Tại sự kiện GTC 2026, NVIDIA một lần nữa trình diễn kỹ thuật Nén Texture Thần Kinh (Neural Texture Compression - NTC) trong phiên hội thảo về kết xuất thần kinh. Dù công nghệ này ra mắt lần đầu gần ba năm trước và đã có SDK từ đầu năm 2026, vẫn chưa có nhà phát triển game nào áp dụng, đây có lẽ là lý do NVIDIA tiếp tục giải thích tiềm năng của kỹ thuật này.
Kỹ sư cấp cao Alexey Bekin mô tả NTC là phương pháp học máy để lưu trữ texture hiệu quả hơn. Thay vì lưu trực tiếp từng điểm ảnh, NTC nén texture thành tập hợp đặc trưng nhỏ gọn (latent features) chứa đựng thông tin hình ảnh cốt lõi. Khi chạy, một mạng thần kinh nhỏ trên GPU tái tạo lại các điểm ảnh từ những đặc trưng này theo yêu cầu, thay vì tải toàn bộ texture lớn từ bộ nhớ. Điểm quan trọng: NTC không phải AI tạo sinh, kết quả tái tạo hoàn toàn xác định, luôn cho ra cùng một texture mỗi lần.
Hệ thống gồm hai thành phần chính. Đầu tiên là latent texture, phiên bản thu gọn đáng kể của tài nguyên gốc, trong đó mỗi điểm ảnh lưu một vector đặc trưng mô tả thuộc tính vật liệu thay vì màu sắc cuối cùng. Để đảm bảo các chi tiết nhỏ có thể phục hồi, kỹ thuật mã hóa vị trí (positional encoding) được áp dụng lên tọa độ UV trước khi đưa vào bộ giải mã, bổ sung thông tin không gian tần số cao giúp mạng tái tạo chính xác các chi tiết sắc nét và họa tiết lặp lại mà nếu không sẽ bị mất trong quá trình nén.
Quá trình huấn luyện hoạt động như một vòng tối ưu hóa thần kinh tiêu chuẩn: mạng nhận tọa độ UV đã mã hóa vị trí cùng mã latent, tạo ra bản tái tạo, so sánh với texture gốc làm chuẩn, tính toán sai số, rồi liên tục cập nhật cả trọng số MLP lẫn mã latent cho đến khi kết quả hội tụ thành bản sao chính xác của tài nguyên nguồn.
So với định dạng truyền thống như BCN đang được dùng rộng rãi, NTC mang lại ba lợi thế cấu trúc rõ ràng. Đầu tiên là tỷ lệ nén cao hơn: cùng dung lượng VRAM có thể chứa nhiều dữ liệu texture hơn đáng kể. Thứ hai là hỗ trợ nhiều kênh dữ liệu: các tài nguyên phức tạp với nhiều kênh vật liệu đóng gói, pháp tuyến, độ nhám, albedo, AO và nhiều thứ khác trong cùng một bộ vật liệu, được nén gọn mà không cần chia tách hay đơn giản hóa dữ liệu. Thứ ba là tiết kiệm dung lượng lưu trữ và băng thông thực tế: kích thước nhỏ hơn trên ổ cứng đồng nghĩa với bản cài đặt game nhỏ hơn, bản vá nhỏ hơn và tải xuống nhanh hơn.
Bekin trình diễn cảnh Tuscan Villa, nơi NTC giúp giảm 85% mức tiêu thụ VRAM, chỉ còn 970 MB so với 6,5 GB khi dùng BCN thông thường. Lợi ích này đặc biệt rõ rệt với các cảnh game nặng về VRAM. Ngoài ra, NTC còn có thể được dùng theo hướng ngược lại: nâng cao chất lượng texture trong khi vẫn giữ nguyên ngân sách VRAM, tránh được các lỗi nén điển hình của BCN.
Theo nguồn tin Kepler_L2, Sony có thể tích hợp NTC vào PlayStation 6 nhằm giảm dung lượng cài đặt game, từ đó tiết kiệm chi phí khi giữ SSD 1 TB. Dù do NVIDIA phát triển, kỹ thuật này cũng hoạt động trên phần cứng AMD và Intel. SDK NTC hiện đang trong giai đoạn thử nghiệm beta và có thể truy cập trên GitHub.
Thế Duyệt