Có một điều khá lạ đang xảy ra ở nhiều gia đình.
Con cái học hành tử tế, tốt nghiệp đại học, từng được kỳ vọng sẽ sớm có công việc ổn định. Thế nhưng sau vài lần đi làm không như ý, nhiều người trẻ lại chọn quay về nhà. Ban đầu chỉ nghĩ nghỉ ngơi vài tháng, nhưng rồi khoảng thời gian ấy kéo dài cả năm, thậm chí nhiều năm.
Điều khiến cha mẹ khó nói nhất là con không hề ăn chơi, cũng chẳng tiêu xài hoang phí. Chỉ là những người trẻ ấy gần như chỉ quanh quẩn trong phòng, thỉnh thoảng nhận vài công việc online để có thêm chút thu nhập. Nhìn qua, nhiều người sẽ nghĩ con đã tự lo được cho bản thân. Nhưng thực tế, gần như mọi chi phí để duy trì cuộc sống vẫn đang do bố mẹ gánh vác.
Một kiểu "ăn bám" mới không còn giống trước đây
Khác với hình dung trước đây về "ăn bám", nhiều người trẻ hiện nay sống rất tiết kiệm.
Họ không thường xuyên xin tiền bố mẹ, cũng hiếm khi mua sắm những món đồ đắt đỏ. Mỗi tháng chỉ tiêu một khoản nhỏ cho nhu cầu cá nhân, thậm chí còn nhận làm freelancer hoặc công việc thời vụ để kiếm thêm thu nhập.
Nhiều người trẻ sau khi tốt nghiệp chọn ở nhà một thời gian để nghỉ ngơi, nhưng khoảng nghỉ ấy đôi khi kéo dài ngoài dự tính (Ảnh minh họa)
Nhưng nếu nhìn kỹ hơn sẽ thấy, tiền nhà, tiền điện nước, internet, thực phẩm và vô số khoản chi sinh hoạt khác vẫn đều do bố mẹ chi trả. Khoản thu nhập ít ỏi họ kiếm được thường chỉ đủ trang trải một phần rất nhỏ, còn nền tảng cuộc sống vẫn hoàn toàn dựa vào gia đình.
Đó cũng là lý do nhiều phụ huynh nói rằng họ không cảm thấy con đang "xin tiền", nhưng áp lực kinh tế và tâm lý vẫn hiện hữu mỗi ngày. Con càng ở nhà lâu, cha mẹ càng khó mở lời thúc giục vì sợ con áp lực, nhưng cũng không khỏi lo lắng khi thấy thời gian cứ lặng lẽ trôi qua.
Vì sao ngày càng nhiều người trẻ chọn ở nhà?
Không thể chỉ nhìn hiện tượng này từ góc độ lười biếng hay thiếu ý chí.
Thị trường lao động những năm gần đây cạnh tranh hơn rất nhiều. Sinh viên mới ra trường phải đối mặt với áp lực tìm việc, trong khi mức lương khởi điểm ở nhiều ngành chưa theo kịp chi phí sinh hoạt tại các thành phố lớn. Không ít người sau một thời gian đi làm cảm thấy thu nhập không đủ bù cho áp lực nên quyết định trở về nhà.
Tuy nhiên, điều đáng nói là khoảng nghỉ ấy rất dễ kéo dài. Càng ở nhà lâu, con người càng mất nhịp sống. Việc thức khuya, ít giao tiếp, ít va chạm với môi trường bên ngoài khiến sự tự tin giảm dần. Đến lúc muốn quay trở lại làm việc, nhiều người lại cảm thấy lo lắng, sợ thất bại và tiếp tục trì hoãn.
Bên cạnh áp lực từ thị trường lao động, cách nuôi dạy của gia đình cũng được nhiều chuyên gia nhắc tới. Khi trẻ lớn lên trong môi trường được sắp xếp mọi thứ quá đầy đủ, ít phải tự giải quyết khó khăn hoặc đối diện với thất bại, khả năng thích nghi trước những va vấp đầu đời cũng dễ bị ảnh hưởng. Chỉ một lần không như kỳ vọng cũng có thể khiến các em muốn rút lui thay vì tiếp tục thử sức.
Điều khiến nhiều phụ huynh lo lắng không chỉ là chuyện con chưa có việc làm, mà còn là việc dần mất động lực bước ra khỏi vùng an toàn (Ảnh minh họa)
Điều đáng lo không chỉ là thất nghiệp
Điều khiến nhiều phụ huynh trăn trở không phải việc con nghỉ ngơi vài tháng sau khi tốt nghiệp hay sau một giai đoạn làm việc căng thẳng. Ai cũng cần thời gian để cân bằng lại bản thân.
Điều đáng lo là khi khoảng nghỉ ấy trở thành một lối sống.
Một người càng lâu không làm việc càng dễ mất đi kỹ năng giao tiếp, khả năng thích nghi và động lực phát triển. Càng ở nhà, họ càng ngại bước ra ngoài. Càng né tránh môi trường xã hội, nỗi sợ bắt đầu lại càng lớn hơn.
Nhiều cha mẹ vẫn chọn bao bọc con với suy nghĩ "miễn con khỏe mạnh là được". Thế nhưng, nếu sự bao bọc ấy vô tình khiến con đánh mất khả năng tự lập, thì cái giá phải trả có thể còn lớn hơn nhiều so với những khó khăn mà các em từng cố gắng né tránh.
Có lẽ, điều người trẻ cần không chỉ là một công việc mà còn là cơ hội để được thử, được sai và học cách đứng dậy sau những lần vấp ngã. Bởi chỉ khi tự bước ra khỏi vùng an toàn, họ mới thực sự có thể xây dựng cuộc sống của chính mình.
Thiên An