Năm 28 tuổi, tôi mua 1 chỉ vàng đầu tiên. Không phải vì tôi am hiểu đầu tư, cũng không phải vì sợ lạm phát. Lý do rất đơn giản: tôi muốn ép mình giữ lại một khoản tiền thay vì tiêu hết. Khi đó tôi là nhân viên văn phòng tại Hà Nội, thu nhập khoảng 20 triệu/tháng.
Không nợ nần, không thiếu thốn, nhưng cuối tháng hầu như không còn gì. Tiền đi đâu tôi cũng không nhớ rõ. Tôi từng thử gửi tiết kiệm, nhưng cứ cần mua điện thoại mới, đi du lịch, hay đơn giản là “tháng này hơi bí”, tôi lại rút ra. Vàng thì khác. Tôi nghĩ đã mua vàng thì sẽ ngại bán, và thế là tôi đặt một lời hứa khá cụ thể: mỗi năm mua ít nhất 1 chỉ vàng, coi như một cột mốc kỷ luật cho bản thân.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Năm đầu tiên tôi phải để dành gần 3 tháng mới đủ tiền mua. Lúc cầm miếng vàng nhỏ trên tay, tôi không thấy mình giàu lên, tôi chỉ thấy nhẹ đầu. Lần đầu tiên tôi giữ được một khoản tiền mà không tiêu mất. Từ đó, tôi tự tạo cho mình một áp lực vừa đủ: nếu cuối năm không mua được 1 chỉ vàng, nghĩa là tôi đã tiêu quá tay.
Thu nhập của tôi trong 5 năm dao động từ 18–30 triệu/tháng, không có cú nhảy vọt nào. Nhưng năm nào tôi cũng mua được ít nhất 1 chỉ, có năm mua 2 chỉ khi có thưởng. Sau 5 năm, tôi có tổng cộng 7 chỉ vàng. Nếu hỏi tôi lời bao nhiêu, thật ra tôi không theo dõi sát. Giá vàng có lên có xuống, nhưng điều thay đổi lớn nhất không nằm ở con số đó.
Điều thay đổi là cách tôi tiêu tiền. Mỗi khi định mua một món đồ không thực sự cần thiết, trong đầu tôi tự động xuất hiện một phép so sánh: món này bằng nửa chỉ vàng, món kia bằng 3 tháng tiết kiệm. Cảm giác “đã hứa mua vàng” khiến tôi bớt tiêu bốc đồng. Không phải vì tôi keo kiệt, mà vì tôi có một mục tiêu hữu hình.
Ảnh minh hoạ
Trước đây tiền tiết kiệm của tôi chỉ là một con số trong tài khoản, rất dễ tan biến. Vàng thì nằm đó, không phát sinh thông báo khuyến mãi, không khiến tôi bấm thanh toán lúc 11 giờ đêm. Có năm công ty cắt thưởng, chi phí sinh hoạt tăng, tôi suýt bỏ qua lời hứa với mình. Nhưng cuối cùng tôi vẫn xoay xở để mua đủ 1 chỉ. Không phải vì vàng quan trọng hơn mọi thứ, mà vì tôi không muốn quay lại cảm giác lương về rồi lại hết.
Sau 5 năm, thứ tôi có được không chỉ là vài chỉ vàng. Tôi có kỷ luật, có cảm giác kiểm soát, và có một vùng an toàn nho nhỏ đủ để không hoảng loạn nếu có chuyện bất ngờ xảy ra. Tôi không dám nói mua vàng là cách đầu tư tối ưu cho tất cả mọi người. Nhưng với tôi, nó là một “vật neo” đủ cứng để tôi không phá vỡ cam kết tiết kiệm của mình. Điều thay đổi lớn nhất không phải là tài sản tăng bao nhiêu, mà là tôi không còn sống trong trạng thái tiền lương chỉ là thứ đi ngang qua tài khoản nữa.
Hà Nguyên