Chiều hôm ấy, tôi lại nhận được điện thoại của mẹ. Vẫn là những lời tôi đã nghe rất nhiều lần: Mẹ vất vả cả đời, mẹ làm tất cả vì con cái, rồi khi các con có cuộc sống riêng thì chẳng ai còn nhớ đến những hy sinh ấy. Tôi biết mẹ từng khổ, cũng chưa bao giờ quên những gì mẹ đã làm cho mình. Bởi vậy, mỗi lần nghe mẹ nói, tôi đều cố kiên nhẫn. Nhưng có những cuộc điện thoại, càng nghe tôi càng thấy lòng mình nặng trĩu, vừa thương mẹ, vừa không biết phải làm gì để mẹ thôi buồn.
Tôi giải thích rằng mình vẫn quan tâm đến mẹ, chỉ là còn công việc, còn con nhỏ và nhiều chuyện phải thu xếp. Nhưng nói được vài câu, cuộc trò chuyện lại quay về những tủi thân ban đầu. Tôi thấy bất lực vì dường như lời nào của mình cũng chưa đủ. Mẹ chưa nhẹ lòng, tôi đã bắt đầu mệt. Rồi ngay khi nhận ra mình đang bực, tôi lại thấy có lỗi: Mẹ đã hy sinh nhiều như thế, sao mình còn khó chịu khi nghe mẹ tâm sự? Những cảm xúc ấy cứ quẩn quanh, chẳng biết gỡ từ đâu.
Tôi vừa đặt điện thoại xuống thì con gái chạy đến, chìa ra tờ giấy màu bị cắt hỏng: “Mẹ ơi, giờ làm sao ạ?”. Bình thường, tôi sẽ ngồi xem cùng con hoặc lấy cho con một tờ khác. Nhưng hôm ấy, nhìn giấy vụn dưới sàn, tôi chỉ thấy thêm một việc phải làm. Tôi quên mất trước mặt mình là một đứa trẻ đang học dùng kéo, đang cần mẹ giúp. Trong đầu tôi lúc đó chỉ còn một ý nghĩ: Sao ai cũng cần đến mình, còn mình thì chẳng có lấy vài phút được yên?
“Mẹ đã đủ mệt rồi, con có thể đừng làm mẹ thêm…” - tôi buột miệng rồi đột ngột dừng lại. Câu nói ấy quen quá. Cả giọng điệu, cả cảm giác bực bội khi nói ra, tôi đều đã gặp trong tuổi thơ của mình. Con đứng trước mặt, ôm tờ giấy, vẻ mặt bối rối. Tôi nhìn con mà chột dạ: Con có biết mẹ vừa trải qua chuyện gì đâu. Con chỉ mang đến một tờ giấy hỏng, vậy mà tôi suýt khiến con nghĩ rằng chính mình là lý do làm mẹ khổ.
Ngày nhỏ, tôi cũng từng đứng im khi nghe mẹ hỏi: “Mẹ khổ thế này là vì ai?”. Tôi không biết trả lời, chỉ nghĩ mình phải ngoan hơn, ít đòi hỏi hơn, đừng làm mẹ phiền lòng nữa. Có chuyện muốn kể cũng đợi xem mẹ có vui không. Có việc cần nhờ cũng chần chừ vì sợ mẹ mệt. Lớn lên, tôi từng tự nhủ sẽ không để con mang cảm giác ấy. Nhưng đến lúc làm mẹ, tôi mới hiểu: Có những cách nói mình không thích, nghe quá lâu rồi vẫn có thể bật ra trong một phút mất bình tĩnh.
“Mẹ vừa định nói gì ạ?” - con hỏi nhỏ. Tôi ngồi xuống, nhìn con và nói: “Mẹ vừa nghe điện thoại xong nên hơi bực. Không phải lỗi của con”. Nói được câu ấy, tôi thấy mình cũng bình tĩnh hơn. Tôi không cần cố giấu rằng mình đang mệt, nhưng cần nói rõ để con không tự nhận lỗi về mình. Những điều khiến tôi buồn trong cuộc trò chuyện với mẹ là chuyện tôi phải tìm cách giải quyết. Con gái tôi không có trách nhiệm làm cho mẹ vui trở lại.
Con lại giơ tờ giấy lên hỏi còn dùng được không. Tôi bảo con thử xem nó giống hình gì, nếu muốn làm lại thì trong hộp vẫn còn giấy. Con lập tức ngồi xuống tìm, vẻ lo lắng cũng tan đi. Tôi chỉ nhắc thêm: “Làm xong con gom giấy vụn giúp mẹ nhé”. Hóa ra, chuyện trước mắt đơn giản như vậy. Con cần một gợi ý và một lời nhắc cụ thể. Tôi suýt biến nó thành một trận trách móc chỉ vì trong lòng còn đầy những bực bội chưa kịp nguôi.
Sau hôm ấy, tôi tập thay đổi cách trò chuyện với mẹ. Việc nào làm được, tôi nhận; việc nào chưa thu xếp được, tôi nói rõ. Khi quá mệt, tôi xin dừng rồi gọi lại sau. Những lần đầu, tôi vẫn áy náy, vẫn sợ mẹ nghĩ mình vô tâm. Nhưng tôi không thể cứ cố nghe đến khi kiệt sức, rồi quay sang cáu với con vì một chuyện nhỏ. Tôi vẫn muốn chăm sóc mẹ, đồng thời cũng cần giữ cho mình đủ sức lực và sự bình tĩnh để chăm sóc gia đình.
Tôi không trở thành một người mẹ luôn dịu dàng sau buổi chiều ấy. Vẫn có hôm con làm đổ nước, tôi quát to rồi mới nhận ra con đang sợ. Nhưng bây giờ, tôi tập quay lại: “Lúc nãy mẹ cáu và nói to làm con sợ. Mẹ xin lỗi”. Sau đó, hai mẹ con cùng lấy khăn lau sàn. Tôi muốn con học cách sửa việc mình làm sai, còn tôi cũng phải sửa cách mình phản ứng. Không thể vì là mẹ mà những lời làm con buồn cứ được bỏ qua.
Cuối buổi chiều, con mang đến khoe con cá ghép từ tờ giấy cắt hỏng, đuôi lệch sang một bên mà mặt vẫn đầy tự hào. “Con tưởng hỏng rồi, thế mà vẫn làm được!” - con nói rồi cười. Tôi ôm con, thấy nhẹ lòng vì đã kịp dừng lại lúc nãy. Tôi không thể quay về thay đổi những lời mình từng nghe khi còn bé. Nhưng trong buổi chiều này, tôi đã có thể nói với con một câu khác, để con vẫn muốn chạy đến bên mẹ khi có điều gì cần giúp.
Mạn Ngọc