Tiết kiệm không có mục tiêu, rất dễ trở thành khoản tiền có cũng được, không có cũng không sao. Từ tháng này phải tiết kiệm - đó là mục tiêu khá phổ biến của nhiều người đi làm. Nhưng khi được hỏi tiết kiệm để làm gì, không phải ai cũng có câu trả lời rõ ràng.
Có người muốn mua xe, có người muốn dành tiền mua nhà, người khác lại chỉ nghĩ đơn giản là "để phòng khi cần". Những mục tiêu càng chung chung thì càng khó tạo động lực để duy trì.
Ngược lại, khi khoản tiền được gắn với một kế hoạch cụ thể như quỹ khẩn cấp 100 triệu đồng, chuyến du lịch cuối năm hay khoản đặt cọc mua nhà trong ba năm tới, việc tiết kiệm sẽ dễ theo đuổi hơn vì mỗi lần để dành tiền đều đưa bạn tiến gần hơn đến một đích đến rõ ràng. Nói cách khác, nhiều người không bỏ cuộc vì lười tiết kiệm, mà vì chưa biết mình đang tiết kiệm cho điều gì.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Tiền tiết kiệm và tiền chi tiêu vẫn nằm chung một chỗ
Một tình huống rất quen thuộc là lương vừa về tài khoản. Tiền ăn, tiền nhà, tiền mua sắm, tiền tiết kiệm... tất cả đều nằm trong cùng một tài khoản.
Điều này khiến khoản tiền dự định để dành rất dễ bị "mượn tạm". Hôm nay là một bữa ăn với bạn bè, cuối tuần là chiếc điện thoại mới, vài ngày sau lại phát sinh một khoản chi khác. Cuối tháng nhìn lại, số tiền định tiết kiệm đã biến mất lúc nào không hay.
Đó cũng là lý do nên tách riêng tiền tiết kiệm khỏi tài khoản chi tiêu. Không nhất thiết phải mở quá nhiều tài khoản ngân hàng, nhưng việc để khoản tiền tiết kiệm ở một nơi riêng sẽ giúp hạn chế tâm lý "có tiền thì tiêu". Đôi khi, chỉ cần khiến việc rút khoản tiền đó trở nên khó hơn một chút cũng đủ để giúp bạn giữ được kế hoạch tiết kiệm của mình.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Thu nhập tăng, chi tiêu cũng tăng theo
Nhiều người từng nghĩ rằng: "Khi lương cao hơn, mình sẽ tiết kiệm dễ hơn." Thực tế, điều đó không phải lúc nào cũng xảy ra.
Khi thu nhập tăng, mức sống cũng thường tăng theo. Bữa trưa từ 50.000 đồng thành 100.000 đồng, điện thoại được nâng cấp sớm hơn, những chuyến du lịch nhiều hơn, các khoản chi cũng dần lớn lên mà đôi khi chính chúng ta không nhận ra.
Các chuyên gia tài chính gọi đây là "lạm phát lối sống" (lifestyle inflation) - xu hướng chi tiêu tăng lên cùng với thu nhập. Nếu toàn bộ phần thu nhập tăng thêm đều nhanh chóng được chuyển thành những khoản chi mới, số tiền tích lũy cuối tháng có thể vẫn không khác nhiều so với trước đây.
Vì vậy, mỗi khi thu nhập tăng, thay vì chỉ nghĩ đến việc nâng mức chi tiêu, nhiều người lựa chọn tăng luôn khoản tiền tiết kiệm định kỳ. Chỉ cần một phần của khoản tăng lương được chuyển thẳng vào quỹ tiết kiệm ngay từ đầu tháng cũng có thể tạo ra khác biệt đáng kể sau vài năm.
Tiết kiệm không phải là số tiền còn lại sau khi chi tiêu
Nhiều người vẫn có thói quen nghĩ rằng cuối tháng còn bao nhiêu thì để dành bấy nhiêu. Nhưng trên thực tế, nếu luôn chờ đến khi chi tiêu xong mới tiết kiệm, rất có thể sẽ chẳng còn lại bao nhiêu để dành.
Một cách được nhiều người áp dụng là xác định trước khoản tiền muốn tiết kiệm ngay khi nhận lương, sau đó mới lên kế hoạch cho các khoản chi còn lại. Cách làm này không giúp thu nhập tăng lên, nhưng giúp việc tiết kiệm trở thành một khoản "bắt buộc", thay vì phụ thuộc vào việc cuối tháng còn dư hay không.
Tiết kiệm không phải là cuộc đua xem ai để dành được nhiều tiền nhất trong một tháng. Đó là một thói quen cần được duy trì đủ lâu để tạo ra kết quả. Và đôi khi, điều khiến chúng ta không có tiền dư không phải vì kiếm quá ít, mà vì chưa xây dựng được một hệ thống giúp việc tiết kiệm diễn ra đều đặn mỗi tháng.
Hà Nguyên