Mỗi học sinh một mùa hè, mỗi người một cách học
Ở Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS&THPT Mường La (Sơn La), mùa hè của nhiều học sinh không chỉ gắn với những ngày nghỉ. Có em tranh thủ đi làm thêm để phụ giúp gia đình, có em theo bố mẹ lên nương, nhưng khi ngày dài khép lại, các em vẫn cố gắng dành thời gian cho việc học.
Nguyệt, học sinh lớp 11B của trường, quyết định đi làm tại một công ty trong suốt kỳ nghỉ hè để phụ giúp gia đình và tích lũy thêm kinh nghiệm. Mỗi ngày, em thức dậy từ 6 giờ sáng, có mặt tại nơi làm việc từ 7 giờ và chỉ trở về nhà vào khoảng 8–9 giờ tối. Sau bữa cơm tối, em lại mở Khan Academy để học.
"Dù chỉ học được một bài ngắn hay vài câu luyện tập, em vẫn cố gắng duy trì mỗi ngày. Em tin rằng những nỗ lực nhỏ nhưng đều đặn sẽ tạo nên những thay đổi lớn."
Với Nguyệt, việc làm thêm mang lại thu nhập và trải nghiệm, còn việc học là sự đầu tư cho tương lai. Có những ngày trở về với cơ thể rã rời sau hơn 12 tiếng làm việc, em vẫn tự nhủ chỉ cần cố gắng thêm một chút để ngày mai không phải hối tiếc. Em hy vọng việc duy trì học tập trong suốt mùa hè sẽ giúp mình có nền tảng kiến thức vững vàng hơn khi bước vào năm học mới, đồng thời rèn luyện tính kỷ luật, sự bền bỉ và tinh thần không ngừng học hỏi.
Cùng ngôi trường ấy, Lò Thị Hồng Mẫn, học sinh dân tộc Thái chuẩn bị bước vào lớp 12, lại có một lựa chọn khác. Thay vì đi làm công ty, em ở nhà phụ giúp gia đình làm nương để dành thời gian ôn tập, hướng tới mục tiêu thi vào ngành Sư phạm Tiểu học.
Mỗi tối từ 8 đến 10 giờ, Mẫn đều học trên Khan Academy. Trước đây, em khá ngại môn Toán vì thường không hiểu bài, điểm số chỉ dao động khoảng 5–6. Sau một thời gian tự học, em nhận thấy mình hiểu lý thuyết tốt hơn, biết vận dụng công thức nhanh và chính xác hơn khi giải bài tập. Quan trọng hơn cả, em đã lấy lại sự tự tin với môn học từng khiến mình e ngại.
Các em học sinh hoàn toàn có thể ôn và củng cố kiến thức trong suốt dịp hè với nền tảng Khan Academy
Ở khối lớp 6, Võ Kiều Minh cũng đang hình thành thói quen tự học từ rất sớm. Ngoài thời gian phụ giúp bố mẹ việc nhà, Minh dành khoảng một giờ mỗi ngày để ôn lại những phần kiến thức Toán còn chưa vững, chuẩn bị cho năm học lớp 7.
"Ở trường nội trú có thầy cô nhắc nhở, còn khi về nhà em phải tự lên kế hoạch học tập."
Sau một thời gian duy trì việc học, Minh cho biết điều em thay đổi nhiều nhất không chỉ là kiến thức mà còn là sự tự giác và tinh thần trách nhiệm với việc học của bản thân.
Mỗi mục tiêu học tập mở ra một hành trình mới
Ở Lai Châu, Nguyễn Xuân Đăng lựa chọn một cách học rất đều đặn. Mỗi ngày em chỉ dành từ 10 đến 30 phút để ôn lại kiến thức Toán trên Khan Academy trước khi bước vào lớp 5. Sau một thời gian học trong dịp hè, điều em cảm thấy thay đổi nhiều nhất là bản thân tự giác hơn và biết phân bổ thời gian học tập hiệu quả hơn.
"Em đã khắc phục được những sai sót trong tính toán, làm bài cẩn thận hơn và không còn cẩu thả như trước. Nhờ ôn luyện trong hè, em thấy tự tin hơn khi bước vào năm học mới với những bài học khó hơn."
Tại Trường Tiểu học Y Bằng (Tuyên Quang), Phạm Tuấn Bảo, học sinh lớp 5, dân tộc Tày, ban đầu làm quen với Khan Academy qua những bài tập cô giáo giao trong năm học. Đến kỳ nghỉ hè, em vẫn tiếp tục học khóa Toán lớp 5 dù không còn bài tập bắt buộc. "Khi làm được một bài tập khó và đạt tinh thông, em rất vui vì mình đã học được nhiều điều bổ ích trên Khan Academy." Theo Bảo, việc duy trì học trong hè giúp em chuẩn bị sẵn sàng hơn để bước vào năm học mới.
Ở Nghệ An, Trịnh Hưng Tuấn Khang tận dụng kỳ nghỉ để củng cố những phần kiến thức còn chưa vững. Em thường dành từ 30 phút đến một giờ mỗi tối để học, xem lại các video hướng dẫn khi gặp bài khó và trao đổi với bạn bè để cùng giải quyết những nội dung chưa hiểu. Với Khang, việc học hè không chỉ giúp em củng cố kiến thức mà còn tạo sự tự tin để bắt đầu năm học mới.
Trong khi đó, Đỗ Minh Phương, học sinh lớp 11 Trường THPT Chuyên Thoại Ngọc Hầu (An Giang), lại chọn mùa hè để bắt đầu hành trình chinh phục SAT. Sau khi biết đến kỳ thi qua các anh chị đi trước, Phương chủ động tìm đến khóa học SAT trên Khan Academy để chuẩn bị từ sớm.
"Tự học giúp em biết mình còn yếu ở đâu để bổ sung, thay vì chỉ học theo những gì có trên lớp." Dù việc học SAT bằng tiếng Anh không dễ, em vẫn xem mùa hè là khoảng thời gian lý tưởng để từng bước tiến gần hơn đến mục tiêu của mình.
Không chỉ dừng lại ở các môn học chính khóa, nhiều học sinh còn lựa chọn những khóa học kỹ năng thiết thực cho cuộc sống.
Trịnh Minh Đức, học sinh lớp 6 Trường THCS Bình Trưng (TP. Hồ Chí Minh), dành thời gian học khóa An toàn Internet trên Khan Academy. Điều khiến em ấn tượng nhất là bài học về xác thực hai lớp (2FA) để bảo vệ tài khoản trực tuyến.
"Sau khóa học, em đã bật xác thực hai lớp cho các tài khoản của mình. Em cũng cài đặt một VPN đáng tin cậy để tăng cường bảo mật khi sử dụng Internet."
Quan trọng hơn, Minh Đức cho biết em đã thay đổi cách sử dụng Internet hằng ngày. Em cẩn trọng hơn khi chia sẻ thông tin cá nhân, biết cách nhận diện tin giả, phân biệt những đường liên kết đáng tin cậy với các đường liên kết lạ và cảnh giác hơn với các tài khoản giả mạo. Những kiến thức ấy không chỉ được em áp dụng cho bản thân mà còn chia sẻ lại với bố mẹ để cả gia đình cùng sử dụng Internet an toàn hơn.
Từ những bài học nhỏ, nuôi dưỡng năng lực tự học
Theo cô Đinh Thị Yêu, giáo viên Toán Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS&THPT Mường La (Sơn La), duy trì học tập trong kỳ nghỉ hè không tạo áp lực cho học sinh mà là cơ hội để các em củng cố nền tảng kiến thức và duy trì thói quen học tập.
Bên cạnh các lớp học Toán, Tiếng Anh… rất nhiều học sinh lựa chọn học an toàn Internet
"Toán học giống như một đường xoắn ốc. Nếu các em mất kiến thức ở lớp dưới thì khi lên lớp trên sẽ càng khó tiếp cận. Mùa hè là khoảng thời gian phù hợp để các em ôn tập lại theo đúng khả năng và tốc độ của mình."
Theo cô, điều đáng quý nhất không nằm ở số bài học các em hoàn thành mà ở việc nhiều học sinh vẫn chủ động quay lại học, ngay cả khi không còn bài tập bắt buộc trên trường.
Nhìn vào những câu chuyện từ Sơn La, Lai Châu, Tuyên Quang, Nghệ An, An Giang đến TP. Hồ Chí Minh, có thể thấy mùa hè của học sinh hôm nay không còn chỉ gắn với việc nghỉ ngơi. Có em tranh thủ học sau giờ làm thêm, có em dành vài chục phút mỗi ngày để ôn lại kiến thức, có em chuẩn bị cho SAT, có em học cách bảo vệ bản thân trên môi trường số.
Thời gian các em dành cho việc học có thể khác nhau. Nội dung các em lựa chọn cũng rất khác nhau. Nhưng điểm chung là các em đều đang chủ động học theo cách của riêng mình. Chính những lựa chọn nhỏ ấy đang từng bước hình thành năng lực tự học - một hành trang quan trọng để các em tự tin bước vào năm học mới và sẵn sàng thích ứng với những thử thách trong tương lai.
PV