Mới đây, trường hợp một nam shipper giao đồ ăn ở Trung Quốc dù uống đủ 2 lít nước mỗi ngày vẫn phải đối mặt với tình trạng suy thận cấp đã trở thành một bài học cảnh tỉnh. Người này đã bất chấp cái nóng như thiêu đốt để giao đồ ăn trên khắp các con phố trong thành phố mỗi ngày. Để phòng tránh say nắng và giữ cho cơ thể đủ nước, anh ta kiên quyết uống 2 lít nước lọc mỗi ngày, tin rằng mình đã đủ nước và khỏe mạnh.
Tuy nhiên, sau vài ngày, anh ta bắt đầu cảm thấy những triệu chứng bất thường như lượng nước tiểu giảm mạnh, chỉ đi tiểu một hoặc hai lần một ngày, và nước tiểu có màu nâu sẫm. Người đàn ông cũng bị chóng mặt, tim đập nhanh, yếu chân tay và mệt mỏi toàn thân.
Ban đầu, anh nghĩ rằng đó chỉ là sự mệt mỏi thông thường sau khi làm việc trong điều kiện nhiệt độ cao nên không có ý định tới thăm khám bác sĩ. Mãi đến khi các triệu chứng ngày càng trở nặng và không thể chịu đựng được nữa, anh ta mới đến bệnh viện. Tại đây, anh được chẩn đoán mắc bệnh suy thận cấp tính do thiếu nước.
Nhiều người thắc mắc tại sao họ vẫn bị mất nước và tổn thương thận dù uống đủ nước mỗi ngày. Bác sĩ giải thích rằng đây là một quan niệm sai lầm điển hình về "bổ sung nước sai cách" vào mùa hè. Nguyên nhân gốc rễ không phải là họ uống quá ít nước, mà là họ chỉ dựa vào một phương pháp bổ sung nước duy nhất và thiếu sự hỗ trợ dinh dưỡng. Đây cũng là lý do chính khiến nam shipper bị suy thận cấp.
Khi cơ thể người đổ mồ hôi nhiều vào mùa hè, nó không chỉ mất nước mà còn mất các chất điện giải quan trọng như natri, kali và magiê, những chất cần thiết để duy trì các chức năng của cơ thể. Trong môi trường trên 35 độ C, khi tham gia lao động chân tay, các hoạt động ngoài trời hoặc thể thao, cơ thể người có thể đổ mồ hôi từ 1 đến 2 lít mỗi giờ, dẫn đến mất nước và chất điện giải nhanh chóng. Nếu chỉ uống nước lọc trong thời gian dài vào thời điểm này, các ion natri đã bị khử trong máu sẽ bị pha loãng hơn nữa, dẫn đến tình trạng "thừa nước so với chất tan", tức là hạ natri máu và hạ kali máu.
Điều này tạo ra hiện tượng nghịch lý "uống nước nhưng lại bị mất nước, và uống nước lại gây hại cho thận". Việc chỉ bổ sung nước không thể giữ lại lượng nước trong cơ thể; nước sẽ nhanh chóng bị bài tiết qua nước tiểu, dẫn đến tình trạng mất nước tiềm ẩn. Trong khi đó, thể tích máu hiệu quả không đủ do mất cân bằng điện giải dẫn đến giảm tưới máu thận và thận rơi vào tình trạng thiếu máu cục bộ và thiếu oxy, cuối cùng gây ra tổn thương thận cấp tính. Trong trường hợp nặng, nó có thể gây ra các bệnh lý nguy kịch như rối loạn nhịp tim và suy thận.
3 quan niệm sai lầm phổ biến về uống nước cần tránh
- Chỉ uống nước khi khát và uống nhiều nước cùng một lúc
Nhiều người có thói quen "không uống nước khi khát", nhưng họ không nhận ra rằng khát nước không phải là dấu hiệu ban đầu của tình trạng mất nước. Khi cơ thể cảm thấy khô miệng và khát rõ rệt, nó đã mất từ 1% đến 2% trọng lượng cơ thể do mất nước, đây là tình trạng mất nước ở mức độ vừa phải. Lúc này, lưu lượng máu đến thận đã giảm và gánh nặng chuyển hóa tăng lên đáng kể.
Đặc biệt đối với những người lao động ngoài trời, những người không uống nước trong thời gian dài, việc uống hơn 500ml nước lọc cùng một lúc sau khi nghỉ giải lao có thể khiến một lượng lớn nước tràn vào cơ thể trong thời gian ngắn, làm loãng máu nhanh chóng và tăng áp lực bài tiết lên thận, dễ dẫn đến hạ natri máu và gây ra các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, chóng mặt và mệt mỏi.
- Chỉ uống nước lọc mà không bổ sung chất điện giải
Đối với những người làm việc trong nhà hoặc tham gia các hoạt động thể chất nhẹ, uống từ 1500 đến 1700ml nước lọc mỗi ngày là đủ để đáp ứng nhu cầu trao đổi chất của cơ thể. Tuy nhiên, đối với những người làm việc ngoài trời trong thời gian dài hoặc đổ mồ hôi nhiều, chỉ uống nước lọc thôi là không đủ.
Những người này có thể tăng lượng nước uống hàng ngày dựa trên lượng mồ hôi và cảm giác khát, thường đạt khoảng 3000ml nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc "uống từng lượng nhỏ thường xuyên" và tránh uống một lượng lớn cùng một lúc.
Đồng thời, việc bổ sung chất điện giải là rất cần thiết. Sau khi đổ mồ hôi nhiều, hãy uống lượng nước muối loãng, đồ uống thể thao hoặc muối bù nước đường uống thích hợp để tránh các triệu chứng như chóng mặt, yếu mệt và chuột rút cơ bắp. Mọi người có thể tự pha nước muối loãng hoặc uống lượng thích hợp các loại đồ uống thể thao bổ sung chất điện giải chất lượng; nên ăn nhiều thực phẩm giàu kali mỗi ngày để bổ sung các chất dinh dưỡng đã mất một cách cân bằng.
- Thay thế nước ấm bằng nước đá hoặc đồ uống ngọt
Trong thời tiết nóng bức, nước khoáng đá, đồ uống có ga và trà sữa ngọt trở thành những lựa chọn phổ biến để giải nhiệt. Tuy nhiên, những loại đồ uống này lại là "kẻ giết người thầm lặng" đối với sức khỏe mùa hè. Nước đá có thể gây kích ứng các mạch máu giãn nở trong dạ dày và ruột, gây ra các triệu chứng khó chịu như chuột rút dạ dày, đau bụng và tiêu chảy. Đồ uống có đường, trà sữa và đồ uống có ga chứa hàm lượng đường cực cao, không chỉ không bù nước hiệu quả mà còn làm tăng tốc độ mất nước, dẫn đến tình trạng "càng uống càng khát". Việc tiêu thụ lâu dài cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gút, béo phì và các bệnh chuyển hóa.
Bác sĩ nhắc nhở rằng 3 loại thói quen uống nước sai lầm nêu trên là nguyên nhân chính gây say nắng, mất cân bằng điện giải và tổn thương thận vào mùa hè. Người dân, đặc biệt là những người làm việc ngoài trời, cần kịp thời điều chỉnh thói quen uống nước của mình.
Cách uống nước khoa học cho từng nhóm đối tượng
- Người lao động ngoài trời và những người đổ mồ hôi nhiều: Nhóm này tiêu hao rất nhiều năng lượng, và lượng nước uống hàng ngày của họ có thể được điều chỉnh linh hoạt tùy theo mức độ đổ mồ hôi, thường đạt khoảng 3000ml. Tuy nhiên, điều cần thiết là uống từng ngụm nhỏ thường xuyên, 150-200ml mỗi 30-40 phút, đảm bảo cung cấp đủ nước cho cơ thể suốt cả ngày.
Đồng thời, việc bổ sung chất điện giải là rất quan trọng. Bạn có thể tự pha dung dịch nước muối loãng (1000ml nước ấm với 1-2 gam muối), hoặc uống lượng thích hợp các loại đồ uống điện giải chất lượng. Bổ sung các thực phẩm giàu kali như chuối, rau bina và khoai tây vào bữa ăn hàng ngày để bổ sung các chất dinh dưỡng bị mất qua mồ hôi và ngăn ngừa tình trạng mất nước tiềm ẩn.
- Người cao tuổi, người có thể trạng yếu và người mắc bệnh mãn tính: Người cao tuổi thường ít cảm thấy khát và dễ bị mất nước thụ động. Các thành viên trong gia đình cần nhắc nhở họ uống nước thường xuyên, nhấp từng ngụm nhỏ suốt cả ngày và tránh uống từng ngụm lớn. Ngoài việc nhắc nhở, các thành viên trong gia đình cũng nên chủ động quan sát lượng và màu sắc nước tiểu của người cao tuổi. Lý tưởng nhất là nước tiểu nên trong hoặc có màu vàng nhạt. Lượng nước tiểu giảm đáng kể hoặc nước tiểu có màu vàng sẫm có thể là dấu hiệu của tình trạng mất nước hoặc tổn thương thận.
Điều quan trọng cần lưu ý là một số người cao tuổi có thể cố tình uống ít nước hơn để tránh đi tiểu nhiều vào ban đêm. Các thành viên trong gia đình nên kiên nhẫn giải thích tầm quan trọng của việc cung cấp đủ nước cho cơ thể và khuyến khích họ uống nhiều nước hơn trong ngày và ít hơn trước khi đi ngủ.
- Lưu ý đặc biệt: Bệnh nhân cao huyết áp, bệnh thận, suy tim... không được tự ý uống nước muối loãng mà nên tuân theo lời khuyên của bác sĩ để kiểm soát lượng nước và muối nạp vào cơ thể, và nên chọn nước ấm để bổ sung nước nhẹ nhàng nhằm tránh làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.
Nguồn và ảnh: Sohu
Họa Dã