Mua vàng hay gửi tiết kiệm?

Có một khoản tiền nhàn rỗi, nên mua vàng tích sản hay gửi tiết kiệm để nhận lãi? Đây là bài toán khiến không ít người phân vân, đặc biệt trong những giai đoạn giá vàng biến động và lãi suất tiết kiệm đang cao.

Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi cần quan tâm không chỉ là mức sinh lời. Trên thực tế, vàng và tiền gửi ngân hàng phục vụ những mục tiêu tài chính không hẳn giống nhau. Một bên phụ thuộc vào biến động giá để tạo ra lợi nhuận, bên còn lại mang đến khoản lãi có thể dự tính trước. Vì vậy, thay vì chỉ hỏi "kênh nào sinh lời tốt hơn", người có tiền nhàn rỗi nên nhìn vào mục tiêu sử dụng tiền, thời gian đầu tư và khả năng chấp nhận rủi ro.

1. Nếu đây là tiền dự phòng, gửi tiết kiệm thường phù hợp hơn

Một khoản tiền dự phòng có nhiệm vụ quan trọng nhất là có thể sử dụng ngay khi cần, chứ không phải tối đa hóa lợi nhuận. Chẳng hạn, một người có 100 triệu đồng dành cho các tình huống như thất nghiệp, bệnh tật, sửa xe hoặc những khoản chi bất ngờ sẽ khó chủ động nếu toàn bộ số tiền đã được chuyển thành vàng.

Vàng có thể bán ra để lấy tiền, nhưng giá tại thời điểm cần bán không phải lúc nào cũng thuận lợi. Người mua vàng có thể phải đối mặt với chênh lệch giữa giá mua và giá bán, trong khi giá vàng cũng có thể giảm so với lúc mua.

Trong khi đó, tiền gửi ngân hàng, đặc biệt khi chia thành nhiều khoản hoặc lựa chọn kỳ hạn phù hợp, giúp người gửi dễ tính toán số tiền mình có thể nhận về. Với khoản tiền có khả năng phải sử dụng bất cứ lúc nào, yếu tố ổn định và chủ động dòng tiền đôi khi quan trọng hơn việc kỳ vọng kiếm thêm vài phần trăm lợi nhuận.

2. Nếu mua vàng, cần xác định rõ kỳ vọng lợi nhuận và thời gian nắm giữ

Với tiền nhàn rỗi trong thời gian dài, tính bằng năm, bạn có thể cân nhắc mua vàng. Tuy nhiên điều cần lưu ý là tâm lý và mục tiêu mua vàng. Khi thấy giá vàng tăng, nhiều người có xu hướng lấy mức tăng của thị trường làm thước đo lợi nhuận. Nhưng khoản lời thực tế còn phụ thuộc vào giá mua, thời điểm bán và chênh lệch mua - bán.

Bên cạnh đó, thời gian nắm giữ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cách nhìn về khoản đầu tư này. Nếu chỉ mua vàng với kỳ vọng vài tháng sau sẽ bán ra có lời, người mua sẽ phải đối mặt với biến động giá trong ngắn hạn và mức rủi ro cao hơn vì không ai có thể dự đoán chính xác 100% về việc giá vàng tăng hay giảm. Ngược lại, nếu xác định đây là khoản tiền chưa cần sử dụng trong nhiều năm, những biến động ngắn hạn có thể ít gây áp lực hơn.

3. Không nên dồn hết tiền vào một kênh

Một trong những cách thực tế nhất để trả lời câu hỏi "mua vàng hay gửi tiết kiệm?" là chọn cả 2 thay vì chỉ chọn 1 kênh duy nhất.

Chẳng hạn, bạn có 300 triệu đồng nhàn rỗi, hãy dành một phần gửi tiết kiệm theo các kỳ hạn khác nhau, phần tiền còn lại, nếu thực sự muốn nắm giữ vàng và chấp nhận biến động, có thể phân bổ ở mức vừa phải.

Quan trọng là mỗi phần tiền nên có một nhiệm vụ rõ ràng. Tiền gửi có thể đảm nhiệm mục tiêu bảo toàn vốn và tạo dòng lãi tương đối ổn định cũng như tính thanh khoản, trong khi phần vàng được xem như khoản tài sản có khả năng bảo toàn giá trị trong dài hạn. Khi một kênh diễn biến không như kỳ vọng, toàn bộ khoản tiền cũng không bị ảnh hưởng theo cùng một hướng.

Trong quản lý tài chính cá nhân, phân bổ tài sản đôi khi quan trọng hơn việc cố tìm ra một kênh tối ưu nhất. Thay vì mất thời gian tìm câu trả lời tuyệt đối cho việc "vàng hay tiết kiệm tốt hơn", điều đáng quan tâm hơn là chia tiền thế nào để vừa có khả năng sinh lời, vừa duy trì được sự chủ động khi cần sử dụng.

Cuối cùng, điều cần lưu ý là tâm lý FOMO. Bạn không nên mua vàng chỉ vì sợ bỏ lỡ một đợt tăng giá, cũng không nên gửi tiết kiệm chỉ vì lãi suất đang cao, hay cảm thấy đây là lựa chọn an toàn mà không tính đến mục tiêu tài chính dài hạn. Một quyết định hợp lý phải bắt đầu từ thời gian cần dùng tiền, mức chịu rủi ro và số tiền có thể chấp nhận biến động, sau đó mới chọn kênh phù hợp.

Vì vậy, câu hỏi "mua vàng hay gửi tiết kiệm?" thực tế không có một đáp án chung cho tất cả mọi người. Với tiền cần sự ổn định và có khả năng phải dùng trong tương lai gần, gửi tiết kiệm thường dễ kiểm soát hơn. Với tiền nhàn rỗi dài hạn và người sở hữu chấp nhận biến động, vàng có thể được cân nhắc như một phần trong danh mục. Quan trọng là đừng biến một khoản tiền có mục tiêu rõ ràng thành một cuộc đặt cược chỉ vì kỳ vọng kênh này sẽ sinh lời cao hơn kênh kia.

Ngọc Linh