Sau nhiều năm là thị trường thúc đẩy mạnh mẽ xu hướng “màn hình hóa” khoang lái ô tô, Trung Quốc đang đảo chiều. Theo đó, các nhà làm luật nước này vừa đề xuất bộ quy định mới, yêu cầu những chức năng an toàn thiết yếu trên ô tô phải được điều khiển bằng nút bấm hoặc công tắc vật lý thay vì ẩn sâu trong các thanh công cụ cảm ứng.
Theo đề xuất của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, các chức năng như đèn xi-nhan, đèn cảnh báo nguy hiểm, chọn số và gọi khẩn cấp bắt buộc phải có nút hoặc công tắc cố định với diện tích bề mặt tối thiểu 10 x 10 mm. Quy định này nhằm đảm bảo người lái có thể thao tác mà không cần rời mắt khỏi đường, điều mà nhiều màn hình cảm ứng hiện nay chưa đáp ứng tốt.
Động thái này được xem là cú đánh trực diện vào triết lý thiết kế nội thất tối giản do Tesla phổ biến. Trong thời gian qua, đã có không ít hãng xe điện Trung Quốc cũng học triết lý này của Tesla theo như BYD hay Xiaomi. Những khoang lái vắng bóng nút bấm có thể đẹp mắt trong ảnh quảng cáo, nhưng trên thực tế lại gây phiền toái khi xe đang di chuyển với độ trễ màn hình, thanh công cụ chồng chéo và biểu tượng khó quan sát.
Việc bắt buộc quay lại nút bấm vật lý không phải là động thái đơn lẻ. Trước đó, Trung Quốc đã cấm tay nắm cửa dạng ẩn sau một số vụ tai nạn khiến người trong xe bị mắc kẹt. Ngoài ra, cơ quan chức năng Trung Quốc còn chuẩn bị loại bỏ vô lăng hình chữ nhật theo phong cách xe đua Công thức 1 do lo ngại về an toàn khi va chạm và khả năng tương thích với túi khí.
Cả hai lệnh cấm đối với tay nắm cửa ẩn và vô lăng chữ nhật trên ô tô tại Trung Quốc đều có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Những lệnh cấm này dự kiến sẽ có tác động trên quy mô toàn ngành ô tô thế giới.
Song song với nội thất, các quy định mới cũng siết chặt tiêu chuẩn đối với hệ thống hỗ trợ lái nâng cao. Theo đó, những công nghệ tự động hóa cấp độ 3 và 4 phải chứng minh mức độ an toàn tương đương một người lái tỉnh táo và có kinh nghiệm. Các hãng xe buộc phải nộp hồ sơ an toàn, chứng minh hệ thống có thể xử lý các tình huống giao thông thường nhật lẫn rủi ro cao. Trong trường hợp công nghệ gặp trục trặc hoặc người lái không phản ứng kịp thời, xe phải tự đưa về trạng thái an toàn, tức là dừng lại có kiểm soát.
Quy định về hệ thống hỗ trợ từ xa cho xe tự lái hoàn toàn cũng đang được hoàn thiện, mở đường cho robotaxi vận hành với sự giám sát của con người khi cần thiết. Thông điệp của nhà chức trách khá rõ ràng: Trung Quốc không phản đối công nghệ, nhưng phải đảm bảo an toàn, dễ kiểm soát và có những nút bấm mà người lái thực sự tìm thấy khi cần.
Cộng tác viên Lan Quyên