Bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng trong quân đội là một lĩnh vực của công tác bảo vệ an ninh quốc gia trong quân đội, một mặt quan trọng của công tác bảo vệ nội bộ; là quá trình chủ thể sử dụng tổng hợp các biện pháp nhằm phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động xâm hại đến sự an toàn, ổn định và phát triển bền vững các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, quân đội và hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa; bảo vệ hệ tư tưởng chính trị, tinh thần và đấu tranh ngăn chặn các trào lưu tư tưởng, văn hoá độc hại, phản động xâm nhập vào môi trường quân đội.
Hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Quân đội nhân dân Việt Nam luôn trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ; tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân đội; trực tiếp làm thất bại âm mưu "phi chính trị hóa" quân đội của các thế lực thù địch, phản động; không để những tiêu cực từ bên ngoài xâm nhập, tác động vào nội bộ quân đội; giữ vững và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và những giá trị truyền thống tốt đẹp của quân đội.
Trong giai đoạn hiện nay, triệt để lợi dụng thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, sự nở rộ của các trang mạng xã hội và môi trường thuận lợi từ quá trình hội nhập quốc tế, đối ngoại quốc phòng để thực hiện các hoạt động xâm hại an ninh văn hoá, tư tưởng của quân đội bằng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, trắng trợn và trực diện. Bên cạnh đó, trước tác động tiêu cực từ mặt trái của nền kinh tế thị trường, sự khác biệt về thế hệ, nhu cầu, lối sống, mục tiêu của quân nhân trong tập thể quân nhân đã tác động tiêu cực đến công tác bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng trong quân đội. Bên cạnh đó, công tác bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng trong quân đội những năm qua vẫn còn một số hạn chế nhất định; vẫn còn có quân nhân ở một số cơ quan, đơn vị, nhất là đơn vị cơ sở chưa chấp hành nghiêm các quy định trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng, có quân nhân suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, rơi vào "tự diễn biến", "tự chuyển hoá", vi phạm kỷ luật, pháp luật, thậm chí có quân nhân vi phạm pháp luật nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ"; chất lượng công tác lãnh đạo, chỉ đạo các hoạt động bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng ở một số cơ quan, đơn vị có thời điểm còn thấp, thiếu sự quan tâm của cấp uỷ, chỉ huy; công tác nắm tình hình chưa được diễn ra thường xuyên, việc xử lý các vụ việc quân nhân vi phạm quy định trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng ở một số cơ quan, đơn vị còn bất cập, vướng mắc, lúng túng; một số hoạt động có liên quan đến lĩnh vực văn hoá, tư tưởng (các hoạt động in, xuất bản, truyền thông, báo chí, văn học nghệ thuật, giáo dục và đào tạo…) vẫn còn một số hạn chế, thiếu sót; công tác xây dựng môi trường văn hoá, xây dựng đơn vị an toàn gắn với địa bàn an toàn về văn hoá, tư tưởng chưa thực sự có chiều sâu…
Các yếu tố trên đã, đang và sẽ là yếu tố tiềm ẩn, xâm hại an ninh văn hoá, tư tưởng trong quân đội. Do đó, nâng cao chất lượng công tác bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng trong Quân đội nhân dân Việt Nam luôn là vấn đề mang tính thời sự, cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn. Dưới góc độ tiếp cận của công tác bảo vệ an ninh quân đội, để nâng cao chất lượng công tác bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng trong quân đội, đòi hỏi các chủ thể nói chung, nhất là lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan đơn vị trong quân đội và cơ quan, cán bộ bảo vệ an ninh các cấp quán triệt và thực hiện tốt một số giải pháp như sau:
Cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong toàn quân cần căn cứ tình hình thực tiễn, đặc thù riêng của cơ quan, đơn vị mình để linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức các hình thức, biện pháp tuyên truyền cho phù hợp. Về hình thức, cần đảm bảo tính "rộng rãi, bộ phận và cá biệt"; trong đó "rộng rãi" là tập trung toàn bộ cơ quan, đơn vị để tuyên truyền, trang bị tri thức, "bộ phận" là người đứng đầu các đầu mối, bộ phận của từng cơ quan, đơn vị, nhất là những đầu mối, bộ phận thường xuyên hoạt động trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng trực tiếp tuyên truyền, trang bị tri thức cho những quân nhân thuộc quyền, "cá biệt" là tuyên truyền, giáo dục, trang bị tri thức cho những quân nhân trực tiếp hoạt động trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng hoặc những quân nhân có dấu hiệu suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, quân nhân có vấn đề cần theo dõi... Về phương pháp tổ chức thực hiện, cần kết hợp giữa tính "hành chính" và tính "linh hoạt" để đảm bảo yếu tố bắt buộc nhưng không bị nhàm chán. Trong đó, tính "hành chính" là tuyên truyền, giáo dục, trang bị tri thức đi liền với công tác kiểm tra, đánh giá kết quả nhận thức của quân nhân, tính "linh hoạt" là sử dụng nhiều hình thức kiểm tra, đánh giá khác nhau, không dập khuôn một loại hình nhất định.
Hai là, thường xuyên làm tốt công tác giáo dục cảnh giác, nâng cao khả năng miễn dịch, sức đề kháng của quân nhân trước các hoạt động xâm phạm an ninh văn hoá, tư tưởng, xuyên tạc, chống phá quân đội của các thế lực thù địch, phản động. Thực hiện mục tiêu "phi chính trị hoá" quân đội, những năm qua, các thế lực thù địch, phản động đã thường xuyên tiến hành các hoạt động xâm phạm an ninh văn hoá, tư tưởng, xuyên tạc, chống phá Quân đội, như: Tuyên truyền phá hoại tư tưởng. Chúng tập trung xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, vai trò lãnh đạo của Đảng và truyền bá hệ tư tưởng phi xã hội chủ nghĩa, vấn đề tự do dân chủ, nhân quyền, tự do ngôn luận, kích động hướng dẫn các đối tượng thù địch ở trong nước tiến hành các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia. Xâm nhập, truyền bá, tán phát văn hóa phẩm có nội dung vi phạm pháp luật từ ngoài nước vào trong nước, nhất là các loại đĩa hình, sách, báo, bài viết, tranh ảnh, tác phẩm văn hóa, nghệ thuật có nội dung phản động, đồi trụy, chống phá. Thông qua các hoạt động hợp tác quốc tế, tài trợ cho các cơ quan, tổ chức văn hóa, văn nghệ, thông tin, báo chí, xuất bản, giáo dục và đào tạo của Việt Nam nói chung, quân đội nói riêng để tác động chuyển hóa tư tưởng đội ngũ cán bộ, nhân viên các cơ quan, tổ chức hoạt động trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng, nhất là những người làm công tác tham mưu, hoạch định chính sách, những người làm việc ở các bộ phận trọng yếu, cơ mật...
Bên cạnh đó, cấp uỷ, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong quân đội cần nâng cao khả năng miễn dịch, sức đề kháng của quân nhân trước các hoạt động xâm phạm an ninh văn hoá, tư tưởng, xuyên tạc, chống phá quân đội của các thế lực thù địch, phản động. Giúp quân nhân giữ vững và phát huy lối sống của người quân nhân cách mạng, phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", không suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, không mơ hồ, hoài nghi, mất niềm tin vào Đảng, Nhà nước, chế độ; không phát ngôn trái chiều, đi ngược lại chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; không viết bài, cung cấp thông tin sai sự thật về tình hình kinh tế - xã hội trong nước cho cá nhân nước ngoài để đăng tải trên các trang tin điện tử phản động; bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, quân đội; chủ động đấu tranh chống lối sống thực dụng, vụ lợi, ích kỷ, chủ nghĩa cá nhân, thờ ơ, vô cảm trong tập thể quân nhân; tham gia tích cực vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch…
Ba là, cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng trong quân đội và cơ quan, cán bộ bảo vệ an ninh các cấp trong toàn quân cần tiếp tục thực hiện có hiệu quả các hoạt động bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng, nhất là các hoạt động tham mưu, hướng dẫn, quản lý nhà nước và xử lý các vụ việc vi phạm. Cần tiếp tục tổng kết thực tiễn, phát hiện sơ hở, thiếu sót, từ đó tham mưu với Quân uỷ Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị sửa đổi, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để định hướng lãnh đạo và quản lý lĩnh vực văn hóa, tư tưởng. Tham mưu với cấp uỷ, chỉ huy các cơ quan, đơn vị ban hành văn bản quy phạm nội bộ; tổ chức tuyên truyền nâng cao cảnh giác cho quân nhân về âm mưu, thủ đoạn hoạt động phá hoại tư tưởng của các thế lực thù địch, phản động; tổ chức thực hiện tốt công tác xây dựng đơn vị an toàn gắn với địa bàn an toàn trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng; phối hợp với các lực lượng có liên quan trên địa bản trong triển khai công tác bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng. Tham mưu với cấp uỷ, chỉ huy các cơ quan, tổ chức văn hoá, tư tưởng trong quân đội thực hiện tốt công tác bảo vệ chính trị nội bộ, công tác đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, công tác xây dựng quy chế phối hợp và công tác xử lý những vấn đề phức tạp xảy ra trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng; quán triệt và thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật liên quan đến văn hóa, tư tưởng; tuyên truyền nâng cao nhận thức và khả năng tự bảo vệ mình cho cán bộ, đảng viên.
Thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về an ninh văn hoá, tư tưởng, nhất là công tác tham gia thẩm định các chương trình, đề án thuộc lĩnh vực văn hoá, tư tưởng; phối hợp rà soát, sửa đổi, bổ sung, xây dựng mới các văn bản quy phạm pháp luật, các quy định về công tác bảo vệ an ninh trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng; phối hợp thanh tra, kiểm tra, xử lý các vi phạm pháp luật, quy định của quân đội về trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng; phát hiện, kiến nghị chấn chỉnh những vi phạm, sơ hở, thiếu sót trong thực hiện các quy định của tổ chức, cá nhân trên các lĩnh vực báo chí, truyền thông, văn hóa, văn nghệ, thông tin tuyên truyền, in, xuất bản, giáo dục, đào tạo … thực hiện tốt công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác bảo vệ an ninh văn hoá, tư tưởng trong quân đội. Đặc biệt, thường xuyên rà soát, nắm chắc tình hình chính trị nội bộ đội ngũ cán bộ, chiến sĩ hoạt động trên lĩnh vực văn hóa, văn nghệ, văn học, nghệ thuật, báo chí, xuất bản, in ấn, phát hành, giáo dục đào tạo và công nghệ cao của các cơ quan, đơn vị để có kế hoạch bảo vệ, không để các đối tượng xấu, phản động, chống đối tác động, móc nối, lôi kéo, cài cắm hoặc "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", nhất là với đội ngũ phóng viên, biên tập viên, văn nghệ sĩ... Nắm tình hình, tổng hợp, xác minh, kết luận làm rõ và đề xuất xử lý đối với các vụ việc quân nhân thuộc cơ quan, đơn vị có hành vi vi phạm trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng, nhất là những quân nhân có những việc làm hoặc phát ngôn trái quy định, bộc lộ những quan điểm, tư tưởng sai trái, có biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" hoặc để lộ, mất bí mật của Đảng, bí mật nhà nước, bí mật quân sự hoặc tình hình nội bộ cơ quan, đơn vị, gây mâu thuẫn nội bộ…
ThS. Nguyễn Phú Phương
Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam
ThS. Kiều Đăng Khôi
Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
- 1. Trong đó cần tập trung vào các văn bản: Nghị quyết số 30-NQ/TW, ngày 25/7/2018 của Bộ Chính trị về Chiến lược An ninh mạng quốc gia; Luật Bảo vệ bí mật Nhà nước năm 2018; Quy định số 58-QĐ/TW ngày 08/2/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về một số vấn đề bảo vệ chính trị nội bộ Đảng; Quy định số 85-QĐ/TW, ngày 07/10/2022 của Ban Bí thư v/v cán bộ, đảng viên thiết lập và sử dụng trang thông tin điện tử cá nhân trên Internet, mạng xã hội; Quyết định số 12/QĐ-TTg, ngày 27/02/2023 của Thủ tướng Chính phủ "Quyết định Ban hành Danh mục bí mật Nhà nước trong lĩnh vực quốc phòng"; Quyết định số 874/QĐ-BTTTT, ngày 17/6/2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông "Ban hành Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội"; Chỉ thị số 01/CT-TTg, ngày 18/02/2021 của Thủ tướng Chính phủ "Tăng cường công tác bảo vệ an ninh mạng trong tình hình hiện nay"; Thông tư số 22/2021/TT-BQP, ngày 06/02/2021 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng "Ban hành Quy chế công tác quản lý văn thư trong Bộ Quốc phòng"; Chỉ thị số 101/CT-BQP, ngày 03/9/2018 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng "Tăng cường bảo vệ bí mật, chống thất thoát dữ liệu trên không gian mạng và phòng, chống phần mềm độc hại trong Quân đội"; Chỉ thị số 103/CT-BQP, ngày 28/11/2019 của Bộ Quốc phòng "Tiếp tục tăng cường quản lý, giáo dục chấp hành kỷ luật và bảo đảm an toàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam"; Thông tư số 03/2019/TT-BQP, ngày 10/01/2019 của Bộ Quốc phòng "Quy định công tác quản lý báo chí trong Bộ Quốc phòng"; Chỉ thị số 118-CT/QUTW ngày 20/02/2017 của QUTW v/v tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ trong Quân đội nhân dân Việt Nam Việt Nam; Thông tư số 130/2019/TT-BQP ngày 11/9/2019 quy định tuyên truyền về quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa, Nhà giàn DK1 và các vùng biển, đảo khác của Việt Nam; Thông tư số 155/2021/TT-BQP ngày 08/12/2021 Quy định bảo mật thông tin trên các vùng biển, đảo, nhà giàn thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng… ↑