Ngành sản xuất ô tô Trung Quốc đang tăng trưởng chậm lại, xuống còn 0,9% trong tháng 10/2026, mức thấp nhất kể từ năm 2022. Nguyên nhân là bởi nhu cầu nội địa suy giảm, gây áp lực lên các nhà máy bất chấp hoạt động xuất khẩu tăng mạnh. Doanh số bán lẻ ô tô du lịch tại thị trường Trung Quốc giảm 27,1% so với cùng kỳ năm trước trong khi xuất khẩu tăng 68,5%.
Chỉ số tăng trưởng sản xuất phản ánh giá trị gia tăng của ngành thay vì số lượng phương tiện được sản xuất. Nói cách khác, chỉ số này thể hiện mức tăng hoặc giảm giá trị kinh tế do các nhà máy sản xuất ô tô tại Trung Quốc tạo ra.
Theo dữ liệu được Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố vào ngày 16/11, nước này đã sản xuất khoảng 3 triệu ô tô trong tháng 10/2026, giảm 7,7% so với cùng kỳ năm trước. Bloomberg cho biết con số tăng 0,9% về giá trị gia tăng của ngành sản xuất ô tô Trung Quốc là mức thấp nhất kể từ những gián đoạn liên quan đến đại dịch Covid-19 vào năm 2022.
Số liệu sản xuất cũng cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa xe năng lượng mới NEV (bao gồm ô tô thuần điện chạy pin BEV và xe hybrid sạc điện PHEV) và phần còn lại của thị trường. Sản lượng NEV tăng 17,1%, đạt khoảng 2 triệu xe trong tháng 10/2026, bất chấp tổng sản lượng ô tô suy giảm. Trong 10 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc sản xuất 26,4 triệu ô tô (giảm 4,1%), trong đó có 14,5 triệu xe năng lượng mới (tăng 12,7%).
Theo dữ liệu của Hiệp hội Ô tô Du lịch Trung Quốc (CPCA), doanh số bán lẻ xe con tại thị trường nội địa đạt 1,6 triệu chiếc trong tháng 10 vừa qua. Mặc dù tăng 1,5% so với tháng 9/2026 nhưng doanh số vẫn thấp hơn 27,1% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế từ tháng 1 đến tháng 10 năm nay, doanh số bán lẻ ô tô du lịch tại Trung Quốc đã giảm 22,3%, xuống còn gần 15 triệu xe.
Xe năng lượng mới tiếp tục gia tăng thị phần bất chấp doanh số nội địa suy giảm. Điều này cho thấy doanh số xe sử dụng động cơ đốt trong (ICE) tại Trung Quốc đang lao dốc. Chỉ có 534.000 xe sử dụng động cơ đốt trong được bán ra tại đất nước tỷ dân này trong tháng 10/2026, giảm 44% so với cùng kỳ năm trước. Trong 10 tháng đầu năm 2026, doanh số xe ICE chỉ đạt 6,1 triệu chiếc, giảm 32,5% so với cùng kỳ.
Doanh số bán lẻ xe du lịch năng lượng mới tại thị trường Trung Quốc giảm 13,7%, xuống còn 1,109 triệu xe trong tháng 10, đánh dấu tháng thứ 10 liên tiếp ghi nhận mức suy giảm so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tỷ trọng của xe NEV trong tổng doanh số bán lẻ ô tô du lịch vẫn đạt mức kỷ lục, lên đến 67,5%, do nhu cầu đối với các dòng xe sử dụng hệ truyền động khác suy giảm mạnh hơn. Doanh số bán lẻ ô tô thuần điện tại Trung Quốc giảm 5,3%, xuống còn 770.000 xe.
Sự suy giảm diễn ra sau khi Trung Quốc cắt giảm ưu đãi thuế mua xe đối với các dòng xe năng lượng mới kể từ đầu năm 2026. Những phương tiện đáp ứng đủ điều kiện được mua trong năm 2024 và 2025 được hưởng chính sách miễn thuế mua xe với mức ưu đãi tối đa theo quy định. Đối với các phương tiện được mua trong năm 2026 và 2027, chính sách này chuyển sang giảm 50% thuế mua xe. Như vậy, ưu đãi thuế vẫn được duy trì, mặc dù không còn hấp dẫn như năm trước.
Hoạt động xuất khẩu đã giúp các nhà sản xuất bù đắp phần nào sự suy giảm doanh số tại thị trường nội địa. Xuất khẩu ô tô du lịch, bao gồm cả các bộ linh kiện rời được vận chuyển ra nước ngoài để lắp ráp, đạt 928.000 xe trong tháng 10, tăng 68,5% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu chiếm 35% tổng doanh số ô tô du lịch của các nhà sản xuất, so với mức 19% một năm trước đó. Riêng xuất khẩu xe năng lượng mới tăng 144,7%, đạt 582.000 chiếc.
Tesla là ví dụ điển hình cho thấy sự chênh lệch ngày càng lớn giữa nhu cầu nội địa và hoạt động xuất khẩu. Doanh số bán lẻ của Tesla tại Trung Quốc trong tháng 10 giảm 66,1%, xuống còn 8.817 xe, mức thấp nhất kể từ tháng 7/2022. Trong khi đó, nhà máy của Tesla tại Thượng Hải đã xuất khẩu 59.012 xe, tăng 66,3%, giúp tổng doanh số bán buôn tăng 10,3%, đạt 67.829 chiếc.
Tuy nhiên, đà tăng trưởng xuất khẩu này có thể khó duy trì trong năm tới. Ngày 9/11/2026, Tổng thư ký CPCA, ông Thôi Đông Thụ, cho biết tốc độ tăng trưởng xuất khẩu ô tô có thể chậm lại, xuống còn khoảng 10% trong năm 2027. Ông viện dẫn những rào cản thương mại ngày càng gia tăng tại các thị trường nước ngoài và áp lực đối với hoạt động xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU). Đồng thời, ông xác định Trung Đông là khu vực có tiềm năng thúc đẩy tăng trưởng trong thời gian tới.
Hiệp hội cũng cảnh báo rằng một số đơn hàng xuất khẩu đang được giao sớm hơn dự kiến trong bối cảnh mức hoàn thuế xuất khẩu có thể bị cắt giảm và các điều kiện thuế quan trở nên khắt khe hơn. Những lô hàng này có thể hỗ trợ doanh số của các nhà máy trong ngắn hạn, nhưng đồng thời làm suy giảm nhu cầu xuất khẩu trong quý I/2027.
Cộng tác viên Lan Quyên
