Nhân vật có EQ cao nhất tiểu thuyết Kim Dung

Kim Dung, tên thật là Tra Lương Dung, là một trong những cây bút tiểu thuyết võ hiệp có ảnh hưởng lớn nhất của văn học Hoa ngữ hiện đại, với 15 tác phẩm được sáng tác trong khoảng ba thập kỷ. Phần lớn nhân vật chính trong các tác phẩm nổi tiếng của ông như Anh Hùng Xạ Điêu, Thần Điêu Đại Hiệp, Ỷ Thiên Đồ Long Ký hay Thiên Long Bát Bộ đều đi theo mô típ quen thuộc là những hán tử tài hoa, giàu chính nghĩa, khổ luyện võ công để báo thù hoặc hành hiệp trượng nghĩa, tiêu biểu như Quách Tĩnh, Dương Quá, Trương Vô Kỵ hay Kiều Phong.

Lộc Đỉnh Ký, tác phẩm cuối cùng trong sự nghiệp sáng tác của Kim Dung, lại phá vỡ gần như toàn bộ mô típ đó. Nhân vật chính không có võ công, không xuất thân danh gia vọng tộc, thậm chí còn mang nhiều tật xấu như lười biếng, ham chơi, thích ăn gian nói dối. Thế nhưng nhờ khả năng đọc vị lòng người và ứng biến linh hoạt trong mọi tình huống, nhân vật này vẫn được nhiều độc giả và nhà nghiên cứu xem là bậc thầy EQ trong toàn bộ các tác phẩm võ hiệp của Kim Dung. Đó chính là Vi Tiểu Bảo.

Xuất thân kỹ viện, thất học nhưng lại được chọn làm nhân vật chính

Vi Tiểu Bảo sinh ra tại Dương Châu, là con trai của một kỹ nữ lầu xanh tên Vi Xuân Hoa, không biết cha mình là ai. Thất học từ nhỏ, gần như mù chữ suốt đời, cậu vô tình bước chân vào cung đình nhà Thanh dưới thân phận thái giám giả và trở thành bạn thân của vua Khang Hy. Khác với các đại hiệp thường xuất thân bi tráng rồi khổ luyện võ công, Vi Tiểu Bảo gần như không học được môn võ công nào ra hồn trong suốt bộ truyện.

Điều đáng nói là chính Kim Dung, khi viết lời tựa cho Lộc Đỉnh Ký, cũng thừa nhận đây là tác phẩm khác hẳn phong cách quen thuộc của ông, bởi ông không muốn lặp lại chính mình sau nhiều bộ tiểu thuyết trước đó. Nhiều độc giả từng phản ứng gay gắt vì nhân phẩm của Vi Tiểu Bảo đi ngược lại mọi chuẩn mực của một chính diện thông thường trong truyện kiếm hiệp.

Vì sao độc giả xem đây là bậc thầy EQ trong thế giới Kim Dung?

Lớn lên giữa kỹ viện và sau này là hoàng cung, hai nơi mà theo nhiều nhà nghiên cứu được xem là chốn trá ngụy và toan tính bậc nhất, Vi Tiểu Bảo tích lũy được sự khôn ngoan và khả năng đọc vị lòng người vượt xa người bình thường. Cậu không dùng nội lực hay chiêu thức để giải quyết vấn đề mà dùng lời nói, sự khéo léo và khả năng cân bằng giữa nhiều phe phái đối lập.

Trong suốt bộ truyện, Vi Tiểu Bảo cùng lúc phải giữ mối quan hệ với vua Khang Hy, với Thiên Địa Hội, tổ chức phản Thanh phục Minh mà cậu là thành viên bí mật, và với nhiều thế lực khác như Thần Long Giáo, Vương phủ Ngô Tam Quế. Nhờ sự tinh ranh trong ăn nói và khả năng biến báo linh hoạt, cậu giành được lòng tin của cả hai phía vốn đối đầu nhau.

Vi Tiểu Bảo được vua Khang Hy phong đến tước Nhất đẳng Lộc Đỉnh Công, đồng thời vẫn được Thiên Địa Hội tín nhiệm nhờ nhiều lần giải cứu thành viên bị bắt và góp công chống lại Ngô Tam Quế cùng các thế lực ngoại bang. Cậu cũng chinh phục được bảy người vợ với bảy tính cách hoàn toàn khác nhau, tất cả đều một lòng chung thủy, điều mà không nhiều nhân vật nam chính khác của Kim Dung làm được.

Cái kết an toàn hiếm có giữa hàng loạt cao thủ bi kịch

Một điểm khiến giới nghiên cứu chú ý là trong khi nhiều cao thủ võ lâm chính hiệu như Trần Cận Nam hay Cửu Nạn đều không có kết cục trọn vẹn, Vi Tiểu Bảo, một kẻ tay không tấc sắt, lại là người rút lui an toàn nhất. Nhận ra bản thân không thể dung hòa giữa triều đình và Thiên Địa Hội khi cả hai bên đều giằng xé lẫn nhau, cậu chọn cách rời bỏ tất cả, đưa bảy người vợ và các con rời khỏi chốn thị phi, chấm dứt câu chuyện bằng một kết thúc mở mà Kim Dung không tiết lộ cụ thể.

Chính sự khôn khéo trong việc biết điểm dừng, biết khi nào nên buông bỏ danh lợi để giữ an toàn cho bản thân và gia đình, là lý do khiến nhiều độc giả xem Vi Tiểu Bảo không chỉ là nhân vật thông minh mà còn là hình mẫu tiêu biểu nhất cho khái niệm EQ cao trong toàn bộ vũ trụ tiểu thuyết Kim Dung.

Thiên An