Bối cảnh này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp công nghệ Việt không chỉ cung cấp nhân lực, dịch vụ công nghệ thông tin, mà còn tham gia phát triển giải pháp, đầu tư hạ tầng và thương mại hóa sản phẩm tại một trong những thị trường công nghệ lớn nhất thế giới.
Bài toán tăng trưởng của Nhật Bản mở ra nhu cầu công nghệ
Ngày 1/10/2026, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae yêu cầu các bộ, ngành xây dựng kế hoạch hành động thúc đẩy ứng dụng AI trước cuối năm. Chính phủ nước này đồng thời xác định 5 năm kể từ tháng 4/2027 là giai đoạn ưu tiên thúc đẩy đầu tư công - tư vào 17 lĩnh vực chiến lược, trong đó có AI và bán dẫn.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp Nhật Bản phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán: thiếu hụt nhân lực, hệ thống công nghệ lâu đời cần hiện đại hóa và áp lực nâng cao năng suất để duy trì sức cạnh tranh. Theo báo cáo DX Trends 2026 của Cơ quan Xúc tiến Công nghệ Thông tin Nhật Bản (IPA), 85,5% doanh nghiệp được khảo sát cho biết thiếu nhân lực thúc đẩy chuyển đổi số về số lượng, trong khi 88,8% đánh giá nhân lực hiện có chưa đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Tình trạng này khiến việc triển khai các dự án công nghệ mới, đặc biệt là AI và chuyển đổi hệ thống, gặp thêm thách thức.
Thay vì chỉ tuyển dụng thêm nhân sự trong nước, doanh nghiệp Nhật có xu hướng tìm kiếm nguồn lực từ các đối tác quốc tế để bổ sung năng lực phát triển phần mềm, vận hành hạ tầng công nghệ thông tin (CNTT) và triển khai công nghệ mới. Đây là cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, vốn đã có nhiều năm xây dựng đội ngũ kỹ sư và kinh nghiệm phục vụ khách hàng Nhật.
Ở cấp độ song phương, hợp tác công nghệ cũng được thúc đẩy. Tại cuộc hội đàm ngày 2/5/2026, lãnh đạo Chính phủ Việt Nam và Nhật Bản thống nhất khuyến khích đầu tư công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước tham gia các dự án hợp tác.
Từ cung cấp nhân lực đến đối tác công nghệ
Trong nhiều năm, lợi thế của doanh nghiệp công nghệ Việt tại Nhật Bản chủ yếu đến từ nguồn nhân lực kỹ thuật và khả năng cung cấp dịch vụ CNTT với quy mô lớn. Mô hình này giúp doanh nghiệp xây dựng quan hệ với khách hàng, tích lũy kinh nghiệm triển khai và hiểu sâu hơn về yêu cầu của thị trường bản địa.
Tuy nhiên, khi nhu cầu công nghệ dịch chuyển từ phát triển phần mềm truyền thống sang AI, hiện đại hóa hạ tầng và phát triển sản phẩm chuyên biệt, cơ hội cũng mở rộng theo hướng khác: doanh nghiệp Việt có thể tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng, vận hành và thương mại hóa công nghệ.
Sau hơn 20 năm hiện diện, FPT đã xây dựng mạng lưới 18 văn phòng và trung tâm phát triển, với hơn 5.500 nhân sự. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu tại thị trường này tăng 17,2% so với cùng kỳ, tương đương 25,2% nếu tính bằng yen.
Một bước chuyển đáng chú ý là mô hình liên doanh với doanh nghiệp bản địa. Tháng 4/2026, FPT và CAC Holdings, tập đoàn CNTT Nhật Bản có hơn 60 năm hoạt động, công bố thành lập liên doanh UPSTRIDE. Liên doanh này hoạt động trong các lĩnh vực vận hành hạ tầng CNTT, thương mại hóa sản phẩm công nghệ, phát triển GPU Cloud và những mảng liên quan đến bán dẫn.
FPT cũng mở rộng từ cung cấp dịch vụ sang đầu tư hạ tầng phục vụ nhu cầu AI. Vào tháng 4/2025, Sumitomo Corporation và SBI Holdings công bố đầu tư vào FPT Smart Cloud Japan. Sự tham gia của hai đối tác Nhật Bản tạo thêm nguồn lực tài chính, mạng lưới khách hàng và kết nối ngành để phát triển hệ sinh thái AI Factory, dịch vụ AI và hạ tầng tính toán tại thị trường này.
Sự dịch chuyển cũng thể hiện ở khả năng thương mại hóa sản phẩm. Cuối tháng 12/2025, FPT bàn giao lô chip quản lý nguồn thương mại đầu tiên cho một doanh nghiệp điện tử Nhật Bản thông qua Restar, nhà phân phối điện tử và bán dẫn lớn của nước này. Chip được thiết kế cho máy in đa chức năng, đáp ứng các yêu cầu kiểm thử về độ tin cậy theo tiêu chuẩn JEDEC. Thương vụ đánh dấu bước tiến từ năng lực thiết kế sang đưa sản phẩm bán dẫn do doanh nghiệp Việt phát triển vào chuỗi cung ứng thương mại quốc tế.
Từ một thị trường chủ yếu tiếp nhận dịch vụ công nghệ thông tin, Nhật Bản đang trở thành nơi doanh nghiệp Việt có thể thử nghiệm những mô hình hợp tác và kinh doanh công nghệ có giá trị cao hơn. Lợi thế nhân lực và chi phí có thể giúp doanh nghiệp Việt bước vào thị trường, nhưng để mở rộng quy mô và nâng cao giá trị hợp đồng, yếu tố quyết định sẽ là năng lực làm chủ công nghệ, phát triển sản phẩm riêng và trở thành đối tác giải quyết các bài toán kinh doanh của doanh nghiệp Nhật.
Ánh Dương