Chính là: Bác sĩ Trần Duy Hưng.
Ở tuổi 33, bác sĩ Trần Duy Hưng được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao trọng trách đứng đầu Hà Nội. Bác sĩ Trần Duy Hưng đã dành phần lớn cuộc đời gắn bó với Thủ đô. Hơn 20 năm trên cương vị Chủ tịch thành phố, ông để lại dấu ấn của một trí thức gần dân, tận tâm với công việc và được người dân Hà Nội nhớ đến bởi tài năng, đức độ.
Bác sĩ Trần Duy Hưng sinh ngày 16/1/1912 tại Xuân Phương, Hà Nội. Ông học Đại học Y cùng thời với những bác sĩ như: Tôn Thất Tùng, Phạm Ngọc Thạch, Nhữ Thế Bảo, Nguyễn Hữu Thuyết.
Ngay từ thời sinh viên, bác sĩ Trần Duy Hưng đã tích cực tham gia các phong trào, các cuộc vận động xã hội.
Bác sĩ Trần Duy Hưng (ảnh tư liệu - TK)
Tốt nghiệp Đại học Y với thành tích xuất sắc, ông mở phòng khám tư tại số 6 phố Bông Nhuộm. Phòng khám đông bệnh nhân, một phần bởi người thầy thuốc có tấm lòng với người nghèo và mức viện phí rẻ. Với những bệnh nhân quá khó khăn, ông khám chữa miễn phí.
Không chỉ là nơi khám chữa bệnh, phòng khám của bác sĩ Trần Duy Hưng còn là địa chỉ bí mật, nơi gặp gỡ và che giấu cán bộ Việt Minh. Các nhạc sĩ Đỗ Nhuận, Văn Cao, Nguyễn Đình Thi từng trốn tại đây khi bị mật thám truy lùng. Cơ sở này cũng cung cấp thuốc men cho chiến khu theo yêu cầu của Việt Minh.
Theo cuốn Lịch sử cách mạng thủ đô, sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 30/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ động đến thăm bác sĩ Trần Duy Hưng tại phòng khám cũng là nơi ở của gia đình ông và trao trọng trách Chủ tịch Ủy ban Hành chính Hà Nội (Chủ tịch Thành phố Hà Nội). Khi ấy, bác sĩ Trần Duy Hưng mới 33 tuổi và chưa từng làm công tác quản lý.
Vị Chủ tịch đầu tiên của Hà Nội
Trong những ngày đầu chính quyền cách mạng còn non trẻ, bác sĩ Trần Duy Hưng đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Ủy ban Hành chính Hà Nội từ ngày 30/8/1945 đến tháng 12/1946.
Đó là thời điểm đất nước vừa giành độc lập, đồng thời phải đối mặt với hàng loạt khó khăn như giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Chính quyền Hà Nội phải nhanh chóng ổn định nhân tâm, đoàn kết nhân dân, xây dựng chính quyền các cấp và giải quyết những vấn đề cấp bách của thành phố.
Với uy tín của mình, bác sĩ Trần Duy Hưng đã vận động, thuyết phục, quy tụ nhiều tầng lớp nhân dân, trong đó có nhân sĩ, trí thức và các nhà tư sản yêu nước tham gia công cuộc kiến quốc, bảo vệ thành quả Cách mạng Tháng Tám.
Trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946, ông được Mặt trận Việt Minh giới thiệu ứng cử tại Hà Nội cùng liên danh với Chủ tịch Hồ Chí Minh và một số nhân vật khác.
Khi Toàn quốc kháng chiến bùng nổ, ông theo Chính phủ lên chiến khu Việt Bắc, được giao giữ chức Thứ trưởng Bộ Nội vụ, sau đó là Thứ trưởng Bộ Y tế.
Sau 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ngày 10/10/1954, bác sĩ Trần Duy Hưng trở về tiếp quản Thủ đô với trọng trách Phó Chủ tịch Ủy ban Quân chính Hà Nội. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố và đảm nhiệm cương vị này đến năm 1977.
23 năm đứng đầu Hà Nội là quãng thời gian gắn với nhiều thay đổi của thành phố. Dưới sự điều hành của ông, Hà Nội từng có những chính sách phát triển kinh tế - xã hội mạnh mẽ; nông nghiệp đạt năng suất lúa cao nhất miền Bắc, hoạt động công - thương nghiệp dẫn đầu cả nước.
Dấu ấn của bác sĩ Trần Duy Hưng không chỉ nằm ở những chính sách hay công trình. Trong ký ức của người Hà Nội, ông còn được nhắc đến bởi lối sống giản dị và sự gần gũi với nhân dân.
Nhiều năm ông không đi ô tô mà tự đạp xe đi làm. Ông tự viết các bài diễn văn, thường xuyên tiếp dân ngay tại nhà và có mặt ở những địa bàn khó khăn để chia sẻ, động viên người dân.
Ông qua đời đầu mùa thu năm 1988. Từ tháng 1/1999, Hà Nội có một con đường mang tên Trần Duy Hưng. Ngày 3/2/2005, ông được Chủ tịch nước truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh.
Ngọc Minh