Trong trí nhớ của nhiều thế hệ độc giả, nhóm bạn Doraemon dường như đã được "định sẵn số phận": Nobita thì hậu đậu, Jaian làm trùm bắt nạt, Suneo sinh ra đã ở vạch đích, Shizuka là hình mẫu con ngoan trò giỏi, còn Dekisugi được xem như phiên bản "con nhà người ta" hoàn hảo. Nhưng đó là khi tất cả vẫn còn ở tuổi tiểu học.
Nếu đặt cả nhóm vào thế giới trưởng thành, nơi điểm số không còn là thước đo duy nhất, nơi thị trường lao động đánh giá con người bằng khả năng thích nghi, giao tiếp, chịu áp lực và tạo ra giá trị thực, câu hỏi đặt ra là ai mới thật sự là người "thành công" nhất?
Nobita - Kẻ bị chê bai nhiều nhất nhưng lại có bộ kỹ năng của thời đại mới
Ở trường học, Nobita là học sinh đội sổ. Nhưng nếu nhìn bằng con mắt của nhà tuyển dụng hiện đại, cậu bé này sở hữu những thứ rất đáng quý.
Nobita có trí tuệ cảm xúc cao, khả năng đồng cảm mạnh, sẵn sàng đặt mình vào vị trí người khác. Cậu có thể khóc, sợ hãi, nhưng lại luôn dám đứng ra bảo vệ kẻ yếu, dám hy sinh vì tập thể. Trong môi trường doanh nghiệp ngày nay, đây là kiểu người có tiềm năng trở thành "leader mềm" - người kết nối đội nhóm, giữ lửa tinh thần, làm cầu nối giữa con người với con người.
Thêm vào đó, Nobita có khả năng thích nghi đáng kinh ngạc khi bị ném vào môi trường mới. Cậu có thể vụng về ở Nhật Bản, nhưng lại tỏa sáng ở các hành tinh xa lạ. Điều này cho thấy Nobita không "dốt", mà là không hợp với hệ quy chiếu cũ. Trong thế giới startup, phi lợi nhuận, giáo dục, xã hội học hay các ngành sáng tạo - nơi không ai bắt đầu từ con số 0 giống nhau, Nobita hoàn toàn có thể là người đi rất xa.
Nobita có thể không giàu nhanh, nhưng là kiểu người càng về sau càng có giá trị.
Suneo - Rich kid có lợi thế xuất phát nhưng không chắc thắng đường dài
Suneo có tiền, có quan hệ, có khả năng nắm bắt xu hướng sớm. Nếu bước ra đời, cậu dễ dàng bước chân vào những ngành hào nhoáng: truyền thông, giải trí, marketing, đầu tư mạo hiểm, hoặc kinh doanh gia đình.
Tuy nhiên, Suneo lại là nhân vật phụ thuộc nhiều vào ngoại lực. Cậu quen sống trong sự công nhận thông qua vật chất, dễ dao động khi mất đi lợi thế tài chính hoặc sự chú ý. Trong thị trường lao động biến động mạnh, nơi xuất thân không còn là lá chắn tuyệt đối, Suneo sẽ chỉ thành công nếu học được cách xây dựng giá trị cá nhân độc lập với gia đình.
Suneo có thể thành công sớm, nhưng cũng là người dễ chững lại nhất nếu không thay đổi.
Jaian - Kẻ tưởng chỉ hợp làm "dân anh chị" nhưng lại sinh ra để… làm sếp
Jaian là nhân vật khiến nhiều người e dè, nhưng nếu bỏ qua hình ảnh bắt nạt quen thuộc, đây là một cá tính cực kỳ "đời".
Jaian có tố chất lãnh đạo bẩm sinh. Cậu dám đứng mũi chịu sào, không ngại va chạm, không sợ bị ghét. Cậu có tiếng nói, có sức ảnh hưởng và khả năng áp đặt trật tự trong nhóm. Ngoài đời thực, đây chính là mẫu người thường xuất hiện trong các ngành kinh doanh truyền thống, xây dựng, logistics, thể thao, thậm chí là chính trị cơ sở.
Điểm yếu lớn nhất của Jaian là EQ và khả năng tự phản tỉnh. Nhưng nếu được đặt trong môi trường có kỷ luật rõ ràng và người dẫn dắt tốt, Jaian rất dễ trở thành ông chủ tự thân, kiểu người không cần học quá giỏi nhưng làm ăn cực lì.
Jaian không phải người được yêu thích nhất, nhưng lại là người khó bị đào thải.
Shizuka - Hình mẫu lý tưởng của xã hội, nhưng cái giá phải trả không nhỏ
Shizuka thông minh, chăm chỉ, ngoan ngoãn, cư xử chuẩn mực. Ngoài đời thực, đây là kiểu người được hệ thống giáo dục và doanh nghiệp cực kỳ yêu thích. Shizuka dễ có công việc ổn định, thăng tiến đều, được tin cậy và trọng dụng.
Tuy nhiên, chính sự hoàn hảo này lại là con dao hai lưỡi. Shizuka mang đặc điểm của những người thường đặt kỳ vọng cao lên bản thân, khó cho phép mình thất bại, dễ rơi vào burnout khi áp lực tích tụ. Cô có thể rất thành công theo chuẩn mực xã hội, nhưng chưa chắc là người hạnh phúc nhất.
Shizuka đại diện cho nhóm người "đúng chuẩn", nhưng thành công của họ thường đi kèm với sự đánh đổi âm thầm.
Dekisugi - Người giỏi nhất lớp nhưng không chắc là người đi xa nhất
Dekisugi hội tụ mọi yếu tố của học sinh ưu tú như thông minh, kỷ luật, đa năng. Cậu gần như sinh ra để bước vào các tập đoàn lớn, viện nghiên cứu, hoặc con đường học thuật.
Nhưng trong thế giới trưởng thành, nơi mọi thứ không còn theo đề cương, Dekisugi lại có nguy cơ rơi vào vùng an toàn quá lâu. Người quen chiến thắng bằng năng lực thuần túy đôi khi thiếu trải nghiệm thất bại - thứ rất cần thiết để sáng tạo và bứt phá.
Dekisugi có thể rất thành công, nhưng theo kiểu ổn định, chắc chắn, ít đột biến.
Vậy ai là người thành công nhất?
Nếu đo bằng tiền bạc, địa vị, bảng thành tích, câu trả lời có thể là Dekisugi hoặc Shizuka. Nhưng nếu đặt trong bối cảnh thị trường lao động hiện đại khi cảm xúc, sự thích nghi, khả năng đứng dậy sau thất bại và tạo giá trị cho người khác ngày càng quan trọng thì Nobita mới là nhân vật có tiềm năng bền vững nhất.
Nobita đại diện cho những con người không hợp với trường học, nhưng lại rất hợp với cuộc đời. Những người chậm, vụng, hay sai, nhưng không bao giờ mất đi lòng tốt và khả năng tin vào người khác.
Doraemon có thể là câu chuyện thiếu nhi, nhưng khi nhìn bằng con mắt người lớn, nhóm bạn ấy giống như một lát cắt của xã hội thu nhỏ. Mọi thứ cho chúng ta thấy thành công không có một khuôn mẫu duy nhất và kẻ bị coi thường nhất ở tuổi thơ đôi khi lại là người trụ vững nhất khi trưởng thành.
Thiên An