1. Đặt vấn đề
Thi đua Quyết thắng là một nội dung quan trọng của công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội, góp phần cổ vũ cán bộ, học viên phát huy trách nhiệm, ý chí quyết tâm và tinh thần sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ. Đối với Hệ đào tạo Sau đại học, Học viện Chính trị, phong trào thi đua càng có ý nghĩa thiết thực khi nhiệm vụ của cán bộ, học viên gắn chặt với học tập, nghiên cứu khoa học, rèn luyện và nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ. Kết quả năm học 2025-2026 cho thấy phong trào đã đạt nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới nội dung, tiêu chí và phương thức tổ chức. Vì vậy, đánh giá đúng thực tiễn, xác định rõ những vấn đề đặt ra và đề xuất giải pháp phù hợp là yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao chất lượng phong trào Thi đua Quyết thắng trong năm học 2026-2027.
2. Thực tiễn phong trào Thi đua Quyết thắng năm học 2025-2026
Năm học 2025-2026, Hệ đào tạo Sau đại học triển khai phong trào Thi đua Quyết thắng với chủ đề "Dân chủ, đoàn kết, kỷ cương, sáng tạo, Quyết thắng", gắn với nhiệm vụ chính trị của Hệ, các đợt thi đua cao điểm và những sự kiện chính trị quan trọng. Trong điều kiện quân số đông, đối tượng đào tạo đa dạng, khối lượng học tập, nghiên cứu và các nhiệm vụ chính trị lớn, việc tổ chức phong trào thi đua hướng vào nhiệm vụ cụ thể đã tạo điều kiện để cán bộ, học viên phát huy trách nhiệm và chủ động hoàn thành nhiệm vụ được giao.
2.1. Thi đua gắn với nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo
Giáo dục, đào tạo là nhiệm vụ chính trị trung tâm của Hệ đào tạo Sau đại học. Do đó, hiệu quả của phong trào Thi đua Quyết thắng trước hết phải được thể hiện ở chất lượng học tập, nghiên cứu và sự tiến bộ về năng lực của người học. Năm học 2025-2026, đối với đào tạo cao học, Hệ tổ chức 157 lượt thi, kiểm tra học phần; 100% học viên đạt yêu cầu, 99,5% đạt khá, giỏi, xuất sắc; trong đó xuất sắc chiếm 0,8%, giỏi 17,1%. Có 21/215 đồng chí đạt loại Giỏi, chiếm 9,77%; 194/215 đồng chí đạt loại Khá, chiếm 90,23%. Đối với nghiên cứu sinh, Hệ tổ chức chấm 69 tiểu luận tổng quan, 45 chuyên đề tiến sĩ, 45 xemina cấp khoa; đánh giá 38 luận án cấp cơ sở và 37 luận án cấp Học viện.
Những con số trên phản ánh sự nỗ lực của cán bộ, giảng viên và học viên, đồng thời cho thấy thi đua đã từng bước được gắn với nhiệm vụ học tập, đào tạo. Tuy nhiên, từ yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học, kết quả thi đua không thể chỉ được nhìn nhận thông qua điểm số hoặc tỷ lệ khá, giỏi. Giá trị sâu xa hơn phải là khả năng tự học, tự nghiên cứu, tư duy độc lập, phương pháp tiếp cận vấn đề và năng lực vận dụng tri thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn.
Vì vậy, kết quả thi đua không nên chỉ được đánh giá qua điểm số mà cần phản ánh cả quá trình tự học, tư duy độc lập, phương pháp nghiên cứu và khả năng vận dụng kiến thức. Qua đó, thi đua thực sự trở thành quá trình tự hoàn thiện năng lực của người học.
2.2. Thi đua thúc đẩy nghiên cứu khoa học đi vào chiều sâu
Đối với đào tạo sau đại học, nghiên cứu khoa học vừa là yêu cầu của chương trình đào tạo, vừa là phương thức quan trọng hình thành tư duy khoa học và năng lực giải quyết vấn đề. Năm học 2025-2026, Hệ tổ chức nghiên cứu, nghiệm thu 102 đề tài, 23 chuyên đề; lựa chọn 35 đề tài, 5 chuyên đề tham gia dự thi cấp Học viện, đạt 3 giải Nhất, 10 giải Nhì, 23 giải Ba và 3 giải Khuyến khích. Đối với Giải thưởng "Tuổi trẻ sáng tạo", Hệ nghiên cứu 7 đề tài, có 5 đề tài đạt giải cấp Học viện; 5 đề tài tham gia cấp toàn quân, đạt 2 giải Nhì và 1 giải Ba. Cùng với đó, cán bộ, học viên viết 634 bài báo khoa học, 159 bài hội thảo và có 56 lượt học viên tham gia viết sách, giáo trình, tài liệu dạy học.
Những sản phẩm trên không chỉ phản ánh khối lượng công việc mà còn cho thấy sự chuyển biến về phương pháp học tập, nghiên cứu của học viên. Mỗi đề tài, chuyên đề, bài báo hay tham luận khoa học đều đòi hỏi người thực hiện phải phát hiện vấn đề, thu thập và xử lý thông tin, xây dựng luận cứ và bảo vệ quan điểm. Khi được tổ chức phù hợp, thi đua nghiên cứu khoa học có khả năng tạo ra môi trường học thuật tích cực, khuyến khích học viên vượt qua tâm lý học để thi, chuyển sang học để hiểu, nghiên cứu để giải quyết vấn đề.
Tuy nhiên, kết quả nổi bật về số lượng sản phẩm cũng đặt ra yêu cầu mới: thước đo thi đua không thể dừng ở việc ‘có đề tài’, ‘có bài viết’ mà phải coi trọng chất lượng, tính mới, giá trị lý luận, thực tiễn và khả năng ứng dụng của sản phẩm. Đây là yêu cầu quan trọng để nghiên cứu khoa học thực sự phục vụ nâng cao chất lượng đào tạo.
2.3. Thi đua gắn với giáo dục chính trị và trách nhiệm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trong môi trường đào tạo cán bộ chính trị, phong trào thi đua không thể tách rời nhiệm vụ giáo dục chính trị, xây dựng bản lĩnh và trách nhiệm đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Năm học 2025-2026, Hệ đã gắn phong trào với hoạt động tuyên truyền, đấu tranh trên không gian mạng. Kết quả kiểm tra nhận thức chính trị có 02/21 đồng chí đạt Giỏi, 17/21 đồng chí đạt Khá, 02/21 đồng chí đạt yêu cầu; đơn vị đạt Khá. Trong công tác tuyên truyền, đấu tranh trên không gian mạng, Hệ có 974 bài đấu tranh đăng trên blog và fanpage của Hệ, 652 bài gửi đăng trên fanpage của Học viện, 97 tin truyền thanh nội bộ. Tham gia Cuộc thi Chính luận lần thứ Sáu, Hệ có 198 tác phẩm, lựa chọn 25 tác phẩm dự thi cấp Học viện; trong đó có 10 tác phẩm tạp chí, 7 báo in, 4 báo điện tử, 3 phát thanh và 1 video clip.
Điều đáng ghi nhận ở đây không chỉ là số lượng bài viết mà là quá trình chuyển hóa kiến thức lý luận thành trách nhiệm chính trị. Học viên sau đại học được rèn luyện khả năng nhận diện vấn đề, phân tích thông tin, hình thành lập luận và thể hiện chính kiến. Đây là những năng lực cần thiết đối với đội ngũ cán bộ trong điều kiện môi trường thông tin ngày càng đa dạng, phức tạp.
Tuy vậy, thi đua cũng cần tránh chạy theo chỉ tiêu sản phẩm. Một bài viết có giá trị không đơn thuần nằm ở số lượng lượt đăng, chia sẻ hay bình luận, mà quan trọng hơn là chất lượng nội dung, sức thuyết phục của lập luận và khả năng góp phần định hướng nhận thức. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện tiêu chí theo hướng coi trọng chất lượng, tính chiến đấu, tính khoa học và hiệu quả thực tế.
2.4. Thi đua tạo chuyển biến trong rèn luyện, xây dựng chính quy và hoạt động tập thể
Phong trào Thi đua Quyết thắng được triển khai trên nhiều mặt, trong đó có rèn luyện, xây dựng chính quy, chấp hành kỷ luật và hoạt động tập thể. Năm học 2025-2026, có 323/326 đồng chí đạt loại Tốt về rèn luyện, chiếm 99,4%. Kết quả kiểm tra Điều lệnh, bắn súng K54, AK, cùng thành tích thể dục thể thao cho thấy phong trào đã góp phần thúc đẩy cán bộ, học viên tích cực rèn luyện toàn diện. Hội thao Thể dục thể thao năm 2025, Hệ đạt Giải Nhất toàn đoàn; giai đoạn I năm 2026 tiếp tục đạt nhiều thành tích ở các môn bóng bàn, quần vợt, bóng chuyền và bơi vũ trang.
Những kết quả này cho thấy thi đua không chỉ diễn ra trong giảng đường mà được mở rộng sang các hoạt động rèn luyện và xây dựng tập thể. Qua đó góp phần hình thành sự cân đối giữa tri thức, bản lĩnh chính trị, thể lực, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần đoàn kết. Đây là yêu cầu phù hợp với đặc thù đào tạo cán bộ trong Quân đội.
2.5. Thi đua cao điểm tạo sản phẩm, kết quả cụ thể
Các đợt thi đua cao điểm trong năm học được gắn với nhiệm vụ và sự kiện chính trị lớn, qua đó tạo điểm nhấn và thúc đẩy cán bộ, học viên tập trung hoàn thành nhiệm vụ trong những thời điểm quan trọng. Đợt "Phất cao cờ hồng tháng Tám - Thi đua giành 3 nhất", tập thể Hệ và 8 đồng chí được tặng Giấy khen của Học viện, 1 đồng chí được tặng Bằng khen của Bộ Quốc phòng. Đợt "Tăng tốc, bứt phá hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ", tập thể Hệ và 9 đồng chí được tặng Giấy khen của Học viện. Đợt thi đua gắn với bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp có 12 đồng chí được tặng Giấy khen của Học viện.
Kết quả khen thưởng cuối năm cũng ghi nhận 34 đồng chí được đề nghị danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở", 131 đồng chí "Chiến sĩ tiên tiến". Tuy nhiên, càng nhiều thành tích thì yêu cầu đặt ra đối với công tác bình xét càng cao. Danh hiệu thi đua chỉ thực sự có giá trị khi phản ánh đúng mức độ đóng góp và sự nổi bật của cá nhân trong tập thể. Vì vậy, chất lượng bình xét, tiêu chí đánh giá và việc nhân rộng điển hình cần được coi là một bộ phận của nâng cao chất lượng phong trào, chứ không phải khâu cuối cùng sau khi phong trào đã kết thúc.
3. Những vấn đề đặt ra và yêu cầu nâng cao chất lượng phong trào
Từ kết quả năm học 2025-2026 cho thấy phong trào Thi đua Quyết thắng ở Hệ đào tạo Sau đại học đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới để phù hợp với đặc điểm đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao.
Trước hết, cần khắc phục cách hiểu thi đua chủ yếu là tạo khí thế hoặc phục vụ bình xét, khen thưởng. Giá trị của thi đua phải được thể hiện trong chính quá trình thực hiện nhiệm vụ; thi đua phải làm cho cán bộ, học viên học tập nghiêm túc hơn, nghiên cứu sâu hơn, rèn luyện tốt hơn và có trách nhiệm hơn với tập thể.
Thứ hai, phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa số lượng và chất lượng. Những kết quả về số lượng đề tài, bài báo, chuyên đề, sản phẩm tuyên truyền là đáng ghi nhận, nhưng không thể lấy số lượng thay thế chất lượng. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với đào tạo sau đại học, nơi sản phẩm cuối cùng phải phản ánh trình độ tư duy và năng lực nghiên cứu.
Thứ ba, tiêu chí thi đua phải phù hợp với từng đối tượng. Học viên cao học, nghiên cứu sinh, cán bộ khung có nhiệm vụ và yêu cầu khác nhau, do đó không thể đánh giá hoàn toàn bằng một hệ tiêu chí giống nhau. Tiêu chí cần vừa thống nhất về mục tiêu, vừa linh hoạt về cách thức đánh giá.
Thứ tư, phải gắn thi đua với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phương pháp tự học, tự nghiên cứu. Trong môi trường tri thức hiện nay, năng lực khai thác thông tin, sử dụng công nghệ, kiểm chứng nguồn dữ liệu và hình thành sản phẩm khoa học độc lập ngày càng quan trọng. Việc ứng dụng công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo, cần được định hướng để hỗ trợ chứ không thay thế tư duy độc lập và trách nhiệm học thuật của người học.
Từ đó, yêu cầu xuyên suốt là phong trào phải thiết thực, thực chất, công khai, công bằng và hướng vào nhiệm vụ trung tâm; lấy chất lượng thực hiện nhiệm vụ và giá trị sản phẩm làm căn cứ quan trọng để đánh giá.
4. Giải pháp nâng cao chất lượng phong trào Thi đua Quyết thắng năm học 2026-2027 của Hệ đào tạo Sau đại học
Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy, cán bộ và học viên
Cấp ủy, chỉ huy Hệ và các lớp cần thống nhất nhận thức rằng Thi đua Quyết thắng không phải hoạt động riêng của cơ quan chính trị, càng không phải công việc chỉ tiến hành vào cuối năm để bình xét danh hiệu. Thi đua phải trở thành một phương thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ, được cụ thể hóa trong nghị quyết, kế hoạch và chương trình công tác.
Trên cơ sở nhiệm vụ của từng đối tượng, cần xác định rõ nội dung, chỉ tiêu, thời gian và trách nhiệm thực hiện. Mỗi cán bộ, học viên phải nhận thức thi đua trước hết là trách nhiệm với chính mình, với tập thể và với nhiệm vụ được giao. Cần hướng phong trào vào những việc khó, việc mới, khâu yếu, mặt yếu; lấy sự tiến bộ thực chất của từng cá nhân và tập thể làm thước đo.
Hai là, đổi mới tiêu chí thi đua theo hướng lấy chất lượng, hiệu quả và sản phẩm làm trọng tâm
Đây là giải pháp có ý nghĩa trực tiếp đối với việc khắc phục bệnh thành tích. Tiêu chí thi đua trong học tập cần đánh giá không chỉ điểm số mà cả quá trình tự học, khả năng tư duy, chất lượng chuyên đề và năng lực vận dụng. Trong nghiên cứu khoa học, cần chuyển từ "có đề tài" sang "có đề tài chất lượng", coi trọng tính mới, giá trị lý luận, giá trị thực tiễn và khả năng ứng dụng.
Đối với hoạt động viết báo, tuyên truyền và đấu tranh trên không gian mạng, cần quan tâm chất lượng nội dung, tính khoa học, sức thuyết phục và hiệu quả định hướng nhận thức. Đối với rèn luyện, chính quy, kỷ luật, cần coi trọng quá trình chấp hành và sự chuyển biến bền vững, không chạy theo thành tích trong từng đợt kiểm tra. Đồng thời, cần xây dựng tiêu chí phù hợp với từng đối tượng, từng nhiệm vụ; công khai tiêu chí từ đầu để cán bộ, học viên biết mình cần phấn đấu ở đâu và phấn đấu bằng cách nào.
Ba là, gắn thi đua với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực tự học, tự nghiên cứu
Hệ cần tạo điều kiện để học viên khai thác hiệu quả thư viện, cơ sở dữ liệu khoa học và các nguồn học liệu số; khuyến khích sử dụng công nghệ phục vụ tìm kiếm, xử lý và trình bày thông tin. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ phải đi đôi với kiểm chứng nguồn dữ liệu, bảo đảm bản quyền, trung thực khoa học và trách nhiệm đối với sản phẩm. Đặc biệt, cần định hướng việc sử dụng trí tuệ nhân tạo như một công cụ hỗ trợ trong học tập và nghiên cứu, không để công nghệ thay thế tư duy của người học. Tiêu chí thi đua vì vậy không nên đánh giá việc "sử dụng bao nhiêu công cụ", mà phải đánh giá hiệu quả công nghệ mang lại đối với chất lượng học tập, nghiên cứu và quản lý thời gian.
Bốn là, kết hợp chặt chẽ thi đua thường xuyên với các đợt thi đua cao điểm
Thi đua thường xuyên tạo nền tảng, còn các đợt thi đua cao điểm tạo điểm nhấn. Vì vậy, cần kết hợp hai hình thức này trong một quá trình thống nhất. Các đợt cao điểm nên gắn với những nhiệm vụ cụ thể như hoàn thành học phần, chuyên đề, luận văn, luận án, nghiên cứu khoa học, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật hoặc các sự kiện chính trị quan trọng.
Mỗi đợt cần có chủ đề, mục tiêu, chỉ tiêu, sản phẩm và thời gian cụ thể; sau khi kết thúc phải tổ chức sơ kết, đánh giá kết quả, chỉ rõ mặt làm được và chưa làm được. Việc biểu dương phải kịp thời, nhưng quan trọng hơn là phải rút ra những cách làm hiệu quả để áp dụng trong phong trào thường xuyên.
Năm là, nâng cao chất lượng kiểm tra, bình xét, khen thưởng và nhân rộng điển hình
Công tác bình xét, khen thưởng có ảnh hưởng trực tiếp đến sức thuyết phục của phong trào. Vì vậy, cần hoàn thiện tiêu chí theo hướng cụ thể, công khai, minh bạch; coi trọng cả kết quả và quá trình phấn đấu, lấy sản phẩm cụ thể làm căn cứ kiểm chứng.
Cần kiên quyết khắc phục biểu hiện bình xét cào bằng, ưu tiên số lượng hơn chất lượng. Những cá nhân có thành tích nổi bật trong nghiên cứu khoa học, sáng kiến, viết báo, tham gia các cuộc thi, học tập, rèn luyện và xây dựng tập thể cần được phát hiện, khen thưởng đúng lúc. Đồng thời, phải chú trọng nhân rộng điển hình, nhất là những học viên có phương pháp tự học, tự nghiên cứu hiệu quả, có sản phẩm khoa học tốt hoặc có cách làm sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ.
Khi một cá nhân tiêu biểu không chỉ được khen thưởng mà còn trở thành người chia sẻ phương pháp, cách làm và kinh nghiệm cho đồng chí, đồng đội, giá trị của thi đua sẽ được lan tỏa từ thành tích cá nhân thành sức mạnh chung của tập thể.
5. Kết luận
Nâng cao chất lượng phong trào Thi đua Quyết thắng ở Hệ đào tạo Sau đại học, Học viện Chính trị là yêu cầu xuất phát từ chính nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao cho Quân đội. Kết quả năm học 2025-2026 cho thấy phong trào đã được triển khai tương đối toàn diện, gắn với học tập, nghiên cứu khoa học, giáo dục chính trị, rèn luyện và hoạt động tập thể. Song, những kết quả đạt được cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới để thi đua đi vào chiều sâu, khắc phục biểu hiện chạy theo số lượng, thành tích và danh hiệu.
Năm học 2026-2027, cần lấy chất lượng thực hiện nhiệm vụ, sự tiến bộ của người học và giá trị sản phẩm làm căn cứ đánh giá; phát huy vai trò của cấp ủy, chỉ huy, cán bộ và từng học viên. Qua đó, phong trào Thi đua Quyết thắng sẽ đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và xây dựng Hệ đào tạo Sau đại học vững mạnh, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới.
Đại úy Trần Quốc Khải
Hệ 5, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Chính trị (2025), Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
2. Quân ủy Trung ương (2022), Nghị quyết số 1657-NQ/QUTW ngày 20/12/2022 về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới.
3. Quân ủy Trung ương (2025), Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW ngày 29/01/2025 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội.
4. Học viện Chính trị, Hệ đào tạo Sau đại học (2026), Báo cáo Tổng kết năm học 2025-2026.