Ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đã có những bước tiến “thần tốc” đối với việc sản xuất xe điện trong vài năm qua. Tính đến lúc này, có vẻ như những nỗ lực đã mang lại kết quả, khi Trung Quốc đứng đầu bảng xếp hạng toàn cầu về xuất khẩu xe điện vào năm ngoái.
Theo Asia Nikkei, Trung Quốc đã xuất khẩu gần 500.000 ô tô điện vào năm 2021 - nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới - nhờ doanh số bán hàng ngày càng tăng ở châu Âu và Đông Nam Á của các nhà sản xuất xe mới nổi có chi phí cạnh tranh. Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho biết rằng số lượng xe điện du lịch xuất khẩu trong năm 2021 đã tăng gấp 2,6 lần lên 499.573 chiếc.
Thương hiệu xe điện Nio của Trung Quốc
Trong cùng năm ngoái, Đức đã tăng gấp đôi lượng xe điện xuất khẩu lên khoảng 230.000 chiếc, trong khi Mỹ giảm 30% xuống còn 110.000 chiếc và Nhật Bản tăng 24% lên 27.400 chiếc - theo số liệu được tổng hợp bởi Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Đức và Tổ chức Ngoại thương Nhật Bản.
Trung Quốc hiện chiếm 60% tổng sản lượng xe điện toàn cầu, và đang nổi lên dưới vai trò một công xưởng sản xuất xe điện khổng lồ trên thế giới, với vị thế tương tự trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm kỹ thuật số. Để dễ hình dung, Trung Quốc là nhà sản xuất điện thoại thông minh lớn nhất thế giới, chiếm gần 70% sản lượng toàn cầu. Đất nước này cũng đang sản xuất 60% số lượng màn hình tinh thể lỏng trên thế giới, được sử dụng trong TV và các sản phẩm khác.
Lượng xuất khẩu sang EU đã tăng sau khi Trung Quốc công bố chính sách cấm bán các loại xe hybrid và xe chạy bằng xăng mới vào năm 2035. Xuất khẩu xe điện của Trung Quốc sang châu Âu đã tăng gấp 5 lần lên 230.000 chiếc, với khu vực này hấp thụ gần một nửa tổng lượng xe điện xuất khẩu năm 2021. Trong đó, Bỉ đã nhập khẩu 87.000 chiếc và Vương quốc Anh nhận 50.000 chiếc. Trong số gần 500.000 chiếc được xuất khẩu, hơn 100.000 chiếc dường như có nguồn gốc từ nhà máy ở Thượng Hải của Tesla.
Tăng trưởng xuất khẩu xe điện của Trung Quốc đã có thuận lợi như vậy là nhờ sự tập trung cao độ vào lĩnh vực này. Đối với bộ pin xe điện, các nhà sản xuất Trung Quốc đang nỗ lực sản xuất và mua nguyên liệu cho cực âm ngay trong nước. "Ở Trung Quốc, chi phí sản xuất thấp hơn khoảng 50% so với những nơi khác trên thế giới nhờ việc mua nguyên liệu hiệu quả hơn", một quan chức tại một nhà sản xuất phụ tùng xe điện của Trung Quốc nói với Nikkei.
Hình ảnh lô xe điện Tesla sản xuất ở Trung Quốc xuất khẩu sang châu Âu
Theo nghiên cứu của Nikkei dựa trên dữ liệu từ LMC Automotive, một công ty nghiên cứu của Vương quốc Anh và các nguồn khác, sản lượng xe điện toàn cầu năm 2021 là 3,99 triệu chiếc. Trong đó, Trung Quốc chiếm 57,4%, châu Âu và Mỹ lần lượt là 22% và 12%, còn Nhật Bản chỉ chiếm 0,9%.
“Khách hàng Na Uy đã hoan nghênh xe điện của chúng tôi, và cho chúng tôi đủ tự tin để bước vào thị trường toàn cầu,” Li Bin, CEO của Nio, một nhà sản xuất xe điện Trung Quốc, cho biết. Nio đã ra mắt mẫu SUV chạy điện đa năng tại Na Uy vào tháng 9 năm ngoái, và có kế hoạch mở rộng sang Đức, Hà Lan và những nơi khác trong năm nay.
Hướng xuất khẩu xe điện dồn dập của Trung Quốc còn mở rộng sang Đông Nam Á, nơi từ lâu đã trở thành đại bản doanh của ô tô Nhật Bản. SAIC Motor, nhà sản xuất ô tô lớn nhất Trung Quốc, hiện đã nắm giữ 50% thị phần xe điện Thái Lan. Mẫu xe hàng đầu của hãng, MG EP, có giá khoảng 1 triệu baht (tương đương 685,79 triệu đồng) - thấp hơn khoảng 30% so với giá khuyến mại của mẫu Nissan Leaf EV.
SAIC Motor đang tập trung phát triển cơ sở hạ tầng trạm sạc điện của mình ở Thái Lan, và đã lắp đặt bộ sạc nhanh tại hơn 120 địa điểm, bao gồm cả các đại lý, để tạo điều kiện sạc trong phạm vi 150 km. Hãng xe Trung Quốc dự kiến sẽ tăng số lượng lên 500 bộ trong thời gian tới.
Tất nhiên, các công ty châu Âu cũng đang gia tăng cạnh tranh. Volkswagen đang tăng công suất sản xuất bộ pin và sẽ xây dựng 6 nhà máy ở châu Âu vào năm 2030. Mặt khác, các công ty Nhật Bản đang bị tụt lại phía sau khi họ phát triển mạng lưới cung ứng của riêng mình. Mặc dù Toyota Motor đã nói rằng họ có kế hoạch xây dựng một nhà máy sản xuất pin ở Mỹ, nhưng trước mắt thì công ty vẫn thu mua đa số pin từ một nhà sản xuất lớn của Trung Quốc.