Mít là loại cây ăn quả quen thuộc ở Việt Nam, có khả năng thích nghi với nhiều điều kiện khí hậu và tương đối dễ chăm sóc. Khi trưởng thành, cây có thân lớn, tán rộng nên ngoài việc cho quả, cây còn tạo một khoảng bóng mát đáng kể trong sân vườn.
Đây cũng là lý do cây mít thường được trồng ở những khu vườn gia đình có diện tích tương đối rộng. Một cây có thể vừa cung cấp thực phẩm, vừa tạo không gian xanh và trở thành một phần quen thuộc của khuôn viên nhà.
Cây mít.
Lá, hạt, vỏ cây từng được sử dụng trong y học cổ truyền
Một điểm ít người biết là ngoài giá trị thực phẩm, một số bộ phận của cây mít cũng được sử dụng theo kinh nghiệm y học cổ truyền.
Trong các tài liệu và kinh nghiệm dân gian, lá, vỏ cây, nhựa và hạt mít từng được nhắc đến với những cách sử dụng khác nhau. Đây là một phần trong kho tàng sử dụng cây cỏ làm thuốc của y học cổ truyền.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa công dụng được ghi nhận trong y học cổ truyền hoặc kinh nghiệm dân gian với bằng chứng khoa học về khả năng điều trị bệnh.
Việc một bộ phận của cây được sử dụng theo phương pháp truyền thống không đồng nghĩa với việc có thể dùng thay thế thuốc hoặc các phương pháp điều trị hiện đại. Đặc biệt, người có bệnh lý cần được bác sĩ thăm khám và tư vấn trước khi sử dụng bất kỳ loại dược liệu nào.
Gắn với quan niệm phong thủy sung túc
Không chỉ có giá trị sử dụng, cây mít còn gắn với đời sống văn hóa của người Việt.
Trong quan niệm dân gian, một cây mít sai quả thường được liên tưởng tới sự sinh sôi, đủ đầy và sung túc. Một cây lớn, nhiều cành, mùa quả sai cũng tạo cảm giác về sự phát triển và thịnh vượng.
Bởi vậy, một số gia đình lựa chọn trồng mít trong vườn không đơn thuần vì muốn có quả ăn mà còn vì những ý nghĩa văn hóa, phong thủy mà họ tin tưởng.
Dù vậy, đây là quan niệm dân gian, mang tính tín ngưỡng và văn hóa chứ không phải kết luận khoa học. Không có cơ sở khoa học để khẳng định vị trí hay hướng trồng cây mít có thể quyết định tài lộc của một gia đình.
Cây gỗ có giá trị
Mít còn là một loại cây thân gỗ lâu năm. Gỗ mít từ lâu được sử dụng trong đời sống, đặc biệt trong một số sản phẩm đồ gỗ và nghề thủ công truyền thống.
Một cây mít được chăm sóc lâu năm vì thế có thể tạo ra nhiều giá trị khác nhau trong suốt vòng đời: từ bóng mát, quả, hạt cho đến gỗ.
Cây mít vì thế không chỉ đơn giản là một cây trồng để lấy quả. Từ góc độ đời sống, đây là loại cây có thể cho thực phẩm, tạo bóng mát, cung cấp nguyên liệu và mang theo những giá trị văn hóa lâu đời.
Minh Khang (t/h)