Album Khôi Minh hát Trịnh Công Sơn- Cho nên tôi yêu gồm 10 bài hát: Ở trọ, Tình xót xa vừa, Còn có bao ngày, Hôm nay tôi nghe, Này em có nhớ, Giọt lệ thiên thu (song ca với NSƯT Lan Anh), Còn thấy mặt người, Cũng sẽ chìm trôi, Hành hương trên đồi cao và Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui. Một nửa số bài hát trong album có X-part hoặc rap, chưa kể các đoạn phiêu vocal.
Các phần viết thêm của Khôi Minh có khi là biến tấu, phụ họa cho chủ đề ca khúc của Trịnh Công Sơn như trong Hôm nay tôi nghe hay Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui. Cũng có khi Khôi Minh kết hợp ca khúc gốc với phần viết thêm tương đối độc lập để kể một câu chuyện giàu kịch tính và tương phản với Còn thấy mặt người.
Khôi Minh lần đầu thử nghiệm rap có giai điệu trong Ở trọ và Hành hương trên đồi cao. Nội dung rap ở đây mang tính đối thoại giữa một đại diện của lứa hậu sinh với bậc tiền bối. Trong đó Khôi Minh thể hiện những chiêm nghiệm của bản thân nảy sinh từ chủ đề và triết lý trong bài hát gốc. Sau Ở trọ của Hà Lê, Cho nên tôi yêu có thể được coi là album in đậm dấu ấn của ca sĩ trong việc khai thác và phát triển di sản âm nhạc Trịnh Công Sơn.
Khôi Minh: "Âm nhạc của Trịnh Công Sơn cho tôi một nguồn cảm hứng đặc biệt. Cả nhạc và lời của ông đều có tính mời gọisáng tạo rất cao. Vậy nên quá trình viết thêm giai điệu hay lời ca, lời rap cho các bài hát diễn ra hết sức tự nhiên và khá dễdàng, trừ bài Hành hương trên đồi cao đã lấy của tôi khoảng một năm để tìm ra cách dung hợp giữa phần viết thêm và bài gốc. Ban đầu tôi định viết X-part cho bài này nhưng sau đó đãquyết định rap… Ở tất cả các bản thu, tôi đều thể hiện đầy đủ, trọn vẹn nhạc và lời của bài gốc. Sau đó mới thêm phần phái sinh của mình vào. X-part cũng có thể coi là một thành phần của bản phối. Chỉ có điều trong khi nhạc công dùng nhạc cụ để thểhiện thì tôi dùng giọng và lời hát mà thôi".
Âm nhạc của Trịnh Công Sơn là một cái gì đó nhiều hơn âm nhạc. Ngoài giai điệu hay, lời ca đẹp, Trịnh Công Sơn còn sở hữu một thứ "phép thuật" khiến cõi nhạc của ông có sức cuốn hút lạ kỳ. Nhạc Trịnh có sức lan tỏa sâu rộng bởi tính kết nối cao độ. Ông có thể xóa nhòa ranh giới giữa các nhóm công chúng. Người yêu nhạc Trịnh không phân biệt thành phần, bằng cấp… là điều ai cũng thấy.
Nhạc Trịnh vẫn tiếp tục được hát lại, làm mới và dễ dàng hòa nhập vào dòng chảy hôm nay chứng tỏ tính cởi mở và tầm vóc vượt thời gian. Trong một thời gian dài, công chúng đã quen với cách thể hiện nhạc Trịnh càng chân phương, càng gần với bản gốc Khánh Ly càng tốt. Cho đến khoảng 2020, Hà Lê ghi dấu ấn bằng cách mạnh dạn đưa các phần X-part và rap vào các bài hát quen thuộc của Trịnh Công Sơn.
Đó cũng là thời điểm Khôi Minh thai nghén album nhạc Trịnh đầu tay với những bài hát ít khi được hát hơn. Nếu Hà Lê đậm chất hip-hop, RnB… thì Khôi Minh là pop và đồng dao (Tình xót xa vừa, Ở trọ), có bài mang màu sắc nhạc kịch (Còn có bao ngày) hay có tính cổ động (Còn thấy mặt người)... Nhưng cũng như Hà Lê, Khôi Minh dùng X-part và rap để thể hiện sự tâm đắc và ứng tác cùng những chủ đề muôn thuở mà Trịnh Công Sơn đã gợi ra. Với cách làm mới này, nhạc Trịnh càng thể hiện rõ vai trò như một mạch nguồn khơi gợi cảm hứng, thúc đẩy sáng tạo với thế hệ tiếp nối.
KHAI THÁC KHÍA CẠNH "CHỮA LÀNH" CỦA NHẠC TRỊNH
Xuất phát điểm của album Cho nên tôi yêu chính từ những cảm xúc xáo trộn cùng sự bất an mà Khôi Minh nếm trải trong đại dịch COVID-19. Anh nhận thấy nếu cần một thứ âm nhạc để nghe vào giai đoạn đó thì chính là nhạc Trịnh- vốn sẵn có khả năng chia sẻ, xoa dịu và nâng đỡ tinh thần người nghe.
Âm nhạc của Trịnh Công Sơn hàm ẩn những triết lý sâu xa được truyền tải một cách nhẹ nhàng thấm thía thông qua ngôn ngữ nghệ thuật tinh tế và giàu thẩm mỹ. Sự lãng mạn của Trịnh Công Sơn không hề mâu thuẫn với hiện thực. Ông không né tránh mà nhìn thẳng vào nỗi đau của con người, của dân tộc. Trong thời chiến, ông đã dùng âm nhạc để "nâng dậy hòa bình", để "nối cuộc tình, nối lòng đổ nát", để "cấy lại niềm tin"…
Vậy nên sau này, âm nhạc của ông càng thể hiện sự trân quý, nâng niu những niềm vui giản dị của "đời thường", của tình anh em bè bạn, của mặt trời lên, tiếng chim hót mỗi sớm… Với ông,chỉ cần "Còn thấy mặt người" đã là một niềm hân hoan. Không chỉ an ủi con người trong lúc tuyệt vọng, Trịnh Công Sơn nhắc chúng ta đừng quên nhìn vào những điều tốt đẹp vẫn hiện diện xung quanh. Có lẽ vì thế mà những lúc chênh vênh, nghe nhạc Trịnh ta bình tâm trở lại.
"Tôi đến với âm nhạc của Trịnh Công Sơn lần đầu ở tuổi hoa niên với những cảm xúc lạ thường, đẹp đẽ và mê hoặc. Nhiều năm trôi qua, âm nhạc của ông thậm chí còn cuốn hút tôi hơn, song theo một kiểu có hơi khác. Tôi vẫn tiếp tục khám phá thêm những chiều kích mới, đồng thời cảm thấy ngày càng thân thuộc với cõi giới mà ông đã tạo tác bằng nghệ thuật, tâm hồn và cảcuộc đời.
Vẫn đó nỗi háo hức, trầm trồ của một lữ khách ghé chơi miền đất lạ, thêm vào cảm giác như được quay về an ổn chốn quê nhà. Mà lại chả hề đối chọi nhau. Tôi tin nhiều người cũng có cảm nhận tương tự về cõi Trịnh- nơi luôn rộng mở chào đón tất cả những tâm hồn còn đầy tình yêu cùng sự tò mò trước đời sống vừa quen vừa lạ này"- Ca sĩ Khôi Minh
NHỮNG CỘNG SỰ THÂN THIẾT
Ý tưởng hoà âm, phối khí cho album đươc Vũ Minh Tâm triển khai theo 4 cột chính với new age, world music trong các bài Giọt lệ thiên thu, Cũng sẽ chìm trôi, Hành hương trên đồi cao; semi-classic, thính phòng- Này em có nhớ, Còn có bao ngày; rock, swing- Còn thấy mặt người, Hôm nay tôi nghe và country kết hợp raggae với Ở trọ... Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui với phần đệm acoustic của nghệ sĩ guitar Việt Anh đưa người nghe trở lại hình thức thể hiện nhạc Trịnh mộc mạc và tinh tế, quen thuộc mà vẫn mới mẻ.
Nhạc sĩ Vũ Minh Tâm dành nhiều tâm huyết cho album này và anh cũng được truyền cảm hứng rất nhiều từ âm nhạc của Trịnh Công Sơn để cho ra những bản phối xuất thần giúp Khôi Minh thăng hoa trong phòng thu. Vũ Minh Tâm được biết đến từ giải thưởng năm của Bài hát Việt 2016 dành cho ca khúc Về với Đông. Anh từng hợp tác với Khánh Linh ra album Ngài và sáng tác cho các ca sĩ Hồng Nhung, Lam Trường, Mỹ Lệ, Nhật Thủy… Tốt nghiệp ĐH Văn hóa TP.HCM, hiện Vũ Minh Tâm toàn tâm toàn ý cho công việc sáng tác và phối khí.
Nhạc sĩ Vũ Minh Tâm: "Tâm thật sự vinh hạnh khi được anh Khôi Minh tin tưởng gửi gắm đảm nhiệm phần hoà âm cho album này. Làm nhạc Trịnh, Tâm nghĩ 'cảm giác vẫn như mọi khi thôi'- vừa dễ vừa khó! Dễ vì giai điệu, khúc thức ngắn gọn, vừa vặn dễ khai triển, biến hoá, bay nhảy cho hoà âm. Còn khó, thực sự khó vì đã có quá nhiều người làm rồi, làm sao để vừa mới mẻ, thú vị nhưng vẫn giữ được ý nghĩa của ca từ, thông điệp, giữ được đúng tinh thần gần gũi, quen tai lâu nay trong các ca khúc của Trịnh Công Sơn.
May sao anh Khôi Minh- một người yêu nhạc Trịnh đầy say đắm, với sự tâm huyết, chỉn chu và còn rất cởi mở, ủng hộnhững bản hoà âm mới mẻ, có chút phá cách của Tâm. Đặc biệt anh còn tạo nên phần X-part, là những đoạn lời mới, giai điệu mới hoặc rap được chèn vào bài hát gốc để tăng thêm sự độc đáo, mang đậm dấu ấn riêng của anh. Cộng thêm phần thể hiện bằng giọng hát cảm xúc, cảm nhận bài hát sâu sắc, với Tâm, đây là một album nhạc Trịnh đầy trẻ trung, mới mẻ được thực hiện bởi một nghệ sĩ dù không còn gọi là trẻ nhưng đầy tinh thần khinh khoái, tươi mới, độc đáo.
Hy vọng khán thính giả sau khi nghe album Khôi Minh hát Trịnh Công Sơn- Cho nên tôi yêu sẽ cảm nhận được những cảm xúc, thông điệp đầy hứng khởi và độc bản này".
Trong khi Khôi Minh và Vũ Minh Tâm hoàn toàn làm việc trực tuyến cho album này thì nghệ sĩ guitar Việt Anh từng đồng hành với Khôi Minh trong nhiều đêm nhạc Trịnh ở Hà Nội. Việt Anh đang là sinh viên năm cuối ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Anh chơi trong ban nhạc Harmony, tạo dấu ấn từ các liveshow nhạc Trần Tiến, Đỗ Bảo tại Hanoi Rock City. Việt Anh cũng dành nhiều thời gian cho giảng dạy và đang điều hành một trung tâm đào tạo âm nhạc tại Hà Nội.
NSƯT, giảng viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Lan Anh nhận lời hỗ trợ Khôi Minh như một người bạn trân quý trong bản song ca duy nhất của album Giọt lệ thiên thu. Sự kết hợp của hai giọng ca đồng niên tạo nên sự hòa quyện đăng đối giữa âm và dương, giữa mộng và thực cho bài hát đầy tính chiêm nghiệm và cô đọng về phận người. Lan Anh là giọng opera đẳng cấp số một hiện nay, nằm trong số không nhiều những nghệ sĩ đưa được kỹ thuật thanh nhạc đỉnh cao vào ca khúc đại chúng một cách tự nhiên, mượt mà. Giọt lệ thiên thu là ví dụ tiếp theo cho thấy biên độ sáng tạo rộng mở của Lan Anh.
Nghệ sĩ Lan Anh: "Lan Anh vẫn nhớ lần làm giám khảo, có cảNSND Quang Thọ chấm cuộc thi Tiếng hát Nhà báo Thủ đô Mởrộng tại Nhà hát Lớn Hà Nội cách đây 15 năm đã rất ấn tượng với với chất giọng ấm áp, tình cảm của Khôi Minh. Cũng rất bất ngờ vì trong làng báo từ trước đến nay chưa nghe giọng hát nam nào mà lại có độ hấp dẫn và đáng yêu như vậy. Sau này Khôi Minh vào học NSND Quốc Hưng trong Học viện Âm nhạc Quốc gia, tuy là tại chức thôi nhưng qua quá trình đào tạo, giọng hát lại càng phát triển hơn.
Khôi Minh cũng đã chứng kiến và theo dõi Lan Anh kể từ khi đoạt những giải thưởng đầu tiên trong nghề. Là bạn bè lâu năm nên Khôi Minh mời hát là mình nhận lời ngay, không đắn đo.
Lan Anh cũng thích nhạc Trịnh từ hồi còn đi học. Những năm cấp hai đã cầm đàn guitar hát rồi. Khi biết được hát trong album nhạc Trịnh của Khôi Minh, Lan Anh càng thêm hào hứng. Vì giống như được quay trở lại những ký ức đẹp của tuổi hoa niên vậy.
Không được nhiều ca sĩ thường xuyên trình diễn như Hạ trắng, Diễm xưa hay Như cánh vạc bay… song Giọt lệ thiên thu lại có vẻ đẹp riêng, một sức cuốn hút đặc biệt. Bài hát có vẻ giản dị, mộc mạc nhưng lại chất chứa những chiêm nghiệm của tác giảvề lẽ vô thường của đời sống.
Lâu lắm mới quay trở lại hát nhạc Trịnh nhưng Lan Anh nhập tâm ngay vào bài hát. Nhạc Trịnh cho người hát một cảm giác hết sức thoải mái. Nói không cần vận dụng kỹ thuật để hát thì cũng không phải mà với nhạc Trịnh, kỹ thuật phải ẩn vào trong, phải trở nên tự nhiên như hơi thở… Cũng giống như tác giả đãlồng những triết lý hết sức sâu sắc một cách nhẹ nhàng trong những câu từ thật đẹp và thật chạm".
Sau khi phát hành album, nam ca sĩ dự kiến tổ chức đêm nhạc giới thiệu dự án tại Hà Nội, với sự tham gia của nhiều khách mời. Đây được xem là bước tiếp nối trong hành trình làm mới và lan tỏa giá trị di sản âm nhạc của Trịnh Công Sơn đến với công chúng đương đại.
Thuý Hằng