Mùa hè là thời điểm tuyến mồ hôi hoạt động mạnh nhất trong năm. Chỉ cần chen chúc trên phương tiện công cộng, đi bộ khoảng 10-15 phút dưới nắng hoặc vận động nhẹ, quần áo đã nhanh chóng ướt đẫm. Tuy nhiên, điều thú vị là không phải ai đổ nhiều mồ hôi cũng có mùi cơ thể.
Nguyên nhân khiến cơ thể có mùi hôi khó chịu
Các bác sĩ cho biết, bản thân mồ hôi gần như không có mùi. Mùi khó chịu thực chất xuất hiện khi mồ hôi tiếp xúc với hàng triệu vi khuẩn cư trú trên bề mặt da, đặc biệt ở những vùng kín gió như nách, bẹn, bàn chân. Vi khuẩn sẽ phân hủy protein và lipid trong dịch tiết của tuyến mồ hôi, tạo thành các hợp chất lưu huỳnh và axit béo dễ bay hơi, đây là thủ phạm gây nên mùi cơ thể đặc trưng.
Theo Trung tâm Thẩm mỹ Y khoa, Bệnh viện Nhân dân quận Hoa Đô (Quảng Châu, Trung Quốc), có ba yếu tố chính quyết định mức độ mùi cơ thể:
- Hormone androgen kích thích tuyến mồ hôi apocrine hoạt động mạnh hơn, vì vậy nam giới thường có mùi cơ thể rõ hơn nữ giới sau khi đổ mồ hôi.
- Căng thẳng, lo âu hoặc áp lực kéo dài khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi do stress. Loại mồ hôi này chứa nhiều protein và chất béo hơn nên dễ tạo mùi hơn mồ hôi tiết ra khi trời nóng.
- Quần áo bí bách, thấm mồ hôi lâu ngày tạo môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển, khiến mùi ngày càng nặng.
Ngoài ra, chế độ ăn nhiều tỏi, hành, cà ri, rượu bia, hút thuốc lá, béo phì hoặc một số loại thuốc cũng có thể làm thay đổi mùi cơ thể. Một số người có yếu tố di truyền khiến tuyến mồ hôi hoạt động mạnh hơn bình thường nên dễ bị hôi nách dù vệ sinh rất kỹ.
Thông thường, các dạng mùi phổ biến gồm hôi toàn thân, hôi nách và hôi chân. Những trường hợp này thường có thể cải thiện bằng cách vệ sinh đúng cách, giữ da khô thoáng và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn.
Muốn giảm mùi cơ thể, chỉ tắm thôi chưa đủ
Theo các chuyên gia da liễu, việc sử dụng sữa tắm hoặc xà phòng có thành phần kháng khuẩn có thể giúp giảm lượng vi khuẩn trên da. Bên cạnh đó, mọi người nên thay quần áo và tất mỗi ngày, ưu tiên chất liệu cotton hoặc vải thấm hút mồ hôi tốt để hạn chế độ ẩm.
Đối với người bị hôi nách, việc cắt tỉa lông nách cũng giúp giảm nơi trú ngụ của vi khuẩn, từ đó hạn chế mùi đáng kể. Người thường xuyên bị hôi chân nên tẩy tế bào chết định kỳ, giữ bàn chân khô ráo và thay giày luân phiên để tránh tích tụ độ ẩm.
Nếu tình trạng đổ mồ hôi quá nhiều hoặc mùi cơ thể ảnh hưởng đến sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp điều trị như thuốc chống tiết mồ hôi, tiêm botulinum toxin (Botox), laser hoặc phẫu thuật điều trị tuyến mồ hôi trong một số trường hợp.
Tuy nhiên, nếu đã vệ sinh sạch sẽ, thay quần áo mới nhưng cơ thể vẫn liên tục xuất hiện mùi lạ thì không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý bên trong cơ thể.
6 mùi cơ thể bất thường có thể là tín hiệu "cầu cứu" của sức khỏe
Mồ hôi vốn là cơ chế tự nhiên giúp cơ thể điều hòa thân nhiệt và đào thải một phần chất cặn bã. Tuy nhiên, nếu cơ thể bỗng xuất hiện những mùi hôi khác thường, kéo dài dù đã vệ sinh sạch sẽ, bạn không nên chỉ xem đó là vấn đề về ngoại hình.
Theo các chuyên gia, một số mùi cơ thể bất thường có thể là dấu hiệu cảnh báo rối loạn chuyển hóa, nhiễm trùng hoặc thậm chí là bệnh lý ở gan, thận và nội tiết. Dưới đây là 6 mùi cơ thể được các bác sĩ khuyến cáo không nên chủ quan.
1. Mùi táo thối hoặc mùi trái cây lên men: Cảnh báo biến chứng nguy hiểm của bệnh tiểu đường
Nếu hơi thở hoặc cơ thể xuất hiện mùi giống táo thối, trái cây lên men hoặc mùi ngọt bất thường, cần nghĩ đến khả năng nhiễm toan ceton do đái tháo đường.
Khi cơ thể thiếu insulin nghiêm trọng, tế bào không thể sử dụng đường để tạo năng lượng nên phải chuyển sang đốt cháy chất béo. Quá trình này sinh ra các thể ceton, trong đó có acetone - chất tạo nên mùi giống táo thối hoặc nước tẩy sơn móng tay. Đây là tình trạng cấp cứu nội khoa, nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến hôn mê, suy đa cơ quan và tử vong.
2. Mùi khai như nước tiểu: Có thể thận đang gặp vấn đề
Người có chức năng thận suy giảm thường không đào thải được ure và các chất chuyển hóa chứa nitơ. Khi đó, các chất này tích tụ trong máu rồi theo hơi thở, mồ hôi thoát ra ngoài, tạo thành mùi khai giống nước tiểu hoặc amoniac.
Nếu kèm theo các biểu hiện như phù chân, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi kéo dài hoặc tăng huyết áp, người bệnh nên đi khám chức năng thận càng sớm càng tốt.
3. Hôi miệng dai dẳng, mùi chua hoặc mùi hôi khó chịu: Đừng bỏ qua vi khuẩn HP
Không phải mọi trường hợp hôi miệng đều xuất phát từ răng miệng. Nếu đã đánh răng kỹ, cạo lưỡi, dùng nước súc miệng nhưng hơi thở vẫn có mùi nặng kéo dài, nguyên nhân có thể đến từ vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) trong dạ dày.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp HP vào nhóm tác nhân gây ung thư loại I. Loại vi khuẩn này có thể gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày - tá tràng và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày nếu không được điều trị triệt để.
4. Mùi tanh ở vùng kín: Không chỉ là viêm nhiễm thông thường
Ở phụ nữ khỏe mạnh, khí hư thường gần như không có mùi. Nếu khí hư chuyển sang màu vàng xanh, có bọt, loãng hoặc có mùi tanh rõ rệt thì rất có thể liên quan đến viêm âm đạo do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng Trichomonas.
Đặc biệt, nếu dịch âm đạo có màu lẫn máu, dạng nước hoặc như nước vo gạo kèm mùi hôi bất thường thì cần đi khám sớm để loại trừ nguy cơ mắc các bệnh lý phụ khoa nghiêm trọng, trong đó có ung thư cổ tử cung hoặc ung thư nội mạc tử cung.
5. Phân có mùi hôi thối bất thường: Đừng chủ quan với sức khỏe đường ruột
Phân vốn có mùi đặc trưng do hoạt động của hệ vi sinh đường ruột. Tuy nhiên, nếu mùi trở nên hôi thối dữ dội, kèm tiêu chảy, táo bón kéo dài, đau bụng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân thì có thể liên quan đến viêm ruột mạn tính, xuất huyết tiêu hóa, rối loạn hấp thu hoặc thậm chí ung thư đại trực tràng.
Các chuyên gia khuyến cáo, người trên 45 tuổi hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng nên tầm soát định kỳ để phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm.
6. Mùi cá ươn hoặc trứng thối: Có thể là bệnh di truyền hiếm gặp
Một số người luôn có mùi giống cá ươn dù tắm nhiều lần mỗi ngày. Đây có thể là biểu hiện của hội chứng trimethylamin niệu, một rối loạn chuyển hóa di truyền hiếm gặp.
Người mắc bệnh thiếu enzyme phân hủy trimethylamine, khiến chất này tích tụ và được đào thải qua mồ hôi, nước tiểu và hơi thở. Dù hiếm gặp nhưng căn bệnh này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý, chất lượng cuộc sống và cần được chẩn đoán bởi bác sĩ chuyên khoa.
Mùi cơ thể không phải lúc nào cũng chỉ là vấn đề vệ sinh
Nhiều người có thói quen xịt nước hoa hoặc dùng lăn khử mùi để che lấp mùi cơ thể. Tuy nhiên, nếu mùi lạ xuất hiện liên tục, kéo dài nhiều ngày và không cải thiện sau khi vệ sinh sạch sẽ, đây có thể là "tín hiệu SOS" từ chính cơ thể.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng mùi cơ thể là một trong những dấu hiệu giúp nhận biết sớm nhiều rối loạn chuyển hóa, bệnh nội tiết, bệnh thận, bệnh đường tiêu hóa hay các bệnh nhiễm trùng. Việc lắng nghe những thay đổi nhỏ này có thể giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng.
Đừng chỉ chăm chăm khử mùi, hãy tìm nguyên nhân nếu cơ thể bỗng "đổi mùi" bất thường. Bởi đôi khi, đó chính là cách cơ thể âm thầm lên tiếng rằng sức khỏe của bạn đang gặp vấn đề.
(Nguồn: 163, Health)
Diệp Lục