Trong một thế giới mà các chatbot và robot đang dần đảm nhiệm từ việc viết lách đến lập trình, nhiều người bắt đầu lo ngại về vị trí của mình trong thị trường lao động. Tuy nhiên, có những giá trị thuộc về bản chất con người mà thuật toán dù thông minh đến đâu cũng không thể sao chép hoàn hảo.
Dưới đây là 4 nhóm công việc được đánh giá là "miễn nhiễm" với làn sóng AI, vì chúng dựa trên sự thấu cảm, đạo đức và những quyết định phức tạp trong thế giới thực.
1. Nhóm ngành tâm lý học và trị liệu sức khỏe tinh thần
AI có thể đưa ra những lời khuyên dựa trên dữ liệu, nhưng nó không thể thực sự "cảm nhận" được nỗi đau của con người. Các chuyên gia tâm lý, bác sĩ trị liệu hay chuyên viên tư vấn tâm thần đòi hỏi một khả năng thấu cảm sâu sắc, khả năng đọc hiểu những tín hiệu phi ngôn ngữ cực kỳ tinh tế và xây dựng lòng tin giữa người với người.
Trong những khoảnh khắc khủng hoảng nhất, con người cần một trái tim biết lắng nghe chứ không phải một dòng mã biết phân tích. Sự kết nối tâm hồn là rào cản lớn nhất mà AI chưa thể vượt qua.
Ảnh minh họa: HCCR
2. Quản lý nhân sự và điều hành cấp cao
Mặc dù AI rất giỏi trong việc phân tích các chỉ số hiệu suất, nhưng việc quản trị con người lại là một "nghệ thuật" đầy biến số. Những người làm quản lý hoặc lãnh đạo phải đối mặt với những tình huống không có tiền lệ, nơi họ cần cân bằng giữa lợi ích kinh tế, đạo đức xã hội và cảm xúc của nhân viên.
Khả năng truyền cảm hứng, giải quyết xung đột nội bộ và đưa ra các quyết định mang tính chiến lược dựa trên tầm nhìn dài hạn là những thứ thuộc về bản năng và kinh nghiệm sống của con người mà máy móc không thể mô phỏng.
3. Các ngành nghề sáng tạo mang tính đột phá và nghệ thuật thuần túy
AI có thể vẽ tranh theo phong cách của Van Gogh hay viết nhạc theo kiểu Mozart bằng cách học từ dữ liệu cũ, nhưng nó không thể tạo ra một "trào lưu" hoàn toàn mới từ sự trống rỗng hay từ những trải nghiệm sống cá nhân đầy đau khổ hoặc hạnh phúc.
Nghệ thuật đích thực là sự kết tinh của lịch sử, văn hóa và cảm quan riêng biệt của người nghệ sĩ. Những công việc đòi hỏi sự sáng tạo mang tính cách mạng, đặt ra những chuẩn mực thẩm mỹ mới sẽ luôn cần bàn tay và khối óc của con người để tạo nên giá trị độc bản.
Ảnh minh họa: sunykorea
4. Nhóm ngành chăm sóc y tế và hộ lý chuyên sâu
Một robot có thể hỗ trợ phẫu thuật với độ chính xác tuyệt đối, nhưng việc chăm sóc một bệnh nhân đang lo âu hay một người già cần sự vỗ về lại là chuyện khác. Ngành điều dưỡng, hộ lý và chăm sóc đặc biệt đòi hỏi sự tương tác vật lý kèm theo sự thấu hiểu về cảm xúc.
Những phản ứng linh hoạt trong môi trường bệnh viện đầy biến động, kết hợp với sự ân cần và kiên nhẫn, là lý do khiến nhóm ngành này luôn cần sự hiện diện trực tiếp của con người để đảm bảo bệnh nhân không chỉ được "chữa bệnh" mà còn được "chăm sóc".
Kết
Tất cả những dự báo về việc nghề nào bị thay thế hay nghề nào được giữ lại thực chất cũng chỉ mang tính chất tương đối. Không ai trong chúng ta có thể khẳng định chắc chắn 100% tương lai sẽ ra sao, bởi sự phát triển của công nghệ đôi khi còn vượt xa cả những trí tưởng tượng phong phú nhất.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhớ là không phải cứ học những ngành trên là bạn sẽ nghiễm nhiên an toàn. Nguy cơ bị đào thải không nằm ở việc AI có thông minh hay không, mà nằm ở việc chúng ta có chịu dừng lại và ngừng nâng cấp bản thân hay không. Dù bạn chọn ngành nghề gì, cốt lõi của sự thành công vẫn là tâm thế sẵn sàng học hỏi, khả năng thích nghi và sự tận tâm với công việc.
Khi bạn dồn toàn bộ tâm huyết và sự sáng tạo của mình vào những gì mình làm, bạn sẽ tạo ra những giá trị khác biệt mà không một bộ máy nào có thể thay thế được. Công nghệ sinh ra để phục vụ chúng ta, và chính nỗ lực, bản lĩnh của con người mới là thứ định hình nên tương lai bền vững nhất.
Thiên An