Ngày 25/9, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải làm việc với các đơn vị liên quan về tiến độ lập Quy hoạch chung đô thị 6 phường liền kề gồm Tiến Thành, Bình Thuận, Phan Thiết, Phú Thủy, Hàm Thắng và Mũi Né. Đồ án đang được rà soát, hoàn thiện để báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy.
Phạm vi nghiên cứu khoảng 28.661,25 ha, bao gồm diện tích tự nhiên của 6 phường, đảo Hòn Lao thuộc phường Mũi Né và phần diện tích mở rộng ra phía biển gắn với tuyến đường ven biển dự kiến. Quy hoạch chia thành giai đoạn ngắn hạn đến 2030 và dài hạn đến 2050. Đây là phạm vi của đồ án quy hoạch đang lập, chưa đồng nghĩa toàn bộ diện tích sẽ được triển khai thành các dự án xây dựng.
Từ đô thị trải dài ven biển sang lõi trung tâm và 4 cực động lực
Điểm đáng chú ý của đồ án là đề xuất thay đổi cách tổ chức không gian Phan Thiết. Thay vì chủ yếu phát triển theo dải ven biển, đô thị được định hướng theo mô hình đa cực, hướng tâm: giữ vai trò của khu trung tâm hiện hữu, đồng thời tạo thêm các khu vực có chức năng riêng để phân bổ dân cư, dịch vụ và hoạt động kinh tế.
Phường Phan Thiết và Phú Thủy là lõi đô thị trung tâm, được định hướng tái cấu trúc, chỉnh trang và nâng cấp hạ tầng. Tại đây, hành lang sông Cà Ty được đặt trong định hướng tái thiết đô thị, mở thêm không gian công cộng và cải thiện cảnh quan. Đây cũng là khu vực cần giải quyết sức ép lên hạ tầng khi dân số toàn đô thị tiếp tục tăng. Bao quanh lõi trung tâm là 4 cực động lực.
Phường Bình Thuận được định hướng thành cửa ngõ giao thương phía Tây;
Hàm Thắng là cực công cộng phía Bắc, gắn với các chức năng hành chính, y tế, giáo dục, văn hóa và thể thao;
Tiến Thành và Mũi Né là hai cực ven biển, phát triển du lịch, nghỉ dưỡng; định hướng đô thị sân bay cũng được nghiên cứu trong cấu trúc phát triển này. Cách phân vai cho từng khu vực sẽ còn được làm rõ trong quá trình hoàn thiện đồ án.
Đơn vị lập quy hoạch dự báo dân số Phan Thiết đạt khoảng 490.800 người vào năm 2030 và 850.000 người vào năm 2050. Quy mô đất dân dụng tương ứng dự kiến tăng từ 4.832,13 ha lên 7.915,22 ha. Những con số này cho thấy bài toán của quy hoạch không dừng ở việc mở thêm khu đô thị: thành phố cần chuẩn bị đất cho nhà ở, trường học, y tế, giao thông và các tiện ích phục vụ dân cư tương lai.
Sân bay, đường ven biển và khu đô thị 300 ha được tính toán thế nào?
Đến 2030, Phan Thiết đặt mục tiêu hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại II, đồng thời xây dựng nền tảng cho đô thị xanh, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Hạ tầng kết nối được xem là động lực quan trọng, với các hướng tiếp cận bằng cao tốc, Quốc lộ 1, đường sắt, cảng biển và Cảng hàng không Phan Thiết.
Đồ án còn đề cập việc nghiên cứu kết nối với đường sắt tốc độ cao, phát triển xe buýt, ô tô điện trước khi từng bước tính đến đường sắt đô thị trong dài hạn. Các hạng mục này có tiến độ và thủ tục đầu tư riêng, không nên hiểu là sẽ đồng loạt hoàn thành cùng thời điểm phê duyệt quy hoạch.
Một dự án liên quan đang được nghiên cứu là tuyến đường ven biển qua các phường Phú Thủy, Phan Thiết và Tiến Thành, theo phương thức đối tác công tư, hợp đồng BT. Tại cuộc họp ngày 28/8, tỉnh đề nghị nhà đầu tư hoàn chỉnh hồ sơ đề xuất dự án để nộp cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 chậm nhất ngày 30/9/2026. Mốc này là hạn nộp hồ sơ đề xuất, chưa phải ngày khởi công tuyến đường.
Cũng trong quá trình lập quy hoạch, cơ quan chức năng rà soát phương án khu đô thị khoảng 300 ha tại khu vực Hàm Thắng, Phú Thủy, gắn với định hướng công viên Hùng Vương và đô thị Bắc kênh thoát lũ. Tỉnh yêu cầu tính toán chức năng sử dụng đất, khả năng thu hút đầu tư cũng như chi phí quản lý, vận hành về sau. Các phương án của khu vực này vẫn đang được nghiên cứu để cập nhật vào quy hoạch chung.
Mũi Né đặt mục tiêu 14 triệu lượt khách vào năm 2030
Sự phát triển của 6 phường Phan Thiết còn gắn chặt với Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch quốc gia Mũi Né đến năm 2040. Quy hoạch khu du lịch này có phạm vi 14.760 ha, trải trên phường Phú Thủy, phường Mũi Né, xã Hòa Thắng và xã Phan Rí Cửa...
Trong quy hoạch khu du lịch quốc gia, hành lang ven biển dài khoảng 63 km kết nối các không gian nghỉ dưỡng, dịch vụ và bãi biển. Khu vực Phú Thủy – Mũi Né được định hướng là một trung tâm du lịch lớn, phát triển thương mại, nghỉ dưỡng và thể thao biển. Mục tiêu của toàn Khu du lịch quốc gia Mũi Né là đón 14 triệu lượt khách năm 2030, tiến tới 25 triệu lượt năm 2040...
Để du lịch phát triển cùng chất lượng sống của người dân, lãnh đạo tỉnh yêu cầu đồ án Phan Thiết làm rõ hệ thống bãi tắm công cộng, bãi đậu xe, xử lý nước thải và không gian xanh. Các bãi tắm hiện hữu như Thương Chánh, Đồi Dương được đặt vấn đề nâng cấp; khu vực Hàm Tiến, Đá Ông Địa được nghiên cứu định hướng bãi tắm mới. Đồ án cũng phải phân biệt cảng phục vụ nghề cá với cảng du lịch, tính toán điều kiện tiếp nhận tàu và khả năng khai thác thực tế.
Nhà ở xã hội và chống xâm thực biển phải có chỗ trong đồ án
Tại cuộc họp ngày 25/9, ông Nguyễn Hồng Hải yêu cầu bổ sung định hướng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và khu tái định cư phục vụ các dự án trọng điểm. Với quy mô dân số dự báo tăng mạnh, đây là những nội dung ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng nhu cầu ở của người lao động và các hộ dân chịu tác động khi triển khai dự án.
Một nhóm vấn đề khác cần được giải quyết là ngập lụt, xâm thực bờ biển, cát tràn và rác thải. Tỉnh đề nghị nghiên cứu giải pháp tạo bờ, giảm tác động của sóng, di dời người dân ở khu vực nguy cơ cao và xử lý các cơ sở gây ô nhiễm trong đô thị. Những yêu cầu này sẽ quyết định quy hoạch ven biển có thể thực hiện bền vững đến đâu, nhất là tại các khu vực dự kiến mở rộng đô thị và phát triển du lịch.
Bước tiếp theo, các đơn vị phải hoàn thiện cơ sở pháp lý, làm rõ sự phù hợp với quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh, đồng thời lập danh mục công trình, dự án ưu tiên theo thứ tự thực hiện...
Đăng Thy