NSƯT Xuân Hinh không còn là cái tên quá xa lạ với khán giả đại chúng. Trước khi được biết đến với danh xưng "vua hài đất Bắc", NS Xuân Hinh cũng từng có một cuộc sống khá vất vả. Sinh ra trong một gia đình có 7 anh chị em ở Bắc Ninh, NSƯT Xuân Hinh là con cả nên từ nhỏ đã sớm ý thức trách nhiệm với gia đình. Ông từng trải qua nhiều công việc khác nhau, từ buôn gà, buôn lợn, bán nước mắm đến thu mua quần áo cũ, đồng nát. Ngay cả khi thi đỗ vào trường nghệ thuật, NS Xuân Hinh vẫn phải tranh thủ làm thêm để trang trải cuộc sống.
Từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000, NS Xuân Hinh trở thành cái tên có sức hút đặc biệt trên thị trường hài kịch. Trong thời kỳ băng đĩa phát triển mạnh, các sản phẩm hài của ông gần như không thể thiếu trong dịp Tết của nhiều gia đình miền Bắc.
Trên sân khấu, NS Xuân Hinh cũng là gương mặt có khả năng thu hút đông đảo khán giả. Những vở diễn như Người Ngựa - Ngựa Người, Lý Toét Xử Kiện hay Xúy Vân Giả Dại đều ghi dấu ấn mạnh mẽ, khiến nhiều người tìm mua vé để được xem ông biểu diễn. Năm 1997, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.

NS Xuân Hinh là một tượng đài sân khấu, được nhiều thế hệ diễn viên kính trọng
Sau nhiều năm công tác tại Nhà hát Chèo Hà Nội, năm 2017, NS Xuân Hinh xin nghỉ hưu sớm ở tuổi 57. Chia sẻ về lựa chọn của mình, nam danh hài cho biết sau hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật, ông muốn có thêm thời gian nghỉ ngơi, chăm lo cho gia đình và con cái. NS Xuân Hinh cũng cho rằng bản thân đã có nhiều cơ hội cống hiến, nhận được sự yêu thương của khán giả và đến lúc cần nhường lại sân khấu cho những thế hệ tiếp nối.
Dù đã nghỉ hưu, NS Xuân Hinh không hoàn toàn rời xa nghệ thuật. Ông vẫn nhận lời tham gia một số dự án phù hợp, đặc biệt là những sản phẩm có nội dung gắn với văn hóa dân tộc.
Tháng 3/2025, sự xuất hiện của NS Xuân Hinh trong MV Bắc Bling của Hòa Minzy. Trong sản phẩm âm nhạc mang đậm màu sắc văn hóa Bắc Ninh, nam nghệ sĩ gây ấn tượng với tạo hình truyền thống, màn đọc rap và những phân đoạn biểu diễn hài hước. Đây cũng là lần hiếm hoi ông tham gia một dự án âm nhạc dành cho khán giả trẻ, kết hợp chất liệu dân gian với màu sắc hiện đại.

Nghệ sĩ Xuân Hinh tham gia vào MV Bắc Bling, lan toả giá trị văn hoá đến thế hệ trẻ
Chính Hoà Minzy cũng thừa nhận không phải có tiền thì sẽ mời được nghệ sĩ gạo cội hợp tác. NS Xuân Hinh tiết lộ cát xê của ông thường được tính theo ngày và một ngày quay MV có giá trị tương đương khoảng 15 ngày đi diễn. Nếu áp dụng mức thù lao thông thường, ekip của Hòa Minzy sẽ gặp khó khăn về kinh phí. Tuy nhiên, nam nghệ sĩ không đưa ra con số cụ thể mà để nữ ca sĩ tự quyết định khoản thù lao. Ông chia sẻ nếu Hoà Minzy thực sự tâm huyết với văn hóa nghệ thuật thì có lộc bao nhiêu cũng được, thậm chí có thể chỉ cần một bữa cơm.
NS Xuân Hinh từng chia sẻ ông không còn nhu cầu kiếm thêm tiền hay nổi tiếng hơn nữa. Với những dự án thực sự tâm huyết, nam nghệ sĩ sẵn sàng hỗ trợ, nhưng không phải cứ có tiền là có thể mời được ông. Điều quan trọng nhất là ông cảm nhận được sự nghiêm túc, tình yêu nghệ thuật và mục đích của người đứng sau sản phẩm. Đây cũng là lý do sự xuất hiện của NS Xuân Hinh trong Bắc Bling được xem như một sự đồng hành đặc biệt hơn là một lần nhận show thông thường.

Cát xê của nghệ sĩ Xuân Hinh tính theo ngày, và không phải có tiền thì mời được nam danh hài góp mặt
Sau nhiều năm làm việc, NS Xuân Hinh có khối tài sản "không phải dạng vừa". Bên cạnh căn nhà ở khu phố cổ Hà Nội, nam nghệ sĩ còn dành nhiều tâm huyết cho một công trình văn hóa rộng hơn 5.000 m2 tại Sóc Sơn, Hà Nội. Trên trang cá nhân, ông thường chia sẻ hình ảnh về không gian đặc biệt này.
Công trình mang tên Linh Từ - Uống Nước Nhớ Nguồn, đồng thời được biết đến với tên gọi Bảo tàng Đạo Mẫu. Nơi đây kết hợp kiến trúc đương đại với những nét đặc trưng của làng quê Bắc Bộ như mái ngói cũ, gạch cổ, sân vườn và cây xanh. Được biệt, NS Xuân Hinh cùng ekip đã dành khoảng 5 năm thực hiện dự án. Đáng chú ý, công trình sử dụng khoảng 5 triệu viên ngói cũ và 1 triệu viên gạch cổ được thu gom từ hàng trăm ngôi nhà tại khu vực Sóc Sơn.
Không đơn thuần là nơi nghỉ ngơi hay một cơ ngơi mang dấu ấn cá nhân, công trình còn là không gian lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống. Bên trong có nhiều hiện vật gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu như tranh thờ, trang phục hầu đồng, hoành phi, câu đối cùng các tư liệu được nam nghệ sĩ sưu tầm trong nhiều năm. NS Xuân Hinh mong muốn đưa những giá trị của Đạo Mẫu và nghệ thuật dân gian đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Sự kết hợp giữa kiến trúc đương đại và vật liệu truyền thống cũng giúp công trình nhận được sự chú ý trong giới kiến trúc quốc tế. Năm 2023, dự án được tạp chí Domus giới thiệu trong danh sách 14 công trình kiến trúc đáng chú ý.





Cơ ngơi 5.000 m2 ở Sóc Sơn của nghệ sĩ Xuân Hinh
Ảnh: FBNV
Liên Hoa