"Cứ 10 giờ tối là phải lên giường, muộn hơn là hại sức khỏe" – quan niệm này tồn tại rất lâu trong suy nghĩ của nhiều người trung niên và cao tuổi. Không ít người dù chưa buồn ngủ vẫn ép mình đi ngủ sớm, chỉ vì tin rằng đó là "giờ vàng" cho sức khỏe. Thế nhưng, theo các bác sĩ, đặc biệt với người trên 65 tuổi, việc cố định cứng nhắc giờ đi ngủ không những không giúp ngủ ngon hơn mà còn có thể làm rối loạn nhịp sinh học, khiến giấc ngủ trở nên nông và kém chất lượng.
1. Đừng ám ảnh giờ đi ngủ, hãy ưu tiên chất lượng giấc ngủ
Khi bước qua tuổi 65, cơ thể bắt đầu có những thay đổi tự nhiên về sinh lý giấc ngủ. Thời gian ngủ sâu giảm dần, khả năng duy trì giấc ngủ liên tục kém hơn, hiện tượng thức giấc giữa đêm xảy ra thường xuyên hơn.
Chính vì vậy, tổng số giờ nằm trên giường không còn phản ánh chính xác việc cơ thể đã được nghỉ ngơi hay chưa. Nhiều người dù ngủ đủ 7-8 tiếng nhưng sáng dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi, uể oải, đầu óc nặng nề, thậm chí buồn ngủ suốt cả ngày.
Theo các chuyên gia, sai lầm phổ biến của người cao tuổi là quá ám ảnh với giờ đi ngủ, đặc biệt là mốc 10 giờ tối, trong khi lại bỏ qua yếu tố quan trọng nhất là chất lượng giấc ngủ. Một giấc ngủ chỉ thực sự có lợi khi đủ sâu và ít bị gián đoạn. Nếu nằm trên giường từ rất sớm nhưng trằn trọc kéo dài, ngủ chập chờn và tỉnh giấc liên tục, cơ thể gần như không được phục hồi đúng nghĩa, dù thời gian ngủ trên giấy tờ có vẻ "lý tưởng".
2. Duy trì nhịp sinh học đều đặn còn quan trọng hơn “giờ vàng”
Bác sĩ nhấn mạnh rằng, với người lớn tuổi, duy trì nhịp sinh học ổn định còn quan trọng hơn việc đi ngủ đúng một giờ cố định. Điều này có nghĩa là nên giữ thói quen ngủ và thức dậy tương đối đều đặn mỗi ngày, thay vì hôm ngủ sớm, hôm lại thức khuya hoặc ngủ bù quá nhiều. Khi đồng hồ sinh học bị xáo trộn, giấc ngủ sẽ trở nên thất thường hơn, kéo theo cảm giác mệt mỏi, giảm tập trung và suy giảm trí nhớ.
3. Môi trường ngủ quyết định rất lớn đến độ sâu của giấc ngủ
Ngoài thời gian, môi trường ngủ cũng đóng vai trò rất lớn trong việc quyết định giấc ngủ có sâu hay không. Phòng ngủ quá sáng, quá ồn, nhiệt độ không phù hợp hoặc thói quen xem điện thoại, tivi trước khi ngủ đều có thể khiến não bộ khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.
Với người trên 65 tuổi, việc tạo ra một không gian ngủ yên tĩnh, dễ chịu và duy trì những thói quen thư giãn nhẹ nhàng trước khi lên giường có thể cải thiện giấc ngủ hiệu quả hơn nhiều so với việc cố ép bản thân ngủ sớm.
4. Muốn ngủ ngon ban đêm, ban ngày phải sinh hoạt hợp lý
Giấc ngủ ban đêm thực tế không chỉ được quyết định vào buổi tối, mà bắt đầu từ lối sống ban ngày. Những người cao tuổi có thói quen vận động nhẹ nhàng, sinh hoạt điều độ, không ngủ trưa quá lâu và ăn uống hợp lý thường dễ ngủ hơn vào ban đêm. Ngược lại, ít vận động, ăn tối muộn hoặc ăn quá no, uống nhiều nước sát giờ ngủ đều có thể làm tăng nguy cơ mất ngủ và thức giấc giữa đêm.
Các bác sĩ kết luận rằng, với người trên 65 tuổi, ngủ lúc 10 giờ tối không phải là "chuẩn mực vàng" cho sức khỏe như nhiều người vẫn nghĩ. Điều quan trọng hơn cả là tìm ra khung giờ ngủ phù hợp với cơ thể, duy trì nhịp sinh học ổn định và chú trọng đến chất lượng giấc ngủ. Thay vì ép mình tuân theo một mốc thời gian chung cho tất cả mọi người, người cao tuổi nên học cách lắng nghe cơ thể, bởi ngủ đúng cách mới là chìa khóa giúp cơ thể thực sự được nghỉ ngơi và phục hồi.
TT