Logistics đa phương thức trước yêu cầu phát triển mới
Theo Cục Thống kê, 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam lần đầu vượt 1.000 tỷ USD. Quy mô giao thương tăng nhanh đòi hỏi năng lực logistics phải được nâng lên, bởi chi phí và thời gian vận chuyển tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất, xuất nhập khẩu. Trong khi đó, chi phí logistics tại Việt Nam vẫn chiếm khoảng 16–17% GDP; hạn chế về kết nối hạ tầng và tổ chức vận tải tiếp tục làm tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh của hàng hóa.
Chiến lược phát triển logistics Việt Nam giai đoạn 2025–2035 đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5 trung tâm logistics hiện đại ngang tầm quốc tế, giảm chi phí logistics xuống 12–15% GDP và đưa 80% doanh nghiệp logistics ứng dụng chuyển đổi số.
Tại cuộc làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan ngày 2/11/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo phải chuyển từ tư duy phát triển dịch vụ logistics sang xây dựng năng lực logistics quốc gia, với mạng lưới đa trung tâm, đa phương thức, nâng cao khả năng cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng tại Việt Nam. Tại Diễn đàn Logistics ngày 7/11, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cũng yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, tăng kết nối vận tải đa phương thức và hoàn thiện cơ chế điều phối logistics quốc gia.
Để hiện thực hóa những định hướng đó, Việt Nam cần các trung tâm kết nối vùng sản xuất với cửa ngõ giao thương, tổ chức vận tải đa phương thức và cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng. Đây là lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn, năng lực quản trị và sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân. Dự án Vietnam SuperPort là một mô hình đang từng bước hiện thực hóa hướng đi này.
Tổng Bí thư Tô Lâm cùng lãnh đạo Chính phủ và các bộ, ngành thăm gian trưng bày Vietnam SuperPort tại Triển lãm Quốc tế Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2025 (ngày 1/10/2025). Ảnh: Tư liệu T&T Group
Siêu cảng logistics này do T&T Group hợp tác với YCH Group (Singapore) phát triển với quy mô khoảng 83 ha. Dự án tích hợp kho hàng không kéo dài (OACT), cảng cạn (ICD), trung tâm phân phối và các dịch vụ logistics giá trị gia tăng, hướng tới trở thành đầu mối tổ chức vận chuyển, lưu kho và phân phối hàng hóa.
Dự án đặt tại xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ, trên hành lang kinh tế Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, có điều kiện kết nối hơn 20 khu công nghiệp phía Bắc với sân bay Nội Bài, cảng biển Hải Phòng và các tuyến giao thương Việt Nam – Trung Quốc. Nguồn hàng công nghiệp tập trung cùng mạng lưới giao thông liên vùng tạo lợi thế để dự án phát triển thành đầu mối thu gom, xử lý và phân phối hàng hóa xuyên biên giới.
Từ lợi thế vị trí đó, Vietnam SuperPort được phát triển theo mô hình tích hợp đường bộ, đường sắt, hàng không và đường biển. Cách tổ chức này cho phép lựa chọn phương thức phù hợp với từng dòng hàng, tận dụng ưu thế của mỗi loại hình vận tải và giảm phụ thuộc vào một tuyến duy nhất. Khi các cấu phần được hoàn thiện, dự án sẽ là đầu mối logistics quan trọng trên hành lang giao thương Việt Nam – Trung Quốc – ASEAN.
Vietnam SuperPort và Cảng Hải Phòng trao văn kiện hợp tác tại Diễn đàn Logistics Việt Nam ngày 7/11/2026. Ảnh: Phương Thảo
Khẳng định năng lực vận hành từ nhóm hàng hóa công nghệ cao
Từ tháng 7 đến tháng 10/2026, kho hàng không kéo dài OACT tại Vietnam SuperPort đã xử lý gần 2.500 tấn hàng công nghệ cao, phần lớn là máy chủ AI, thiết bị mạng và điện tử tiêu dùng, phục vụ các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực công nghệ, sản xuất và bán lẻ. Đây là nhóm hàng đòi hỏi tiêu chuẩn an ninh nghiêm ngặt, chứng từ chính xác và tốc độ xử lý nhanh.
Hoạt động bốc xếp hàng hóa trong kho hàng không kéo dài OACT tại Vietnam SuperPort. Ảnh: T&T Group
Năng lực cơ sở vật chất và vận hành của Vietnam SuperPort được ghi nhận qua các chương trình đánh giá quốc tế. Tháng 6/2026, dự án đạt chứng nhận TAPA FSR hạng A – cấp cao nhất trong hệ thống tiêu chuẩn an ninh cơ sở của Hiệp hội Bảo vệ tài sản vận chuyển; đồng thời đạt C-TPAT, chương trình hợp tác tự nguyện về an ninh chuỗi cung ứng do Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Hoa Kỳ triển khai.
Song song với việc đáp ứng các tiêu chuẩn an ninh, Vietnam SuperPort thúc đẩy ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng dịch vụ. Hợp tác với Google và Kyndryl tập trung phát triển giải pháp AI hỗ trợ xác thực chứng từ, nghiên cứu ứng dụng AI trong hệ thống soi chiếu nhằm hỗ trợ phát hiện hàng cấm, hàng nguy hiểm.
Định hướng phát triển logistics thông minh tại Vietnam SuperPort gắn với tư duy ứng dụng công nghệ trong chiến lược đầu tư dài hạn của Nhà sáng lập, Chủ tịch Điều hành Tập đoàn T&T Group – doanh nhân Đỗ Quang Hiển. Với nền tảng đào tạo và kinh nghiệm trong lĩnh vực khoa học – kỹ thuật, ông luôn chú trọng ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả vận hành tại các lĩnh vực đầu tư của tập đoàn. Ở dự án này, định hướng đó được thể hiện qua việc kết hợp hạ tầng logistics, hệ thống quản lý hiện đại và hợp tác với các đối tác quốc tế.
Thông qua Vietnam SuperPort, T&T Group và YCH hướng tới phát triển trung tâm logistics thông minh, ứng dụng công nghệ, kết nối vận tải đa phương thức, góp phần nâng cao hiệu quả lưu chuyển hàng hóa và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Ảnh: T&T Group
Trong khi đó, Tập đoàn YCH có gần 70 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chuỗi cung ứng, hiện diện tại 15 thị trường và hơn 100 thành phố ở châu Á – Thái Bình Dương. Đối tác Singapore này của T&T Group đóng góp quan trọng về năng lực quản trị, tiêu chuẩn vận hành và mạng lưới kết nối quốc tế; góp phần mang lại hiệu quả cao cho dự án.
Từ tiếp nhận hàng công nghệ giá trị cao đến phát triển hạ tầng đa phương thức và ứng dụng công nghệ, Vietnam SuperPort đang từng bước khẳng định vai trò trong Mạng lưới Logistics thông minh ASEAN. Dự án cho thấy doanh nghiệp tư nhân Việt Nam có thể tham gia những lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn, năng lực quản trị và tiêu chuẩn quốc tế, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng, gia tăng giá trị dịch vụ logistics trong nước và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Ánh Dương