Theo quan niệm dân gian, ông Công ông Táo là vị thần cai quản bếp núc, giữ nếp sinh hoạt và chứng giám đời sống của mỗi gia đình. Vì vậy, lễ cúng không cần cầu kỳ, mâm cao cỗ đầy, mà quan trọng nhất là sự chu đáo và tấm lòng của gia chủ.
Thời điểm thắp nhang: Trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp
Theo truyền thống, lễ cúng và thắp nhang ông Công ông Táo nên được thực hiện trong ngày 23 tháng Chạp, tốt nhất là trước 12 giờ trưa (giờ Ngọ). Dân gian quan niệm rằng sau thời điểm này, Táo quân đã lên thiên đình, việc cúng lễ sẽ kém phần trọn vẹn.
Trong trường hợp gia đình bận rộn, có thể cúng sớm từ tối 22 tháng Chạp, miễn là giữ được sự trang nghiêm, thành tâm và không làm qua loa, chiếu lệ.
Mâm cỗ cúng.
Thắp bao nhiêu nén nhang là đúng?
Nhiều gia đình băn khoăn nên thắp bao nhiêu nén nhang cho đúng lễ. Các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng, 1 hoặc 3 nén nhang là phù hợp nhất.
1 nén nhang tượng trưng cho lòng thành, sự tập trung tâm niệm.
3 nén nhang mang ý nghĩa Thiên – Địa – Nhân, sự hài hòa giữa con người và trời đất.
Việc thắp quá nhiều nhang không làm tăng ý nghĩa tâm linh, ngược lại còn gây khói dày, ảnh hưởng đến sức khỏe và không gian sinh hoạt trong nhà.
Trước khi thắp nhang, gia đình nên lau dọn bàn thờ sạch sẽ, bếp núc gọn gàng – đúng với ý nghĩa tiễn Táo quân. Gia chủ ăn mặc chỉnh tề, giữ tâm thế nghiêm túc.
Khi thắp nhang, gia chủ chắp tay khấn, xưng rõ họ tên, địa chỉ, trình bày ngắn gọn lễ cúng và mong ước cho gia đình trong năm mới. Sau khi cắm nhang, lùi nhẹ 1–2 bước và cúi đầu bái lễ, tránh khấn quá dài hoặc cầu xin mang tính vụ lợi.
Tùy theo nếp sinh hoạt của mỗi gia đình, nhang có thể được thắp: Trên bàn thờ gia tiên; Bàn thờ Thổ Công – Táo quân; Hoặc thắp thêm một nén nhang tại khu vực bếp.
Điều quan trọng là không thắp nhang tràn lan nhiều nơi gây mất trang nghiêm và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.
Những điều nên tránh khi thắp nhang
Hiện nay, có nhiều loại nhang có chứa hóa chất. Việc dùng các loại nhang này sẽ gây ra ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng tới sức khỏe. Do đó, người tiêu dùng nên sử dụng nhang làm từ thảo mộc tự nhiên, ít khói, thân thiện với sức khỏe và môi trường. Việc thắp nhang giản dị, đúng cách không làm mất đi giá trị truyền thống, mà còn thể hiện nếp sống văn minh, phù hợp với đời sống hiện đại.
Những loại nhang có mùi quá nồng, cuộn vòng đẹp thường có hóa chất có thể gây kích ứng đường hô hấp, đặc biệt với người già và trẻ nhỏ.
Thắp nhang ông Công ông Táo không cần cầu kỳ hay phô trương. Một nén nhang đúng lúc, đúng cách, cùng sự thành tâm chính là lời tiễn Táo quân ý nghĩa nhất, gửi gắm mong ước về một năm mới bình an, đủ đầy và ấm êm cho mỗi gia đình và góp phần bảo vệ môi trường.
Minh Khang