Sự chuyển dịch trong cách nhìn nhận này được thể hiện rõ trong các chủ trương của Đảng, Nhà nước cũng như thực tiễn hoạt động của nhiều doanh nghiệp hiện nay.
Từ mục tiêu tăng trưởng đến yêu cầu phát triển bền vững
Trong một thời gian dài, kết quả hoạt động của doanh nghiệp chủ yếu được đánh giá qua doanh thu, lợi nhuận, quy mô tài sản hay thị phần. Những chỉ số đó vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng phát triển hùng cường, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh mà còn phải phát triển bền vững, phát huy hiệu quả mọi nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng xác định phát triển con người toàn diện, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước là một trong những động lực nội sinh quan trọng. Trên tinh thần đó, nhiều chiến lược quốc gia như Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030, Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030, cùng các chương trình về an sinh xã hội... đã mở rộng vai trò của doanh nghiệp từ chủ thể tạo ra của cải vật chất, trở thành lực lượng đồng hành cùng Nhà nước thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.
Xu hướng này phù hợp với thông lệ quốc tế. Liên Hợp Quốc và UN Women đều xác định doanh nghiệp là một động lực quan trọng thúc đẩy phát triển bao trùm và thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs). Thay vì xem trách nhiệm xã hội là những hoạt động bên ngoài sản xuất, kinh doanh, nhiều doanh nghiệp được khuyến khích tạo ra tác động tích cực ngay từ chính năng lực cốt lõi của mình.
Tinh thần đó cũng được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh tại lễ trao Huân chương Lao động hạng Ba cho Vietnam Airlines vào ngày 14/7 vừa qua. Theo Bộ trưởng, trong giai đoạn phát triển mới, doanh nghiệp nhà nước phải thực sự trở thành lực lượng dẫn dắt đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và phát huy hiệu quả vai trò theo các chủ trương của Đảng.
"Vietnam Airlines được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ là sự ghi nhận đối với một doanh nghiệp đã không ngừng nỗ lực vượt qua khó khăn, thực hiện hiệu quả nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, đồng thời kiên định theo đuổi các giá trị phát triển bền vững, trách nhiệm xã hội và phụng sự đất nước", Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chia sẻ.
Ở góc độ rộng hơn, sự ghi nhận này cho thấy "thước đo" đối với doanh nghiệp nhà nước đang có sự chuyển dịch. Hiệu quả hoạt động không chỉ được nhìn nhận qua các chỉ tiêu tài chính mà còn ở khả năng kiến tạo giá trị cho xã hội, phát huy nguồn lực phục vụ các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Vietnam Airlines cùng các đối tác tổ chức "Chuyến đi mơ ước 3" cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn ở tỉnh Khánh Hòa
Khi năng lực cốt lõi trở thành giá trị xã hội
Hiện nay, các doanh nghiệp đều được kỳ vọng phát huy chính lợi thế cốt lõi của mình để đóng góp cho các mục tiêu phát triển chung. Với ngành hàng không, lợi thế lớn nhất là khả năng kết nối và khi được đặt trong những mục tiêu phát triển của quốc gia, hạ tầng hàng không có thể tạo ra nhiều giá trị vượt ra ngoài chức năng vận tải.
Những năm gần đây, Vietnam Airlines là một trong những doanh nghiệp điển hình triển khai khá rõ cách tiếp cận này. Thay vì triển khai các chương trình trách nhiệm xã hội tách biệt, nhiều sáng kiến được lồng ghép ngay vào hoạt động khai thác, đồng thời thực hiện thông qua sự phối hợp với các bộ, ngành, tổ chức quốc tế và đối tác.
Một trong những ví dụ tiêu biểu là chương trình vận chuyển mô, tạng. Từ năm 2018, Vietnam Airlines đã phối hợp với Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người triển khai vận chuyển mô, tạng trên các chuyến bay. Đến tháng 4/2026, cơ chế phối hợp tiếp tục được mở rộng với sự tham gia của Cục Cảnh sát giao thông nhằm nâng cao hiệu quả điều phối trong các tình huống khẩn cấp.
Cách tiếp cận tương tự cũng được áp dụng trong các chương trình về bình đẳng giới và phát triển con người. Phối hợp với UN Women, Bộ Nội vụ, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng cùng nhiều đối tác, Vietnam Airlines triển khai các sáng kiến như "Tô cam bầu trời", "Chuyến bay màu hồng HeForShe", "Chuyến bay Màu Xanh" hay "Chuyến đi mơ ước". Song song đó, hãng triển khai các sáng kiến môi trường như "Bay nhẹ", "Vì một Việt Nam xanh và phát triển bền vững", đồng thời tham gia các chương trình chuyển đổi xanh của SkyTeam,...
Vietnam Airlines cùng đối tác, chính quyền và người dân trồng cây lâm nghiệp chất lượng cao nhằm phục hồi hệ sinh thái rừng Xuân Nha
Việc những chương trình này được triển khai trên cơ sở phối hợp đa bên đã giúp mở rộng phạm vi tác động, thay vì dừng lại ở các hoạt động mang tính biểu tượng. Đây cũng là lý do nhiều sáng kiến của Vietnam Airlines được ghi nhận trong nước và quốc tế, trong đó có Giải Nhất hạng mục "Bình đẳng giới thông qua tham gia cộng đồng và quan hệ đối tác" tại WEPs Awards do UN Women và các đối tác triển khai.
Đánh giá về những kết quả này, tại Hội nghị tổng kết công tác vì sự tiến bộ phụ nữ, dân số, gia đình, trẻ em và phòng, chống tệ nạn xã hội năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Vietnam Airlines, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà ghi nhận và đánh giá cao sự nỗ lực của Vietnam Airlines trong thúc đẩy bình đẳng giới, chăm lo người lao động, đồng thời đánh giá cao sự chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và đối tác để triển khai các chương trình phát triển nguồn nhân lực.
Nhìn rộng hơn, câu chuyện của Vietnam Airlines phản ánh một xu hướng đang hình thành trong cộng đồng doanh nghiệp Việt - năng lực cạnh tranh không chỉ được đo bằng hiệu quả kinh doanh mà còn ở khả năng tạo ra giá trị xã hội, phát huy nguồn lực cùng Nhà nước thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.
Ánh Dương