Ở tuổi 32, Junjie Zhong từng nghĩ cuộc đời mình đã "hoàn hảo theo đúng công thức": Tốt nghiệp trường đại học danh tiếng, làm tại một tập đoàn lớn, nhận mức thu nhập cao hơn mặt bằng chung ở Thâm Quyến (Trung Quốc). Trong mắt nhiều bạn bè và người quen, Junjie Zhong là hình mẫu đáng noi theo, là một kiểu thành công không quá phi thực tế nhưng cũng không dễ dàng đến mức ai cũng làm được.
Nhưng chỉ có mình Junjie Zhong biết bản thân không hề hạnh phúc như những gì mọi người đang nghĩ. Mỗi sáng, anh chen chúc trên tàu điện ngầm, đến công ty là lao vào họp hành, sửa phương án, tối về tiếp tục xử lý tin nhắn công việc. Có những hôm rời khỏi văn phòng lúc gần 9h tối, Junjie Zhong muốn thong dong đi bộ thư giãn nhưng cũng không thể, vì trong đầu luôn văng vẳng lời nhắc: Công việc vẫn chưa xong.
Sau nhiều năm làm việc trong trạng thái căng thẳng, Junjie Zhong đặt câu hỏi: Nếu ngày nào cũng chạy theo công việc, đến bao giờ cuộc sống mới thực sự thuộc về mình?
Anh từng đặt ra một cột mốc khá rõ ràng: Tiết kiệm được 300.000 NDT (khoảng 1,11 tỷ đồng) thì sẽ rời công ty và cho bản thân một khoảng thời gian nghỉ ngơi. Cuối cùng, mục tiêu ấy cũng hoàn thành. Sau một giai đoạn dài liên tục tăng ca, anh nộp đơn xin nghỉ việc.
Nhưng câu chuyện không diễn ra như dự tính. Thay vì lập tức chấm dứt quan hệ lao động, lãnh đạo đưa ra một phương án trung gian: Junjie Zhong có thể nghỉ một thời gian, tạm dừng nhận lương nhưng vẫn giữ quan hệ lao động với công ty.
Ảnh minh họa
Đối với anh, đây là một phát hiện quan trọng. Hóa ra người đi làm không chỉ có hai lựa chọn: Tiếp tục làm việc đến kiệt sức hoặc nghỉ việc hoàn toàn. Ở giữa hai thái cực ấy còn có một lựa chọn khác có lợi hơn cho đôi bên.
Nút "tạm dừng" của dân văn phòng
Gần đây, nhiều dân văn phòng Trung Quốc bắt đầu tìm kiếm thứ được ví như "kỳ nghỉ hè của người trưởng thành". Khác với nghỉ việc, những hình thức như nghỉ không lương, nghỉ dài ngày hoặc làm việc linh hoạt cho phép họ tạm thời rời khỏi guồng quay nhưng chưa nhất thiết phải từ bỏ sự nghiệp.
Nỗi mệt mỏi của dân văn phòng đôi khi không chỉ đến từ khối lượng công việc. Điều khiến con người kiệt sức hơn là cảm giác không có điểm dừng. Khi còn đi học, dù áp lực thi cử lớn đến đâu, mọi người vẫn biết kỳ thi sẽ kết thúc và kỳ nghỉ sẽ bắt đầu. Nhưng khi đi làm, vừa hoàn thành mục tiêu của năm nay thì lại phải "chạy đua" cho mục tiêu của năm sau; vấn đề hôm nay được giải quyết thì ngày mai lại có một vấn đề khác.
Nếu kéo dài quá lâu, một người rất dễ có cảm giác mình không còn thực sự sống mà chỉ đang cố duy trì trạng thái hoạt động.
Liu Li (31 tuổi) cũng từng trải qua giai đoạn tương tự. Cô từng theo đuổi hình ảnh thành công quen thuộc: Làm việc tại các tòa nhà văn phòng ở thành phố lớn, thu nhập tốt và công việc ổn định. Nhưng sau vài năm, cuộc sống dần trở nên chán ngắt với những tuyến đường quen thuộc, công việc quen thuộc và nhịp sinh hoạt lặp đi lặp lại.
Cuối cùng, Liu Li đưa ra một quyết định mà nhiều người xung quanh khó hiểu: Chấp nhận giảm thu nhập để đổi lấy thời gian.
Khi tìm công việc mới, cô không còn đặt mức lương cao lên vị trí ưu tiên hàng đầu mà quan tâm nhiều hơn đến khả năng sắp xếp thời gian linh hoạt. Với Liu Li, thêm vài nghìn NDT (khoảng vài triệu đồng) mỗi tháng chưa chắc đã là một cuộc trao đổi có lợi nếu đổi lại là tình trạng kiệt sức mỗi ngày.
Ảnh minh họa
Cách lựa chọn này không có nghĩa ai cũng nên giảm thu nhập hoặc xin nghỉ dài ngày. Một người không có khoản tiết kiệm đủ lớn, thiếu sự hỗ trợ từ gia đình hoặc chưa có năng lực nghề nghiệp vững vàng nếu đột ngột giảm thu nhập có thể khiến áp lực tài chính tăng lên. Điều quan trọng không phải lựa chọn tiền bạc hay tự do, mà là mỗi người có đủ khả năng chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình hay không.
Đặc biệt, nghỉ không lương không phải một "đặc quyền" phổ biến mà phụ thuộc rất nhiều vào vị trí của người lao động trong doanh nghiệp. Công ty phải chấp nhận chi phí khi một nhân sự tạm thời rời khỏi công việc, trong khi người lao động cũng phải đối mặt với nguy cơ vị trí hoặc nhiệm vụ thay đổi trong thời gian mình vắng mặt. Vì vậy, những người có chuyên môn tốt, tạo ra giá trị rõ ràng và khó thay thế thường có nhiều không gian thương lượng hơn.
Điều này cho thấy một dạng "tự do" mới trong công việc: Không chỉ kiếm được bao nhiêu tiền mà còn có khả năng thương lượng cách mình làm việc. Một người càng có giá trị với doanh nghiệp, họ càng có nhiều cơ hội lựa chọn thời gian nghỉ, hình thức làm việc hoặc nhịp độ công việc phù hợp với bản thân.
Sau cùng, Junjie Zhong không biến một tháng nghỉ thành chuyến du lịch xa xỉ. Anh trở về quê, trò chuyện với người thân, ngắm hoàng hôn ở vùng quê và ăn những bữa cơm gia đình bình thường. Những điều từng được xem là quá đỗi giản dị bỗng trở nên đáng giá sau nhiều năm chỉ biết chạy theo công việc.
Sau kỳ nghỉ, anh quay trở lại Thâm Quyến. Công việc vẫn bận, áp lực vẫn còn, nhưng anh không còn hoàn toàn phó mặc bản thân cho guồng quay ấy.
Khoảng nghỉ đó giúp Junjie Zhong nhận ra rằng kiếm tiền không chỉ để sở hữu nhiều thứ hơn, mà còn để có khả năng lựa chọn cách sống. Với một bộ phận dân văn phòng, "chống burnout" có thể không nhất thiết là nghỉ việc, cũng không phải cố gắng làm việc đến khi cạn sức. Đó có thể đơn giản là biết khi nào cần tạm dừng, phục hồi năng lượng rồi tiếp tục.
Bởi con người không phải máy móc. Một cỗ máy có thể thay linh kiện khi hỏng, còn sức khỏe, thời gian và năng lượng của một người thì không dễ dàng thay thế.
(Nguồn: Sohu)
Ngọc Linh