Tuy nhiên, họ đã bỏ qua nhân tố quyết định tính quy luật của lịch sử: đó là vai trò lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc khơi thông mọi nguồn lực, là sức mạnh vô địch của khối đại đoàn kết dân tộc, và đặc biệt là sự phát triển của đội ngũ trí thức Việt Nam vừa trẻ, vừa giỏi, rất sáng tạo, lại giàu khát vọng cống hiến. Chính sự hội tụ của 3 yếu tố này đã tạo nên một xung lực mới, chuyển hóa tiềm năng thành hành động thực tiễn để dân tộc Việt Nam vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình.
1. Tính tất yếu khách quan của bước nhảy vọt lịch sử
Trong phép biện chứng duy vật lịch sử không vận động theo một đường thẳng đơn điệu mà là chuỗi những bước nhảy vọt trong quá trình tích lũy lâu dài. Sau 40 năm Đổi mới đất nước, Việt Nam đã tích lũy đủ "lượng" về kinh tế, vị thế và nội lực chính trị. Việc Đảng ta xác định mục tiêu đưa đất nước bước vào "Kỷ nguyên vươn mình" chính là sự phản ánh khách quan quy luật từ lượng chuyển thành chất mới.
Dưới góc độ chủ nghĩa xã hội khoa học (CNXHKH), sự vươn mình này còn dựa trên quy luật về "sự phát triển rút ngắn". Việt Nam không cần lặp lại mọi giai đoạn phát triển tuần tự của chủ nghĩa tư bản với những sai lầm về bóc lột, bất công và gây ô nhiễm môi trường. Chúng ta có quyền và có khả năng tận dụng những thành tựu mới nhất của nhân loại để tiến thẳng lên hiện đại. Đây là con đường khoa học, cho phép một dân tộc đi sau có thể vượt lên bằng trí tuệ và sự lựa chọn mô hình CNXH phát triển thông minh.
2. Sức mạnh thời đại và sự giải phóng lực lượng sản xuất
Sức mạnh thời đại ngày nay biểu hiện tập trung ở cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nơi trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn và kinh tế xanh trở thành trung tâm. CNXHKH khẳng định lực lượng sản xuất là yếu tố năng động nhất. Khi khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, nó sẽ có khả năng tạo ra năng suất lao động vượt trội ở quy mô chưa từng có.
Việt Nam đang đứng trước "ngọn gió" khách quan này. Nhưng khác với các cuộc cách mạng trước, lần này chúng ta tham gia với tâm thế của người làm chủ công nghệ. Sức mạnh thời đại chính là gia tốc, nhưng "động cơ" bên trong chính là sự nhạy bén của đội ngũ trí thức trẻ Việt Nam. Họ là những người nhanh chóng tiếp thu AI, làm chủ dữ liệu lớn để hiện thực hóa mục tiêu hiện đại hóa đất nước, biến những thành tựu của nhân loại thành vũ khí sắc bén cho sự vươn mình của dân tộc.
3. Nhân tố chủ quan quyết định, là sự đồng thuận giữa ý Đảng-lòng Dân
Nếu quy luật khách quan tạo ra thời cơ, thì nhân tố chủ quan mới là yếu tố quyết định thắng lợi. CNXHKH chỉ rõ con người là chủ thể sáng tạo ra lịch sử, nhưng sự sáng tạo đó chỉ đạt hiệu quả tối đa khi có một đội tiên phong lãnh đạo. Đảng Cộng sản Việt Nam chính là hạt nhân lãnh đạo và quy tụ sức mạnh ấy.
Sự lãnh đạo của Đảng không chỉ mang tính chính trị mà còn mang tính khoa học và nhân văn sâu sắc. Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận diện đúng mâu thuẫn, khơi thông những "điểm nghẽn" về thể chế để quan hệ sản xuất mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển. Hơn nữa, sức mạnh vươn mình còn nằm ở ý thức tự giác của mỗi người dân trong xã hội Việt Nam. Khi khát vọng quốc gia hòa quyện với lợi ích người dân, khối đại đoàn kết dân tộc trở thành một thực thể sống động, mãnh liệt, tạo nên sức mạnh dời non lấp biển mà không một thế lực nào có thể ngăn cản.
4. Dấu ấn 40 năm đổi mới và thành tựu nhiệm kỳ 2021-2026
Thành tựu của 40 năm Đổi mới là minh chứng hùng hồn nhất cho tính đúng đắn của con đường lên CNXH mà chúng ta đã chọn. Đặc biệt, dấu ấn của nhiệm kỳ 2021-2026 mang ý nghĩa bản lề. Đây là giai đoạn Đảng ta đã thể hiện bản lĩnh quản trị quốc gia vượt trội trước những biến động khốc liệt của thế giới và đại dịch.
Việc đẩy mạnh công cuộc chỉnh đốn Đảng, làm trong sạch bộ máy đã giúp khôi phục niềm tin và sức chiến đấu. Những thành tựu về kinh tế vĩ mô ổn định, ngoại giao "cây tre" vững chắc và uyển chuyển, sự phát triển hạ tầng thần tốc trong giai đoạn này đã tạo ra một bệ phóng hoàn hảo. Đây chính là bước tích lũy cuối cùng để chuẩn bị cho sự bùng nổ về chất trong kỷ nguyên mới.
5. Tiến bộ và công bằng xã hội - động lực nội sinh và bản chất nhân văn
Điểm khác biệt cốt lõi của sự vươn mình theo hướng XHCN là sự thống nhất giữa kinh tế và chính trị xã hội. Quan điểm "thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước phát triển kinh tế" không chỉ là mục tiêu mà còn là động lực.
Khi văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần, là động lực nội sinh, nó tạo ra sức mạnh mềm cho dân tộc. Một xã hội công bằng, nơi trí thức được trọng dụng, người nghèo được chăm lo và cơ hội được chia đều, sẽ tạo ra sự ổn định tuyệt đối. Sự ổn định này chính là nền tảng để dân tộc ta tự tin vươn ra biển lớn, tận dụng sức mạnh thời đại mà không lo sợ bị xói mòn về bản sắc văn hóa hay sự đổ vỡ về cấu trúc của hệ thống chính trị xã hội.
KẾT LUẬN
Sức mạnh vươn mình của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới là sự hội tụ tuyệt vời của quy luật lịch sử khách quan và ý chí chủ quan mãnh liệt. Với một lực lượng sản xuất hiện đại được vận hành bởi đội ngũ trí thức trẻ giỏi giang, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và sự đồng lòng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chúng ta hoàn toàn có đủ cơ sở khoa học để tin vào mục tiêu của Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Như lời Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: "Ưu tiên hàng đầu trong kỷ nguyên mới là khơi thông, huy động tối đa các nguồn lực, trước hết là nguồn lực con người và khoa học công nghệ, để tạo ra bước nhảy vọt lịch sử của lực lượng sản xuất...". Đó chính là lời hiệu triệu, là tiếng còi báo hiệu đoàn tàu dân tộc Việt Nam đang tăng tốc, vững vàng tiến vào hành trình mới với niềm tin chiến thắng rạng ngời.
Đại tá, ThS. Đỗ Đông Chinh - Trường Sĩ quan Thông tin
Tài liệu tham khảo:
1. GS. TS. Tô Lâm: *Bài viết: "Cơ sở định vị mục tiêu phát triển và định hướng chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới" (Báo Nhân Dân, 01/11/2024). Giải thích về "năng lực tự chủ, tự lực, tự cường" - những phạm trù then chốt của CNXHKH trong việc xây dựng thực thể quốc gia độc lập.
2. GS. TS. Nguyễn Xuân Thắng (Giám đốc HVCT Quốc gia Hồ Chí Minh): Bài viết: "Động lực dẫn dắt Việt Nam trong kỷ nguyên mới" (Tháng 01/2026). Nhấn mạnh việc đổi mới tư duy lý luận "đi trước một bước" là động lực để bứt phá lực lượng sản xuất.
3. PGS. TS. Nguyễn Thanh Tuấn & ThS. Lê Minh Phương:
Nghiên cứu về: "Kỷ nguyên đổi mới, phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa". Phân tích sự chuyển biến về "chất" của dân tộc sau 40 năm đổi mới, từ một nước nghèo sang một quốc gia đang vươn tới tầm cao phát triển.
4. TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Tham luận: "Kỷ nguyên vươn mình là vượt qua chính mình". Phân tích dưới góc độ khoa học chính trị về việc đoạn tuyệt với cơ chế cũ (xin-cho) để giải phóng lực lượng sản xuất – một luận điểm rất đậm chất CNXHKH.
5. "Luận điểm của Mác 'khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp' và kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam": Phân tích việc dùng khoa học công nghệ (LLSX) để thay đổi vận mệnh dân tộc.
6. "Nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam": Tập trung vào nhân tố con người - chủ thể của lịch sử theo quan điểm Mác-xít.
7. "Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa": Bài viết của các chuyên gia tại Học viện Chính trị Công an nhân dân, nhấn mạnh sự kết hợp giữa nội lực dân tộc và xu thế toàn cầu hóa.