Đó là trào lưu hỏa táng trước, tang lễ sau.
Cụ thể hơn, người qua đời được gia đình khâm liệm, phát tang trong nhà trước rồi mang đi hỏa táng; xong xuôi mới đem tro cốt về để họ hàng, làng xóm láng giềng và người quen đến phúng viếng.
Sự trang nghiêm và thành tâm trong việc tổ chức tang lễ là một biểu hiện đẹp trong văn hóa của người Việt. Ảnh minh họa.
Báo Phụ nữ Việt Nam phản ánh vào tháng 3/2025, xã Hát Môn (huyện Phúc Thọ cũ), Hà Nội, là một trong những địa phương đi đầu tổ chức hỏa táng trước, tang lễ sau. Ông Kim Văn Quý, Phó Chủ tịch UBND xã Hát Môn, khi đó cho biết gần 100% hộ gia đình có người mất trên địa bàn tổ chức theo hình thức này. Trước đó, ông Quý được nghe kể mô hình này đã xuất hiện ở Hải Dương từ năm 2023.
"Họ nói rằng, làm như thế là để đảm bảo môi trường sạch sẽ, con cháu của người quá cố hay họ hàng, làng xóm đến viếng không sợ bị nhiễm hơi lạnh, đảm bảo sức khỏe cho người sống. Tôi thấy lý giải này quá hợp lý...", Phụ nữ Việt Nam dẫn lời ông Quý cho biết.
Bản thân người viết vào cuối năm 2025 cũng trực tiếp dự một tang lễ người quen ở huyện Mỹ Đức (cũ) theo hình thức này, gia chủ cho biết trong xã của anh cũng nhiều nhà làm như vậy dù không phải tất cả. Trên mạng xã hội, nhà báo Hoàng Anh Sướng, cũng là một KOLs về thực hành nếp sống chánh niệm (theo Phật pháp), mới đây cũng chia sẻ quan điểm ủng hộ hình thức này. Điều đó cho thấy trào lưu "hỏa táng trước, tang lễ sau" đang dần lan tỏa.
Tuy vậy, cũng không ít người bày tỏ nghi ngại hoặc phản đối. Bài viết trên Phụ nữ Việt Nam nêu trên cũng phản ánh, nhiều người khác không hoặc chưa ủng hộ theo cách này. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu, do đời sống tâm linh, tín ngưỡng trong xã hội, các vùng miền vô cùng đa dạng, phong phú. Không có nghĩa cách làm này đúng thì cách làm kia nhất định là sai.
Dù vậy, có một điểm chung ở bất cứ đâu là nhu cầu phát triển tự nhiên trong xã hội luôn hướng đến ngày càng văn minh hơn, tối ưu mọi chi phí nguồn lực, bớt dần hủ tục, tôn vinh và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp.
Trương Lương