Có một điều nhiều người chưa biết: Trong phòng sinh, điều các bác sĩ sản khoa mong chờ nhất khi em bé vừa chào đời chính là tiếng khóc đầu tiên.
Tôi vẫn nhớ lúc sinh bé đầu lòng, trong lòng thấp thỏm không yên, vừa hồi hộp vừa lo lắng. Chỉ đến khi tiếng “oe oe” vang lên rõ ràng khắp phòng sinh, mắt tôi mới lập tức đỏ hoe.
Vị trưởng khoa sản đứng bên cạnh cũng thở phào nhẹ nhõm rồi mỉm cười trấn an:
“Con khóc được là tốt rồi, mẹ cứ yên tâm nhé!”
Chắc hẳn nhiều bà mẹ cũng từng có cảm giác giống tôi. Nghe thấy trẻ sơ sinh khóc đến đỏ mặt, ai cũng xót ruột, theo bản năng chỉ muốn lập tức bế con lên dỗ dành.
Lúc ấy tôi cũng vậy, chỉ muốn làm con nín khóc ngay. Nhưng sau khi nghe bác sĩ giải thích, tôi mới hiểu tiếng khóc đầu tiên ấy có ý nghĩa như thế nào.
Vì sao bác sĩ mong em bé khóc to sau khi chào đời?
Khi còn ở trong bụng mẹ, em bé nhận oxy qua nhau thai và dây rốn, phổi chưa đảm nhận việc hô hấp như sau khi sinh.
Nhưng ngay khi chào đời, trẻ phải nhanh chóng chuyển sang tự thở bằng phổi.
Tiếng khóc đầu tiên thường xuất hiện cùng quá trình trẻ bắt đầu hô hấp và thích nghi với môi trường bên ngoài. Đây cũng là một trong những dấu hiệu để nhân viên y tế đánh giá tình trạng ban đầu của trẻ, bên cạnh nhiều chỉ số khác.
Thứ nhất, tiếng khóc đi cùng quá trình phổi bắt đầu hoạt động
Khi còn trong tử cung, phổi của thai nhi chứa dịch và chưa thực hiện việc trao đổi khí theo cách của trẻ sau sinh.
Khi em bé hít vào và cất tiếng khóc, lồng ngực bắt đầu giãn nở, giúp phổi mở ra và chuyển sang đảm nhận chức năng hô hấp.
Nếu trẻ sinh non, thể trạng yếu hoặc gặp khó khăn về hô hấp, tiếng khóc có thể nhỏ, yếu hoặc không xuất hiện ngay. Khi đó, nhân viên y tế sẽ kiểm tra và hỗ trợ trẻ nếu cần thiết.
Ngược lại, một tiếng khóc rõ và mạnh thường khiến mọi người trong phòng sinh yên tâm hơn vì cho thấy em bé đang có phản ứng và bắt đầu tự thở.
Thứ hai, tiếng khóc hỗ trợ quá trình thiết lập đường thở
Sau khi chào đời, trong đường hô hấp của trẻ vẫn có thể còn dịch và chất tiết.
Những nhịp hít thở sâu khi khóc góp phần giúp phổi nở ra, đẩy dịch ra khỏi đường thở và hỗ trợ trẻ thiết lập nhịp thở độc lập.
Trong thực tế, nếu một em bé chào đời nhưng im lặng, không khóc và chưa thở tốt, bác sĩ sẽ nhanh chóng đánh giá tình trạng, kích thích hoặc thực hiện những biện pháp hỗ trợ phù hợp.
Điều đó không phải vì bác sĩ muốn làm trẻ đau, mà bởi trẻ có thể đang gặp khó khăn trong việc bắt đầu hô hấp và cần được can thiệp kịp thời.
Thứ ba, tiếng khóc cho thấy trẻ có phản ứng với môi trường bên ngoài
Bên trong tử cung, trẻ sống trong môi trường tương đối ổn định. Khi chào đời, con phải tiếp xúc với những thay đổi rõ rệt về ánh sáng, nhiệt độ, âm thanh và sự đụng chạm.
Trẻ bật khóc cho thấy con có phản ứng trước những kích thích từ môi trường mới.
Đây là một trong những biểu hiện được nhân viên y tế quan sát khi đánh giá khả năng đáp ứng và tình trạng thần kinh ban đầu của trẻ.
Thứ tư, khóc khiến toàn thân trẻ cùng vận động
Khi khóc, lồng ngực và nhiều nhóm cơ của em bé cùng hoạt động. Khuôn mặt và cơ thể trẻ đôi khi đỏ lên do vận động và lưu lượng máu thay đổi.
Quá trình này đi cùng sự chuyển đổi lớn của hệ tuần hoàn và hô hấp, giúp trẻ dần thích nghi với cuộc sống bên ngoài tử cung.
Mẹ tôi thường kể rằng ngày trước ở quê, nhiều gia đình mời bà đỡ đến nhà hỗ trợ sinh con. Người thân đứng chờ ngoài cửa, chưa nhìn thấy em bé nhưng chỉ cần nghe tiếng khóc vang lên là đã biết con chào đời và phần nào yên tâm.
Đến ngày nay, trong các cơ sở y tế, tiếng khóc rõ ràng của trẻ sau sinh vẫn là một tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, bác sĩ không đánh giá sức khỏe trẻ chỉ dựa vào độ to nhỏ của tiếng khóc mà còn phải kiểm tra nhịp thở, nhịp tim, trương lực cơ, phản xạ và nhiều dấu hiệu khác.
Có thể nói ngắn gọn rằng: Tiếng khóc đầu tiên rõ ràng thường là dấu hiệu cho thấy em bé đang bắt đầu thích nghi với thế giới bên ngoài.
Cha mẹ có nên dỗ khi em bé mới sinh khóc không?
Nhiều bà mẹ lần đầu sinh con thường băn khoăn: Nếu trẻ khóc ngay sau sinh là dấu hiệu tích cực thì khi con khóc lớn, mình có nên dỗ hay tìm cách làm con nín ngay không?
Từ trải nghiệm sinh con của bản thân và lời giải thích của bác sĩ, tôi rút ra ba điều sau:
1. Đừng vội ngăn tiếng khóc đầu tiên của con
Tràng khóc ngay sau khi chào đời thường đi cùng quá trình cơ thể trẻ bắt đầu hô hấp, tuần hoàn và thích nghi với môi trường mới.
Lúc này, cha mẹ nên để nhân viên y tế kiểm tra và chăm sóc trẻ. Không nên vì quá xót con mà tự ý che miệng, lay người hay tìm mọi cách bắt con phải nín ngay.
2. Cần phân biệt tiếng khóc lúc mới sinh với việc trẻ khóc kéo dài sau đó
Tiếng khóc rõ ràng ngay sau khi chào đời thường là một phản ứng tích cực.
Tuy nhiên, khi đã trở về phòng bệnh, nếu em bé khóc dai dẳng, liên tục và rất khó dỗ, cha mẹ cần tìm nguyên nhân.
Hãy kiểm tra xem con có đang đói, tã bị ướt, mặc quá nóng, bị lạnh hoặc có biểu hiện khó chịu trong người hay không. Khi ấy, trẻ cần được chăm sóc và trấn an kịp thời.
Nếu con có biểu hiện bất thường hoặc cha mẹ không xác định được nguyên nhân, nên báo ngay cho nhân viên y tế.
Không nên so sánh tiếng khóc của con với những em bé khác
Thể trạng của mỗi trẻ không giống nhau. Có em bé khóc rất to và vang, nhưng cũng có bé chỉ khóc nhỏ nhẹ.
Cha mẹ không cần lấy tiếng khóc của con mình ra so sánh với con người khác. Chỉ cần trẻ được bác sĩ thăm khám, các chỉ số phù hợp và không có dấu hiệu bất thường thì không nên quá lo lắng chỉ vì tiếng khóc của con không thật lớn.
Nguồn: Sohu
Bảo Minh