Bài viết được đăng tải trên mạng xã hội Xiaohongshu thu hút lượng tương tác cao. Theo lời tác giả có tên viết tắt là H. không ít người tin rằng mình đang thể hiện sự khéo léo, hiểu chuyện hay giỏi giao tiếp. Tuy nhiên, có những hành vi tưởng như vô hại, thậm chí mang danh “xã giao tốt”, nhưng lại khiến người đối diện rơi vào thế khó xử. Khi sự tinh tế bị nhầm lẫn với việc nói nhiều, nói cho hay, những lời tưởng là khen ngợi hay thể hiện hiểu biết đôi khi lại phản tác dụng.
Gần đây nhất, trong một buổi tụ họp bạn bè, tác giả đang dùng bữa cùng cả nhóm, bất ngờ có một người đàn ông trung niên ngồi bàn bên dẫn theo một phụ nữ sang mời rượu, bắt chuyện rất tự nhiên. Người này liên tục khoe mình có mở nhà hàng, hứa sẽ cho “các cô gái xinh đẹp” mã giảm giá, thậm chí nói chỉ cần mọi người đến ngồi trong quán là đã giúp ông ta thu hút khách.
Ảnh minh họa.
Với người ngoài cuộc, những lời này có thể chỉ là xã giao cho vui. Nhưng với người trong bàn, cảm giác chung lại là sự gượng gạo và khó xử. Điều đáng nói là khi cả nhóm chỉ muốn cho qua để kết thúc câu chuyện, một người bạn lại tỏ ra rất nhiệt tình, nghiêm túc hỏi mã giảm giá và thời gian có thể ghé quán.
Câu chuyện chưa dừng lại ở đó. Khi người đàn ông tiếp tục hỏi tuổi từng người, người bạn này cố thể hiện khả năng giao tiếp bằng cách hỏi ngược lại. Đến lúc người phụ nữ cười nói rằng mình “già đến mức có thể làm giáo viên”, người bạn vẫn tiếp tục hỏi một cách rất nghiêm túc: “Thế chị dạy môn gì?”.
Những tình huống như vậy cho thấy, không phải lúc nào nói nhiều, nói tiếp cũng là khéo léo. Đôi khi, việc không nhận ra cảm xúc chung của tập thể mới chính là điều khiến cuộc trò chuyện trở nên kém tinh tế.
"Càng tiếp xúc, những gì họ nói và làm lại khiến người đối diện có cảm giác gượng gạo, như thể đang cố khoác lên mình hình ảnh của một người từng trải, nhưng thiếu đi sự tinh tế cần thiết trong từng tình huống cụ thể", H. chia sẻ.
Từ câu chuyện được chia sẻ, nhiều ý kiến cho rằng có những cách ứng xử tưởng là khéo léo nhưng lại dễ khiến người đối diện rơi vào thế khó xử. Trong đời sống thường ngày, không ít người tin rằng mình hiểu chuyện, biết giao tiếp, song khi chỉ lặp lại những "khuôn mẫu của người lớn" mà thiếu sự nhạy cảm với cảm xúc xung quanh, cuộc trò chuyện rất dễ trở nên gượng gạo.
1.Tưởng là hài hước, nhưng lại khiến người khác chạnh lòng
Ảnh minh họa.
Một ví dụ khác được nhắc đến là câu chuyện về một người bạn bị mất việc trong giai đoạn dịch bệnh. Khi cuộc sống gặp khó khăn, tiền thuê nhà thời gian đó do bạn gái anh chi trả. Trong một buổi ăn uống đông người, có người đã buông lời: “Anh đúng là số hưởng, kiếm được người phụ nữ giỏi giang thế này, hay cứ ở nhà ăn bám luôn đi.”
Dù câu nói được thốt ra với giọng đùa cợt, nhưng không khí lúc ấy trở nên khá ngượng ngùng. Người bị nhắc đến chỉ cười cho qua, song cảm giác khó chịu là điều khó tránh.
2. Tưởng là “nói thẳng”, nhưng lại làm người khác khó tiếp nhận
Nhiều người quen mở đầu câu nói bằng những cụm như: “Anh nói thẳng nhé”, “Tính anh vậy, nói chuyện không vòng vo”, “Anh không biết nói dối đâu”… Và ngay sau đó là một nhận xét dễ khiến người nghe chạnh lòng.
Thẳng thắn vốn là một ưu điểm, nhưng nếu không đi kèm với sự cân nhắc, nó có thể trở thành cách né tránh trách nhiệm với cảm xúc của người đối diện. Khi lời nói chỉ nhằm thỏa mãn nhu cầu thể hiện quan điểm cá nhân, giao tiếp sẽ mất đi sự mềm mại cần có.
Một cuộc trò chuyện hiệu quả không chỉ nằm ở việc nói thật, mà còn ở việc nói thế nào để người nghe có thể tiếp nhận.
3. Tưởng là ăn nói lưu loát, nhưng lại quên mất việc lắng nghe
Kiểu hành vi thứ ba khá quen thuộc trong các cuộc trò chuyện: luôn muốn chứng minh mình là người “biết nhiều hơn”. Người khác vừa chia sẻ điều gì, lập tức có ý kiến phản bác.
Bạn nói uống trà xanh tốt cho sức khỏe, họ đáp: “Chưa chắc đâu, tôi nghe nói là…”. Bạn giới thiệu một quán ăn ngon, họ liền cho rằng đó chỉ là quán dành cho khách du lịch và đưa ra lựa chọn “tốt hơn”.
Những cuộc trò chuyện như vậy thường nhanh chóng trở thành màn độc thoại trá hình. Người nói liên tục phủ định, chỉnh sửa, thể hiện quan điểm đối lập không hẳn để trao đổi, mà để khẳng định mình hiểu biết hơn.
Ảnh minh họa.
Giao tiếp, suy cho cùng, không phải là cuộc thi xem ai đúng nhiều hơn, mà là quá trình chia sẻ và lắng nghe. Khi một người luôn chiếm diễn đàn để thể hiện bản thân, cuộc trò chuyện sẽ dần mất đi sự kết nối cần có.
Khéo léo trong giao tiếp không nằm ở việc nói nhiều hay nói hay, mà ở khả năng nhận ra cảm xúc của người khác và điều chỉnh lời nói cho phù hợp. Đôi khi, biết dừng lại đúng lúc, biết im lặng khi cần, cũng là một biểu hiện của sự trưởng thành trong cách ứng xử.
*Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo.
Trần Hà