Phương - Viện Đào tạo Bồi dưỡng Cán bộ và Nghiên cứu khoa học (Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam)
Phạm Quang Chính - Tạp chí Thanh niên
---------
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI (nhiệm kỳ 2026 - 2031);
[2] Kết luận số 230-KL/TW, ngày 05 tháng 01 năm 2026, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, về "đề án sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng do đảng, nhà nước giao nhiệm vụ và đề án đánh giá mô hình hoạt động của liên minh hợp tác xã việt nam, liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam";
[3] Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030;
[4] Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL, ngày 05/3/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên không gian mạng;
[5] Quy định 101-QĐ/TW, ngày 07-06-2012, về "trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp";
[6] Quy định số 207-QĐ/TW ngày 26/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm;
[7] Kế hoạch số 09-KH/TW, ngày 15/9/2026 của Ban Bí thư triển khai Chỉ thị số 07-CT/TW, ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về "đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới".