Nghị quyết 192/2025/QH15 về bổ sung kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 với mục tiêu tăng trưởng đạt 8% trở lên được Quốc hội ban hành ngày 19/02/2025 xác định mục tiêu: "Năm 2025, tập trung thúc đẩy tăng trưởng với mục tiêu đạt 8% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; phát triển hài hòa giữa kinh tế với xã hội và bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh; tạo tiền đề để tăng trưởng cao hơn trong các năm sau.", với một trong các giải pháp chủ yếu là: "Ban hành ngay cơ chế, chính sách đủ mạnh, quy định pháp luật cụ thể, minh bạch để khắc phục, xử lý tình trạng đùn đẩy, né tránh, thiếu trách nhiệm trong thi hành công vụ, tạo không gian sáng tạo, khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, không vụ lợi; tăng cường kiểm tra, đôn đốc để giám sát thường xuyên, kịp thời uốn nắn, khắc phục, chấn chỉnh ngay các vi phạm, khuyết điểm, không dám chịu trách nhiệm." Chính sách công là một trong số những công cụ hữu hiệu mà nhà nước sử dụng để giải quyết các bài toán về phát triển kinh tế - xã hội.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn mới. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia thể hiện bước phát triển quan trọng trong tư duy và định hướng chiến lược, đặt ra yêu cầu tạo đột phá về thể chế, nhân lực, hạ tầng và năng lực công nghệ, đồng thời thúc đẩy đổi mới phương thức quản trị quốc gia. Trong tiến trình đó, chất lượng hoạch định và hiệu quả thực thi chính sách công có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định khả năng chuyển hóa các chủ trương, định hướng phát triển thành những kết quả cụ thể trong thực tiễn. Chính sách công không chỉ cần được xây dựng trên cơ sở khoa học, phù hợp với yêu cầu phát triển mà còn phải có tính khả thi, khả năng thích ứng và cơ chế tổ chức thực hiện hiệu quả trong môi trường số.
Một trong những nguồn lực quan trọng góp phần thực hiện yêu cầu đó là thanh niên. Với đặc trưng về sức trẻ, tri thức, khả năng tiếp cận và làm chủ công nghệ, tư duy đổi mới sáng tạo cùng tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng, thanh niên có nhiều lợi thế để tham gia vào quá trình đổi mới quản trị và phát triển đất nước. Thanh niên không chỉ là lực lượng trực tiếp thụ hưởng các chính sách liên quan đến giáo dục, việc làm, khoa học, công nghệ, khởi nghiệp và an sinh xã hội mà còn có khả năng đóng góp vào quá trình nhận diện các vấn đề thực tiễn, đề xuất sáng kiến, tham gia phản biện, tư vấn chính sách, tổ chức thực thi và giám sát, đánh giá chính sách công. Đặc biệt, trong môi trường số, các hình thức tương tác, tham vấn và kết nối giữa cơ quan nhà nước với người dân ngày càng đa dạng, tạo điều kiện để thanh niên phát huy vai trò chủ động, sáng tạo và tham gia sâu hơn vào các hoạt động quản trị xã hội.
Quan điểm phát huy vai trò của thanh niên cũng được thể hiện nhất quán trong chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Luật Thanh niên năm 2020 đã xác lập những quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của thanh niên, đồng thời quy định trách nhiệm của Nhà nước, gia đình và xã hội trong việc tạo điều kiện để thanh niên phát triển và tham gia các hoạt động xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021–2030 tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phát triển toàn diện thanh niên, phát huy vai trò, trách nhiệm và tiềm năng của lực lượng này đối với sự nghiệp phát triển đất nước. Đặt trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, những định hướng đó cần được cụ thể hóa bằng các cơ chế và phương thức phù hợp nhằm mở rộng sự tham gia thực chất của thanh niên vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách công.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy việc phát huy vai trò của thanh niên trong chu trình chính sách công còn đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. Sự tham gia của thanh niên vào quá trình xây dựng, góp ý và phản biện chính sách ở một số lĩnh vực chưa thực sự thường xuyên, có chiều sâu và gắn với cơ chế tiếp thu, phản hồi cụ thể. Năng lực phân tích, đánh giá và phản biện chính sách của một bộ phận thanh niên còn hạn chế; khả năng tiếp cận dữ liệu, công cụ và nền tảng số phục vụ tham gia quản trị chưa đồng đều. Bên cạnh đó, việc phát huy thanh niên trong thực thi chính sách đôi khi còn thiên về các hoạt động hỗ trợ, tuyên truyền, vận động, chưa khai thác đầy đủ tiềm năng về chuyên môn, công nghệ và đổi mới sáng tạo của lực lượng này. Những hạn chế đó cho thấy yêu cầu không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích thanh niên tham gia mà còn cần hoàn thiện cơ chế, điều kiện và phương thức để sự tham gia trở nên thực chất, có hiệu quả và có khả năng tạo ra những giá trị cụ thể đối với chất lượng chính sách công.
Từ những vấn đề trên, nghiên cứu việc phát huy vai trò của thanh niên đối với hoạch định và thực thi chính sách công đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số hiện nay có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn. Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận, phân tích chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đánh giá thực trạng tham gia của thanh niên, bài viết hướng đến đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm phát huy tốt hơn tiềm năng, trí tuệ, sức sáng tạo và trách nhiệm xã hội của thanh niên; qua đó góp phần nâng cao chất lượng hoạch định, hiệu quả thực thi chính sách công, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả trong bối cảnh chuyển đổi số.
1. Quan niệm về chính sách công
Chính sách công là một trong những công cụ chủ yếu để Nhà nước thực hiện chức năng quản lý, điều tiết và định hướng sự phát triển kinh tế - xã hội. Thông qua chính sách công, các quan điểm, mục tiêu và định hướng phát triển được cụ thể hóa thành những quyết định, chương trình và giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề đặt ra trong đời sống xã hội, phân bổ nguồn lực và điều hòa lợi ích giữa các chủ thể. Chất lượng chính sách công không chỉ thể hiện ở tính đúng đắn của mục tiêu và nội dung chính sách mà còn được quyết định bởi năng lực tổ chức thực hiện, mức độ đáp ứng nhu cầu thực tiễn và hiệu quả tác động đối với các đối tượng chịu sự điều chỉnh.
Chính sách công là khoa học liên ngành, có mối liên hệ mật thiết với khoa học chính trị học, khoa học quản lý công, hành chính công, luật học, kinh tế học, xã hội học… Thuật ngữ chính sách công được hiểu dưới nhiều giác độ khác nhau.
Chính sách công được tiếp cận như một hoạt động của Chính phủ: "Chính sách công là tập hợp các hoạt động của chính phủ, trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến công dân." [1] Theo cách hiểu này, chính sách công là các hoạt động do Chính phủ thực hiện, có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới người dân.
Bên cạnh đó, chính sách công còn được tiếp cận ở một góc độ khác, như một quyết sách của chính trị gia: "Chính sách công là một tập hợp các quyết định có liên quan đến nhau của một nhà chính trị hay một nhóm các nhà chính trị về việc lựa chọn các mục tiêu và giải pháp để đạt được các mục tiêu đó." [2] Cách tiếp cận này đưa ra cách hiểu chính sách công như sản phẩm của hoạt động chính trị và quá trình chính trị. Quan điểm này nhấn mạnh tính chính trị trong chính sách công, bởi đó là tập hợp các quyết định lãnh đạo để hướng tới mục tiêu và giải pháp để đạt được mục tiêu của các chính trị gia.
Các quan niệm về chính sách công ngày càng được mở rộng đa dạng với những quan điểm, góc nhìn khác nhau tuy nhiên đều có những điểm chung: 1) Chủ thể ban hành và thực thi chính sách công là Nhà nước – cơ quan có thẩm quyền trong bộ máy công quyền; 2) Chính sách công bao gồm tập hợp những quyết định liên quan đến nhau về việc có hành động hay không hành động.; 3) Chính sách công được thiết kế gắn với mục đích cụ thể hoặc tạo ra những kết quả xác định theo mong muốn của Nhà nước, định hướng giải quyết vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội
Chính sách công là có vai trò quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước. Đây là nội dung được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Hiện nay, lý thuyết về chính sách công, bao gồm hoạch định và thực thi chính sách công đã được nhiều nhà khoa học phân tích và làm rõ. Ở Việt Nam hiện nay, hầu hết các nghiên cứu đều quan niệm hoạch định và thực thi chính sách công là một trong những giai đoạn của chu trình chính sách công, gồm:
Sơ đồ 1. Chu trình chính sách công [1]
Kế thừa các quan niệm về chính sách công trên thế giới, chúng tôi đưa ra khái niệm về chính sách công: Chính sách công là tập hợp những quyết định liên quan đến nhau của Nhà nước về việc lựa chọn các mục tiêu và giải pháp nhằm giải quyết vấn đề thuộc lợi ích công cộng.
Chính sách công là một trong những công cụ để Nhà nước tác động vào mọi mặt của đời sống xã hội với những chức năng căn bản như sau: 1) Chức năng tạo lập khuôn khổ thể chế, chính sách công được thể chế hoá thành các văn bản quy phạm pháp luật; 2) Chức năng định hướng hành vi của các chủ thể trong xã hội nhằm kích thích sự phát triển; 3) Chức năng điều tiết các thất bại của thị trường như độc quyền, thông tin không cân xứng, bất bình đẳng thu nhập, tiềm ẩn nguy cơ xung đột lợi ích, bất ổn xã hội, nguy cơ phát triển thiếu bền vững; kiên trì mục tiêu phát triển xã hội hài hoà, công bằng trong phân bổ nguồn lực.; 4) Chức năng hạn chế sự gia tăng của các yếu tố tiêu cực, gây hại cho sự phát triển kinh tế - xã hội, đi ngược lại truyền thống lịch sử văn hoá dân tộcc, xâm hại đến lợi ích quốc gia dân tộc.
2. Hoạch định và thực thi chính sách công
Hoạch định chính sách công là giai đoạn mở đầu của chu trình chính sách. Giai đoạn này xuất phát từ việc xác định những vấn đề chính sách. Những vấn đề chính sách được xác định từ bốn nguồn cơ bản: (1) xuất phát từ tư tưởng chỉ đạo, ý chí của nhà quản lý hay những chiến lược, chương trình hành động, chủ trương, đường lối, định hướng về phát triển kinh tế - xã hội; (2) xuất phát. từ ý tưởng tham mưu, đề xuất của công chức thực thi chuyên môn, nghiệp vụ; (3) xuất phát từ những yêu cầu tất yếu của thực tiễn hoặc những vấn đề phát sinh trong thực tiễn của hoạt động quản lý nhà nước; (4) xuất phát từ yêu cầu thay đổi của một dự án xây dựng văn bản quy phạm pháp luật cần có sự hoạch định chính sách công làm tiền đề căn bản để xây dựng nội dung các quy phạm pháp luật. Ở Việt Nam hiện nay, chính sách công chủ yếu xuất phát từ nhóm nguồn (1), đó là xuất phát từ ý chí của chủ thể quản lý có thẩm quyền và do các chủ thể được giao chức năng, nhiệm vụ quản lý trong từng ngành, lĩnh vực chịu trách nhiệm dự thảo chính sách.
Cho đến nay, quy trình hoạch định chính sách công vẫn còn nhiều quan điểm nghiên cứu khác nhau. Tuy nhiên, quy trình hoạch định chính sách công được thừa nhận phổ biến gồm 4 bước cơ bản:[1]
Sơ đồ 2. Quy trình hoạch định chính sách công [1]
Sản phẩm hoàn thiện của quy trình hoạch định chính công là nguyên liệu đầu vào cho quá trình soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật. Đây chính là quá trình văn bản hoá chính sách công, đưa chính sách công trở thành những quy định hiện hành của pháp luật, có tính chất là những quy phạm pháp luật. Những chính sách công khi được văn bản hoá sẽ tác động vào hành vi của đối tượng quản lý hoặc đối tượng thụ hưởng chính sách, điều chỉnh hành vi và làm thay đổi hành vi của đối tượng quản lý, thiết lập sự ổn định trật tự xã hội khi văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực và chính sách công được áp dụng vào hoạt động quản lý nhà nước.
Hoạch định chính sách công cần được thực hiện trên cơ sở những nguyên tắc cơ bản sau: [1]
Sơ đồ 3. Nguyên tắc chung trong hoạch định chính sách công [1]
Những diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19 với những biến chủng nhanh chóng xuất hiện và lây lan đã tác động đến mọi mặt đời sống của người dân và hoạt động quản lý nhà nước. Sự tác động này đòi hỏi chủ thể quản lý nhà nước và người dân cần có sự thay đổi, điều chỉnh, thói quen, hành vi và nề nếp sao cho phù hợp với tình hình thực tiễn. Trước những diễn biến khó lường và sự tác động phức tạp của đại dịch COVID-19 đòi hỏi quản lý nhà nước cần có sự linh hoạt về chính sách nhằm tạo hành lang pháp lý công khai, minh bạch giúp người dân, tổ chức va các doanh nghiệp có sơ sở để thực thi chức năng, nhiệm vụ được giao cũng như điều chỉnh hành vi trong thực thi công vụ.
Trước những diễn biến phức tạp đó, nhà quản lý cần có những biện pháp cụ thể trong hoạch định, thực thi và đánh giá chính sách công. Quá trình hoạch định, thực thi và đánh giá chính sách công cần được triển khai bằng những phương pháp phù hợp nhằm phát huy tối đa vài trò của hoạch định chính sách công trong việc khắc phục những vấn đề bất cập do đại dịch COVID-19 mang lại. Đây là yếu tố quan trọng để nhà quản lý có thể tối ưu nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, phục hồi nền kinh tế sau sự tác động của đại dịch COVID-19.
TỐI ƯU NGUỒN LỰC PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
YÊU CẦU
Sơ đồ 4. Sự tác động của yêu cầu hoạch định tới chu trình chính sách công
Trong chu trình chính sách công, tiếp nối của hoạch định chính sách là thực thi chính sách. Thực thi chính sách công là quá trình tổ chức thực hiện đưa chính sách công vào thực tiễn đời sống xã hội nhằm hiện thực hóa các mục tiêu chính sách. Quá trình thực thi chính sách được triển khai thông qua hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước, với sự tham gia của các chủ thể liên quan, gồm: nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, người dân, doanh nghiệp. Tùy thuộc vào từng chính sách công khác nhau, mà các chủ thể thực thi chính sách xác định các nhiệm vụ triển khai thực thi chính sách cụ thể, sao cho phù hợp với bối cảnh thực tiễn, năng lực của các chủ thể liên quan. Quá trình triển khai thực thi chính sách công tập trung vào các nội dung như sau:
- Xây dựng và ban hành văn bản, thông thường là các văn bản quy phạm pháp luật, trong một số trường hợp đặc thù, cũng có thể ban hành văn bản hành chính, chương trình, dự án thực thi chính sách công. Các chính sách công với tư cách là sản phẩm của quá trình hoạch định chính sách, mang tính định hướng về mục tiêu và giải pháp giải quyết vấn đề phát sinh trong hoạt động quản lý. Do đó, để đưa chính sách vào thực tiễn, thì các chủ thể chịu trách nhiệm thực thi chính sách căn cứ vào thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, các chương trình, dự án để cụ thể hóa mục tiêu và giải pháp chính sách cho từng giai đoạn thời gian hoặc địa bàn cụ thể. Chủ thể thực thi chính sách cần nghiên cửu vấn đề chính sách/ nội dung chính sách để xác định những loại văn bản cần phải được xây dựng và ban hành, từ đó xây dựng kế hoạch soạn thảo và ban hành văn bản và tổ chức triển khai thực hiện các kế hoạch bảo đảm chất lượng và thời gian, tiết kiệm và hiệu quả.
- Sau khi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính được ban hành, các chủ thể có thẩm quyền giao trách nhiệm triển khai tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, đưa pháp luật vào đời sống cũng là đưa chính sách vào đời sống, gồm: xây dựng kế hoạch, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ, tuyên truyền, phổ biến nội dung chính sách; đảm bảo cơ sở vật chất, kinh phí, tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực để triển khai thi hành văn bản. Trong quá trình tổ chức thực thi, các chủ thể có thẩm quyền và trách nhiệm cần tổ chức kiểm tra, đôn đốc việc thi hành văn bản, thông tin phản hồi và điều chỉnh việc thực hiện.
- Sơ kết, tổng kết việc thực thi chính sách công: Định kỳ các chủ thể thực thi chính sách công tiến hành sơ kết, tổng kết kết quả thực hiện. Việc sơ kết, tổng kết thực hiện chính sách được tiến hành theo trình tự từ dưới lên trên.
Kết quả sơ kết, tổng kết cùng với kết quả đánh giá giữa kỳ, cuối kỳ cần được báo cáo lên cơ quan, tổ chức cấp cao hơn, thể hiện rõ quá trình triển khai thực hiện, những kết quả đạt được, những hạn chế, và đề xuất những kiến nghị đối với cấp trên để xử lý những vướng mắc trong tổ chức thực hiện.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, hoạch định và thực thi chính sách công không còn chỉ vận hành theo phương thức quản lý truyền thống dựa chủ yếu vào quy trình hành chính, hồ sơ giấy và thông tin phân tán, mà đang từng bước chuyển sang phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, nền tảng công nghệ và khả năng kết nối giữa các chủ thể. Chuyển đổi số tạo điều kiện để cơ quan nhà nước nâng cao năng lực thu thập, xử lý và phân tích thông tin; tăng cường dự báo các vấn đề phát sinh; mở rộng hình thức tham vấn xã hội; đồng thời cải thiện khả năng theo dõi, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện chính sách. Nhờ đó, quá trình hoạch định có điều kiện tiếp cận gần hơn với nhu cầu thực tiễn, còn hoạt động thực thi có thể được tổ chức linh hoạt, minh bạch và kịp thời hơn.
Tuy nhiên, cần nhận thức rằng chuyển đổi số trong chính sách công không đơn thuần là số hóa hồ sơ, ứng dụng phần mềm hay cung cấp dịch vụ công trên môi trường mạng. Về bản chất, đây là quá trình đổi mới phương thức quản trị, tổ chức hoạt động và tương tác giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp và các chủ thể xã hội. Điều đó đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ về thể chế, quy trình, năng lực con người, hạ tầng, dữ liệu và văn hóa quản trị. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ trong hoạch định và thực thi chính sách phải gắn với yêu cầu bảo đảm tính hợp pháp, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Từ góc độ đó, có thể hiểu hoạch định và thực thi chính sách công đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số là quá trình xây dựng, ban hành, tổ chức triển khai, theo dõi và đánh giá chính sách trên cơ sở đổi mới tư duy quản trị, khai thác hiệu quả dữ liệu và công nghệ số, mở rộng sự tham gia của các chủ thể xã hội, nhằm nâng cao chất lượng quyết định chính sách, hiệu lực tổ chức thực hiện và khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển.
Như vậy, chuyển đổi số vừa tạo ra những công cụ và phương thức mới, vừa đặt ra yêu cầu đổi mới năng lực của các chủ thể tham gia chu trình chính sách công. Trong đó, con người vẫn giữ vai trò trung tâm, quyết định khả năng lựa chọn mục tiêu, kiểm soát công nghệ, sử dụng dữ liệu và chuyển hóa các thành tựu khoa học, công nghệ thành giá trị thực tiễn. Đây chính là cơ sở quan trọng để xem xét vai trò và khả năng đóng góp của thanh niên trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách công hiện nay.
3. Quan điểm về phát huy vai trò thanh niên trong hoạch định và thực thi chính sách đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số
Phát huy vai trò của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là quan điểm nhất quán của Đảng, đồng thời là nội dung quan trọng trong chính sách, pháp luật của Nhà nước. Quan điểm này xuất phát từ nhận thức về vị trí, vai trò của thanh niên đối với tương lai dân tộc, đồng thời khẳng định thanh niên là lực lượng xã hội có tiềm năng to lớn, có khả năng kế thừa, phát triển và hiện thực hóa những mục tiêu phát triển đất nước. Trong điều kiện mới, yêu cầu phát huy vai trò thanh niên cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hoạch định, thực thi chính sách, nâng cao năng lực quản trị quốc gia.
Trước hết, quan điểm về phát huy vai trò của thanh niên luôn gắn với yêu cầu xây dựng thế hệ trẻ có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị, đạo đức, tri thức, sức khỏe, năng lực và trách nhiệm xã hội. Thanh niên không chỉ là lực lượng kế tục sự nghiệp cách mạng mà còn là chủ thể tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Việc chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục và phát huy thanh niên vì vậy vừa là trách nhiệm của hệ thống chính trị, vừa là yêu cầu khách quan nhằm bảo đảm nguồn lực con người cho sự phát triển bền vững.
Quan điểm đó được cụ thể hóa trong Luật Thanh niên năm 2020. Luật xác định thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi, đồng thời quy định các quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của thanh niên và trách nhiệm của Nhà nước, gia đình, nhà trường, xã hội đối với thanh niên. Đáng chú ý, Luật không chỉ đặt ra yêu cầu bảo đảm điều kiện để thanh niên phát triển mà còn nhấn mạnh trách nhiệm của thanh niên đối với Tổ quốc, Nhà nước và xã hội. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để khẳng định thanh niên vừa là đối tượng được chăm lo, tạo điều kiện phát triển, vừa là chủ thể có trách nhiệm tham gia vào các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong đó có hoạch định và thực thi chính sách công, hướng đến quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả.
Cùng với đó, Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021–2030 được ban hành theo Quyết định số 1331/QĐ-TTg ngày 24/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định những mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát triển toàn diện thanh niên, tạo môi trường và điều kiện để thanh niên phát huy tiềm năng, sức sáng tạo, tinh thần xung kích và trách nhiệm đối với đất nước. Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1184/QĐ-TTg ngày 01/7/2026 phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Chiến lược này tiếp tục cho thấy yêu cầu phát triển thanh niên trước những biến đổi của bối cảnh mới.
Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác lập định hướng chiến lược về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết khẳng định đây là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất và đổi mới phương thức quản trị quốc gia. Đồng thời, Nghị quyết nhấn mạnh vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng, sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và Nhân dân, xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực và động lực chính; Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Những quan điểm này có ý nghĩa trực tiếp đối với việc phát huy vai trò của thanh niên trong hoạch định và thực thi chính sách công. Khi người dân được xác định là trung tâm và chủ thể của quá trình chuyển đổi số, thanh niên với tư cách một bộ phận quan trọng, cần có điều kiện tham gia, đóng góp tri thức, sáng kiến và nguồn lực vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách. Mặt khác, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ, khai thác dữ liệu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo cũng đặt ra nhiệm vụ phát huy tiềm năng của lực lượng thanh niên, nhất là đội ngũ trí thức trẻ, chuyên gia trẻ, cán bộ trẻ và thanh niên có năng lực công nghệ.
Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành các chương trình hành động nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, trong đó có Nghị quyết số 03/NQ-CP ngày 09/01/2025, được sửa đổi, bổ sung và cập nhật qua Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01/4/2025 và Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 14/01/2026. Quá trình cụ thể hóa này thể hiện yêu cầu triển khai chuyển đổi số đồng bộ trong hệ thống chính trị, các ngành, lĩnh vực và đời sống xã hội, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực và bảo đảm tính hiệu quả trong triển khai các nhiệm vụ.
Từ những cơ sở chính trị và pháp lý nêu trên, có thể khái quát một số định hướng quan trọng đối với việc phát huy vai trò thanh niên trong hoạch định và thực thi chính sách công hiện nay:
Thứ nhất, phát huy vai trò thanh niên phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, gắn với mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước, bảo đảm sự thống nhất giữa lợi ích của thanh niên với lợi ích quốc gia, dân tộc.
Thứ hai, cần nhìn nhận thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn là chủ thể tham gia đóng góp vào quá trình xây dựng, tổ chức thực hiện và giám sát chính sách công. Việc mở rộng sự tham gia cần được thực hiện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các chủ thể và khuôn khổ pháp luật.
Thứ ba, phát huy vai trò thanh niên phải gắn với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chú trọng xây dựng năng lực số, tư duy đổi mới sáng tạo, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề thực tiễn.
Thứ tư, việc phát huy vai trò thanh niên phải gắn với xây dựng thế hệ trẻ phát triển toàn diện, có bản lĩnh chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, tri thức, năng lực chuyên môn và trách nhiệm công dân; đồng thời bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.
Những định hướng này tạo cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn để nghiên cứu, đề xuất các cơ chế phát huy sự tham gia của thanh niên trong chu trình chính sách công, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.
4. Nội dung và phương thức phát huy vai trò của thanh niên đối với hoạch định và thực thi chính sách công trong bối cảnh chuyển đổi số
Việc nghiên cứu phát huy vai trò của thanh niên trong hoạch định và thực thi chính sách công đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số cần đặt trong sự thống nhất giữa hoàn thiện năng lực hoạch định và thực thi chính sách nói chung và phát huy vai trò của thanh niên nói riêng; cùng mối tương tác đa chiều giữa hoạch định chính sách và những vấn đề thực tiễn đặt ra. Hoạch định chính sách cần thực hiện trên cơ sở tuân thủ và thống nhất về quan điểm và phương thức xây dựng và triển khai nội chung chính sách giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân, khắc phục những bất cập mà nền kinh tế - xã hội đang đặt ra. Mỗi chủ thể với vị thế và vai trò khác nhau cần xác định những nhiệm vụ khác nhau, tuy nhiên cần thống nhất trong định hướng hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của cả quốc gia và giữa các địa phương sao cho phù hợp, phát huy được tối đa thế mạnh, nguồn lực. Hoạch định và thực thi chính sách công trong bối cảnh hiện nay cần lấy người dân, mức độ phát triển kinh tế - xã hội và hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước làm trung tâm. Từ đó, các chính sách ngày càng được nâng cao về chất lượng và số lượng, được áp dụng và thực hiện hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của thị trường, của người dân và yêu cầu phát triển của đất nước. Trên cơ sở nghiên cứu quy trình hoạch định và thực thi chính sách công, những yêu cầu chung đối với nâng cao năng lực hoạch định và thực thi chính sách công trong bối cảnh những tác động của đời sống kinh tế - xã hội được xác định gồm:
Một là, sự thay đổi của thực tiễn với những vấn đề phát sinh đa ngành, đa lĩnh vực sẽ tác động tới hệ thống pháp luật, làm thay đổi hệ thống pháp luật hiện hành. Sự thay đổi của hệ thống pháp luật hiện hành đòi hỏi nhà quản lý phải kiểm tra và điều chỉnh chính sách sao cho phù hợp với yêu cầu của thực tiễn. Do đó, hoạch định và thực thi chính sách công cần hướng đến mục tiêu giải quyết những tác động tiêu cực do sự phát triển kinh tế - xã hội gây nên và đề xuất những giải pháp phục hồi, phát triển nền kinh tế - xã hội, hướng đến mục tiêu ổn định xã hội, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế.
Hai là, hoạch định và thực thi chính sách công cần gắn liền với sự chủ động trong thẩm định, thẩm tra và tham gia vào quá trình đánh giá tác động của các phương án chính sách. Việc thẩm định, thẩm tra, đánh giá dự thảo chính sách cần được điều chỉnh cách thức sao cho phù hợp với xu hướng làm việc trên môi trường điện tử ngày càng phổ biến, đảm bảo sự tham gia, đóng góp đầy đủ của các bên liên quan. Vai trò và trách nhiệm của các chủ thể có liên quan khi thực hiện thẩm tra hoặc thảo luận nội dung của chính sách; thông qua dự thảo chính sách cần được đề cao và điều chỉnh một cách linh hoạt, đáp ứng những yêu cầu từ thực tiễn và yêu cầu đối với chất lượng của chính sách. Các chủ thể có trách nhiệm cần dành thời gian phù hợp, đủ để thảo luận, đánh giá và làm rõ những nội dung của dự thảo chính sách thông qua môi trường truyền thống hay môi trường điện tử. Điều này tác động trực tiếp tới tính hiệu lực, hiệu quả của các chính sách công.
Ba là, hoạch định và thực thi chính sách cần được thực hiện đồng bộ trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, giáo dục, y tế, đất đai, môi trường, tài chính… từ trung ương đến địa phương, để hướng tới thực hiện đồng bộ mục tiêu xây dựng "Chính phủ số, xã hội số, kinh tế số". Qúa trình hoạch định và thực thi chính sách công cần được thực hiện công khai, minh bạch, rõ ràng về mặt thông tin. Đặc biệt, những đối tượng có liên quan đến sự điều chỉnh của chính sách, thụ hưởng hay chịu sự tác động của chính sách thì cần được lấy ý kiến một cách đầy đủ và hiệu quả nhất. Cần xây dựng lộ trình và cơ chế để mở rộng triển khai và khuyến khích những chính sách công xuất phát từ ý tưởng chính sách của các nhóm đối tượng chịu sự tác động nhiều từ chính sách hay những nhóm đối tượng bị chính sách chi phối, thay vì xuất phát từ ý chí của nhà quản lý.
Bốn là, hoạch định và thực thi chính sách công trong bối cảnh tình hình kinh tế - xã hội phức tạp, tiềm ẩn nhiều vấn đề khó có thể lường trước, sẽ gây nên tác động rất khó lường trước đòi hỏi của thực tiễn mà công tác hoạch định và thực thi chính sách phải tính toán đến. Do đó, công tác hoạch định chính sách cần đánh giá kỹ lưỡng và có hiệu quả về sự tác động của những chính sách mới tới đời sống kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội. Sự tác động của chính sách và hoạch định chính sách đối với các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, tới công việc và cuộc sống của người dân, của tổ chức và doanh nghiệp là rất lớn. Đây là cơ sở vững chắc cho sự ổn định trong hoạt động quản lý cũng như trong sự hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam. Các chính sách phát triển kinh tế - xã hội cần đảm bảo cân bằng về kinh tế, cân bằng về các nhóm lợi ích, đặc biệt là vấn đề phân hoá giàu nghèo, giúp chúng ta nhanh chóng hồi phục và thích ứng với điều kiện mới, với sự tương trợ cộng đồng tối đa.
Năm là, hoạch định và thực thi chính sách công cần gắn kết với văn bản hoá chính sách công. Sự thay đổi của chính sách cần có sự điều chỉnh hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, sao cho kịp thời bổ sung những quy định cho phù hợp với tình hình thực tiễn của hoạt động quản lý, phù hợp với những biến động trong đời sống kinh tế - xã hội. Việc điều chỉnh hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành cần được thực hiện có lộ trình, chỉ thực hiện khi đã xem xét vấn đề và chứng minh hoặc luận giải được lý do ban hành văn bản, lý do chỉnh sửa, bổ sung văn bản là thực sự cần thiết. Sự thận trọng trong việc thay đổi chính sách và sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành giúp cơ quan nhà nước, cá nhân, tổ chức và doạnh nghiệp sẽ hạn chế được sự thay đổi một lần nữa về nghiệp vụ, quy trình và phương thức quản lý trước sự điều chỉnh của các quy phạm pháp luật. Việc hoạch định chính sách công và văn bản hoá chính sách công cần được thực hiện trên cơ sở tuân thủ những quy định hiện hành của hệ thống pháp luật Việt Nam về vấn đề này.
Quá trình hoạch định và thực thi chính sách công cần đảm bảo huy động được tất cả các bên liên quan tham gia vào trình thực thi chính sách. Từ góc độ nghiên cứu hoạch định và thực thi chính sách công, vai trò của thanh niên cần được nhìn nhận trong mối quan hệ với toàn bộ chu trình chính sách, từ nhận diện vấn đề, hình thành chương trình nghị sự, xây dựng và lựa chọn phương án chính sách đến tổ chức thực thi, giám sát, đánh giá và điều chỉnh chính sách. Việc xác định đầy đủ các phương diện tham gia sẽ giúp khắc phục cách tiếp cận thiên về phong trào, đồng thời tạo cơ sở để thiết kế những cơ chế và điều kiện phù hợp nhằm phát huy năng lực, trí tuệ và trách nhiệm của thanh niên.
Một là, phát huy vai trò của thanh niên trong nhận diện vấn đề, đề xuất sáng kiến và tham gia hoạch định chính sách công.
Thanh niên là nhóm xã hội trực tiếp chịu tác động của nhiều chính sách liên quan đến giáo dục, đào tạo, việc làm, khoa học, công nghệ, khởi nghiệp, môi trường, văn hóa và an sinh xã hội. Thông qua trải nghiệm thực tiễn, tri thức chuyên môn và khả năng tiếp cận nhanh với những biến đổi của đời sống xã hội, thanh niên có thể cung cấp những thông tin, góc nhìn và sáng kiến có giá trị đối với quá trình nhận diện vấn đề chính sách. Đặc biệt, trong môi trường số, thanh niên có điều kiện tiếp cận các nền tảng thông tin, tham gia diễn đàn trực tuyến, kết nối cộng đồng và phản ánh những vấn đề phát sinh trong đời sống xã hội một cách nhanh chóng.
Việc phát huy vai trò này không chỉ dừng ở hoạt động góp ý đối với những dự thảo chính sách đã được xây dựng mà cần mở rộng đến quá trình phát hiện, đề xuất và xác định những vấn đề cần được Nhà nước quan tâm giải quyết. Thanh niên, nhất là đội ngũ trí thức trẻ, chuyên gia trẻ, nhà khoa học trẻ và cán bộ trẻ, có thể tham gia cung cấp luận cứ khoa học, phân tích dữ liệu, đánh giá tác động và đề xuất các phương án chính sách. Đây là nguồn thông tin bổ sung quan trọng giúp cơ quan có thẩm quyền mở rộng cơ sở thực tiễn, nâng cao tính khoa học và tính khả thi của quyết định chính sách.
Hai là, phát huy vai trò của thanh niên trong tham vấn, phản biện và đồng kiến tạo chính sách công. Hoạch định chính sách công trong bối cảnh quản trị hiện đại không chỉ là hoạt động mang tính nội bộ của cơ quan nhà nước mà cần có sự tham gia của các chủ thể chịu tác động và các nhóm có liên quan. Thanh niên có thể tham gia vào quá trình này thông qua các hình thức đối thoại, hội thảo khoa học, diễn đàn chính sách, góp ý văn bản quy phạm pháp luật, khảo sát xã hội và tham vấn trực tuyến.
Trong đó, vai trò phản biện của thanh niên cần được phát huy trên cơ sở tri thức, lập luận khoa học, thông tin thực tiễn và tinh thần xây dựng. Đặc biệt, sự tham gia của thanh niên cần được mở rộng từ việc bày tỏ quan điểm, nguyện vọng sang đóng góp những phương án và giải pháp cụ thể nhằm giải quyết các vấn đề chính sách. Cách tiếp cận đồng kiến tạo chính sách nhấn mạnh sự tương tác giữa cơ quan nhà nước với các chủ thể xã hội trong quá trình hình thành giải pháp, qua đó góp phần nâng cao tính đồng thuận, tính phù hợp và khả năng thực thi của chính sách.
Ba là, phát huy vai trò của thanh niên trong tổ chức thực thi chính sách công. Thực thi chính sách là khâu chuyển hóa mục tiêu và quyết định chính sách thành kết quả cụ thể trong đời sống xã hội. Trong quá trình này, thanh niên có thể tham gia với nhiều tư cách khác nhau: cán bộ, công chức, viên chức trẻ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước; đoàn viên, thanh niên tham gia các chương trình, dự án phát triển cộng đồng; trí thức trẻ, chuyên gia trẻ đóng góp năng lực chuyên môn; doanh nhân trẻ tham gia thực hiện các chính sách phát triển kinh tế và đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, vai trò của thanh niên càng có điều kiện được phát huy thông qua việc ứng dụng công nghệ trong giải quyết công việc, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, hướng dẫn kỹ năng số, phổ cập tri thức công nghệ và tham gia xây dựng các mô hình phát triển kinh tế số, xã hội số. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng sự tham gia của thanh niên trong thực thi chính sách không thay thế trách nhiệm của cơ quan nhà nước và đội ngũ cán bộ có thẩm quyền, mà góp phần bổ sung nguồn lực xã hội, nâng cao khả năng tiếp cận và hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách.
Bốn là, phát huy vai trò của thanh niên trong giám sát, đánh giá và phản hồi chính sách công. Giám sát và đánh giá là những khâu quan trọng nhằm xác định mức độ đạt được mục tiêu, phát hiện bất cập và cung cấp căn cứ cho việc điều chỉnh chính sách. Với khả năng tiếp cận công nghệ và kết nối cộng đồng, thanh niên có thể tham gia phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi, theo dõi chất lượng cung cấp dịch vụ công, phát hiện những vấn đề phát sinh và đề xuất giải pháp khắc phục.
Các nền tảng số cũng mở ra khả năng tăng cường sự tham gia của thanh niên trong giám sát xã hội thông qua việc tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, khảo sát mức độ hài lòng và công khai thông tin về kết quả thực hiện chính sách. Tuy nhiên, hoạt động này cần được thực hiện trên cơ sở pháp luật, bảo đảm tính khách quan, chính xác, trách nhiệm và tránh việc lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng. Quan trọng hơn, cần có cơ chế tiếp nhận, xử lý và phản hồi đối với các ý kiến đóng góp để sự tham gia của thanh niên thực sự tạo ra giá trị đối với quá trình hoàn thiện chính sách.
Năm là, phát huy vai trò của thanh niên với tư cách nguồn lực đổi mới sáng tạo trong quản trị chính sách công trên nền tảng số. Đây là phương diện có ý nghĩa ngày càng quan trọng trong bối cảnh khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng. Thanh niên có lợi thế nhất định về khả năng tiếp cận công nghệ mới, tư duy linh hoạt, tinh thần sáng tạo và khả năng thích ứng với những thay đổi của môi trường số. Những lợi thế này có thể được chuyển hóa thành các sáng kiến nhằm cải tiến quy trình hành chính, xây dựng công cụ hỗ trợ phân tích dữ liệu, phát triển nền tảng kết nối cộng đồng và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công.
Bên cạnh đó, thanh niên có thể tham gia nghiên cứu, thử nghiệm và đề xuất các mô hình ứng dụng công nghệ trong quản trị xã hội, hỗ trợ cơ quan nhà nước nhận diện những vấn đề mới và tìm kiếm phương thức giải quyết hiệu quả hơn. Việc phát huy vai trò này đòi hỏi không chỉ tạo điều kiện về hạ tầng, công nghệ và nguồn lực mà còn phải xây dựng môi trường khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo đảm quyền sáng kiến, tôn trọng tri thức và đề cao trách nhiệm trong ứng dụng công nghệ.
Từ những nội dung trên, có thể khẳng định phát huy vai trò của thanh niên trong hoạch định và thực thi chính sách công đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, xuyên suốt chu trình chính sách. Trong đó, thanh niên vừa là chủ thể tham gia đóng góp tri thức, sáng kiến và phản biện chính sách, vừa là lực lượng đồng hành trong tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá; đồng thời là nguồn lực quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong quản trị quốc gia. Việc phát huy đầy đủ các vai trò này cần được bảo đảm bằng cơ chế thể chế phù hợp, năng lực số và năng lực chính sách của thanh niên, cùng môi trường quản trị công khai, minh bạch, có trách nhiệm giải trình.
5. Kết luận
Phát huy vai trò của thanh niên đối với hoạch định và thực thi chính sách công là yêu cầu có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số hiện nay. Với lợi thế về sức trẻ, tri thức, khả năng tiếp cận công nghệ, tư duy đổi mới sáng tạo và tinh thần trách nhiệm xã hội, thanh niên có nhiều tiềm năng đóng góp vào quá trình nhận diện vấn đề, đề xuất sáng kiến, tham vấn, phản biện, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá chính sách công. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, sự tham gia của thanh niên đã có những chuyển biến tích cực, đặc biệt trong triển khai các hoạt động chuyển đổi số cộng đồng, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, mức độ tham gia giữa các khâu của chu trình chính sách còn chưa đồng đều; sự tham gia vào quá trình hoạch định, phân tích và đánh giá chính sách chưa tương xứng với tiềm năng, trong khi cơ chế thể chế, năng lực và điều kiện bảo đảm vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.
Trong thời gian tới, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng các hoạt động huy động thanh niên tham gia chuyển đổi số mà quan trọng hơn là xây dựng cơ chế để thanh niên tham gia thực chất vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách công. Điều đó đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ giữa nâng cao nhận thức, hoàn thiện thể chế, phát triển năng lực chính trị, chuyên môn và năng lực số, đổi mới phương thức huy động nguồn lực, xây dựng hệ sinh thái số và tăng cường cơ chế giám sát, đánh giá. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi; tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phát huy vai trò tập hợp, kết nối và đại diện cho thanh niên; các cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tham gia phát triển tri thức, công nghệ và nguồn lực; bản thân thanh niên cần chủ động nâng cao năng lực, ý thức trách nhiệm và tinh thần đóng góp cho cộng đồng, xã hội.
Về bản chất, phát huy vai trò của thanh niên trong hoạch định và thực thi chính sách công không chỉ là giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanh niên mà còn là phương thức huy động nguồn lực xã hội, phát huy dân chủ và đổi mới quản trị quốc gia. Khi được tạo lập cơ chế tham gia phù hợp, được trang bị năng lực cần thiết và được bảo đảm môi trường đóng góp bình đẳng, minh bạch, thanh niên sẽ trở thành một nguồn lực quan trọng trong quá trình chuyển hóa các chủ trương, định hướng phát triển thành những kết quả cụ thể trong thực tiễn. Đây cũng là điều kiện để khơi dậy khát vọng cống hiến, tinh thần tiên phong, sáng tạo của thế hệ trẻ, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.
TS. Phạm Ngọc Huyền
Khoa Lưu trữ và Quản trị văn phòng,
Học viện Hành chính và Quản trị công
TÀI LIỆU THAM KHẢO
I. Văn kiện của Đảng và văn bản pháp luật Việt Nam
1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. (2008). Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
2. Bộ Chính trị. (2019). Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
3. Bộ Chính trị. (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
4. Đảng Cộng sản Việt Nam. (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (Tập 1, 2). Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
5. Quốc hội. (2013). Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 (được sửa đổi, bổ sung theo Nghị quyết số 203/2025/QH15).
6. Quốc hội. (2016). Luật Tiếp cận thông tin số 104/2016/QH13 ngày 06/4/2016.
7. Quốc hội. (2020). Luật Thanh niên số 57/2020/QH14 ngày 16/6/2020.
8. Quốc hội. (2024). Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15 ngày 30/11/2024.
9. Quốc hội. (2025). Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 ngày 26/6/2025.
10. Thủ tướng Chính phủ. (2020). Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
11. Thủ tướng Chính phủ. (2021). Quyết định số 1331/QĐ-TTg ngày 24/7/2021 ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021–2030.
12. Thủ tướng Chính phủ. (2022). Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022 phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022–2025, tầm nhìn đến năm 2030.
13. Thủ tướng Chính phủ. (2026). Quyết định số 1184/QĐ-TTg ngày 01/7/2026 phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021–2030.
II. Tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước
1. GS.TS. Võ Khánh Vinh và TS. Đỗ Phú Hải, Những vấn đề cơ bản về chính sách công, NXB Khoa học xã hội, 2012.
2. Học viện Hành chính Quốc gia – JICA, Triệu Văn Cường (Chủ biên), Hoạch định chính sách công, NXB Lao động xã hội, 2016.
3. Hồ Chí Minh. (2021). Hồ Chí Minh toàn tập (Xuất bản lần thứ ba, có sửa chữa, 15 tập). Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
4. Đặng Xuân Hoan, Hoạch định chính sách công trong nền kinh tế thị trường, Tạp chí Lý luận chính trị, tháng 3 năm 2020.
6. Dunn, W. N. (2018). Public policy analysis: An integrated approach (6th ed.). Routledge.
7. Howlett, M., Ramesh, M., & Perl, A. (2020). Studying public policy: Principles and processes (4th ed.). Oxford University Press.
9. Park, M. K. (2023). Promoting youth participation in decision-making and public service delivery through harnessing digital technologies (UN DESA Policy Brief No. 149). United Nations Department of Economic and Social Affairs.
10. United Nations Department of Economic and Social Affairs. (2016). Youth civic engagement: World youth report 2016. United Nations.
11. United Nations Department of Economic and Social Affairs. (2020). World youth report 2020: Youth social entrepreneurship and the 2030 Agenda. United Nations.
12. Vasconcelos, J. R., Dener, C., Nii-Aponsah, H., Blanco, C. V., Immonen, A. J., Nordlund, P., Siregar, F., & Song, Y. (2025). GovTech maturity index 2025: Tracking public sector digital transformation worldwide. World Bank Group.