Đứng sau màn trình diễn là Ammaar Reshi, người phụ trách sản phẩm và thiết kế tại Google AI Studio, với sự hỗ trợ của Gemini. Reshi giới thiệu dự án mang tên WindowsiOS, đưa phiên bản Windows 11 24H2 dành cho chip ARM lên chiếc iPhone Duo chưa jailbreak.
Theo mô tả của tác giả, hệ điều hành chạy trực tiếp trên điện thoại trong một môi trường được xây dựng bằng phần mềm, không theo hướng truyền hình ảnh từ máy tính khác hay dịch vụ đám mây.
Gemini 4 Carbon được sử dụng để hỗ trợ quá trình phát triển. Khi được hỏi các tác nhân AI đã làm việc trong bao lâu, Reshi trả lời khoảng hai giờ với Swarm. Tuy nhiên, chi tiết này không đồng nghĩa toàn bộ công nghệ nền tảng được tạo mới từ đầu trong hai giờ, tài liệu dự án ghi nhận việc kế thừa nhiều thành phần mã nguồn mở có sẵn.
Gập iPhone lại, nửa dưới trở thành bàn phím
Điểm gây chú ý của WindowsiOS là cách tận dụng màn hình gập. Khi mở hoàn toàn, Windows có thể hiển thị trên toàn bộ màn hình; khi đặt điện thoại ở tư thế giống laptop, phần trên hiển thị desktop, còn phần dưới chuyển thành bàn phím ảo và trackpad.
Sếp Google dùng Gemini đưa Windows 11 lên iPhone Duo. Video: Ammaar Reshi.
Bàn phím có sáu hàng, gồm các phím chức năng và cả phím Copilot. Trackpad hỗ trợ thao tác đa điểm, giúp người dùng điều khiển giao diện vốn được thiết kế chủ yếu cho chuột và bàn phím. Cách bố trí này làm cho iPhone Duo trông giống một laptop thu nhỏ, dù diện tích thao tác vẫn hạn chế so với máy tính thông thường.
Trong nội dung trình diễn và tài liệu dự án, Windows có thể mở Microsoft Edge cùng môi trường lập trình Antigravity của Google. Hệ thống cũng được mô tả có khả năng phát âm thanh qua loa iPhone, nhận tín hiệu microphone và sử dụng kết nối mạng của điện thoại.
Để làm được điều đó, WindowsiOS cung cấp các thiết bị ảo mà Windows có thể nhận diện, chẳng hạn card mạng và thiết bị âm thanh. Nhờ vậy, hệ điều hành sử dụng trình điều khiển tương thích trong môi trường này, thay vì cần một bộ driver Windows hoàn chỉnh dành riêng cho phần cứng iPhone.
Chạy được Windows, nhưng chưa thể thay laptop
Dù cả iPhone và phiên bản Windows được sử dụng đều dựa trên kiến trúc ARM, việc đưa hệ điều hành máy tính lên điện thoại không đơn giản là cài đặt rồi khởi động. WindowsiOS sử dụng cơ chế dịch mã động JIT và quản lý bộ nhớ bằng phần mềm để vận hành Windows trong một ứng dụng iOS, không dựa vào cơ chế ảo hóa phần cứng bị Apple hạn chế.
Điều này cũng có nghĩa Windows không thay thế iOS trên thiết bị. Người dùng vẫn có thể rời ứng dụng WindowsiOS để quay lại các ứng dụng điện thoại, trong khi môi trường Windows được vận hành bên trong ứng dụng riêng.
Dự án cho biết có hỗ trợ Prism, lớp chuyển dịch của Windows on ARM dành cho phần mềm x86 và x64 tương thích. Đây có thể là cách mở thêm một số ứng dụng Windows truyền thống, nhưng không bảo đảm mọi phần mềm hoặc trò chơi đều hoạt động tốt. Khả năng khởi chạy ứng dụng cũng cần được phân biệt với hiệu năng đủ đáp ứng công việc hằng ngày.
Reshi mô tả tốc độ hoạt động là “gần nguyên bản”, song bài giới thiệu chưa đưa ra benchmark so sánh để kiểm chứng tuyên bố này.
Quá trình cài đặt hiện vẫn cần máy Mac dùng Apple Silicon, Xcode, các công cụ phát triển và bộ cài Windows 11 ARM do người dùng tự chuẩn bị. Bản Windows được tối ưu cũng vô hiệu hóa một số thành phần, trong đó có bảo vệ thời gian thực của Defender và các dịch vụ cập nhật chạy nền, nhằm giảm tài nguyên sử dụng.
WindowsiOS hiện tại vẫn phù hợp với một dự án thử nghiệm hơn là công cụ thay thế laptop. Tuy nhiên, việc một chiếc iPhone có thể mở ra thành giao diện Windows với bàn phím và trackpad cho thấy màn hình gập còn có những cách sử dụng ngoài trải nghiệm điện thoại thông thường, đồng thời đưa ra thêm một ví dụ về AI hỗ trợ phát triển phần mềm hệ thống.
Tuấn Nguyễn