Chính phủ của Thủ tướng Anh Theresa May đã quyết định tạm hoãn việc ký kết thỏa thuận dự án điện hạt nhân trị giá 24 tỷ USD do Pháp xây dựng, sử dụng nguồn vốn tài trợ từ Trung Quốc để xem xét kỹ lưỡng hơn trước khi đi đến kết luận cuối cùng.
Đương kim Thủ tướng Anh Theresa May đã bất ngờ tuyên bố sẽ chưa ký thỏa thuận với Pháp và Trung Quốc nhưng sẽ nghiên cứu thêm về dự án này vào mùa thu sắp tới. Điều này khiến Pháp – đối tác quan trọng của Anh và Trung Quốc phản ứng. Trước đó, cựu Thủ tướng David Cameroon đã rất tích cực trong thương vụ này mặc cho những mối e ngại về chính trị và thương mại.
Theo kế hoạch ban đầu, ngày 29/7, Anh sẽ ký thỏa thuận với Tập đoàn Điện lực nhà nước Pháp (EDF) để xây dựng 2 lò phản ứng ở Hinkley Point, phía tây nam nước Anh với mục tiêu đáp ứng 7% nhu cầu điện năng của Anh. Dự án này được Tập đoàn điện hạt nhân Trung Quốc (CGN) rót vốn và đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của cựu Thủ tướng Anh David Cameron như một cách để thu hút đầu tư từ nước ngoài vào Anh.
Tuy nhiên, ngay trong đêm thứ Năm (28/7), Văn phòng Chính phủ Anh tuyên bố sẽ không ký thỏa thuận vào ngày hôm sau như dự kiến.
Nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point B tại Somerset (Anh). (Ảnh: Newyork Times).
Văn phòng Chính phủ Anh cho biết, Thủ tướng Anh Theresa May đã trao đổi với Tổng thống Pháp Francois Holland trong tuần trước rằng, bà sẽ hoãn ký hợp đồng. Bà muốn xem lại thỏa thuận một lần nữa như bất kỳ một chính phủ mới nào sẽ làm. Đã từng là thư ký quốc gia trước khi trở thành Thủ tướng, bà May luôn đặt vấn đề an ninh lên hàng đầu.
Ngày 1/8, Trung Quốc đã có những phản ứng mạnh mẽ khi Anh không ký kết hợp đồng này. Hãng thông tấn Tân Hoa xã đã đăng tải một bài bình luận bằng tiếng Anh, trong đó nhấn mạnh: Mặc dù Trung Quốc hiểu và tôn trọng việc chính phủ Anh cần thêm thời gian để cân nhắc kỹ lưỡng về dự án trước khi đi đến kết luận cuối cùng... Theo đó, việc Anh trì hoãn dự án có thể sẽ ảnh hưởng tới sự tín nhiệm của một nền kinh tế mở như London và khiến các nhà đầu tư từ Trung Quốc cũng như từ nhiều nơi khác trên thế giới e ngại nếu muốn rót vốn vào Anh trong tương lai.
Cũng theo Tân Hoa xã, dự án điện hạt nhân này, nếu được thông qua, sẽ tạo hàng nghìn công ăn việc làm và cung cấp lượng điện năng đủ lớn để đáp ứng nhu cầu của Anh sau khi nước này đóng cửa các nhà máy điện vận hành bằng than đá.
Ngày 1/8, phát ngôn viên của Thủ tướng Anh là Helen Bower tuyên bố, nước Anh không hề muốn giảm hợp tác với Trung Quốc. “Với vai trò của Trung Quốc trên nền kinh tế toàn cầu cũng như chính trị quốc tế, chúng tôi vẫn đang cố gắng thắt chặt mối quan hệ với Trung Quốc.” – Bà cho biết.
Về phía Pháp, hiện ông Hollande đang trong một tình huống bất lợi khi mà trong các cuộc thăm dò, ông đang có sự ủng hộ thấp kỷ lục. Đồng thời, ông cũng đang chạy đua trong việc tái ứng cử tổng thống trong kỳ bầu cử tổng thống 2017. Ông đã thúc đẩy EDF giành dự án này nhằm khôi phục công ty – vốn đang đi xuống do thảm họa điện hạt nhân tại Fukushima (Nhật Bản) năm 2011. Tuy nhiên, sau việc Anh trì hoãn ký kết, EDF sẽ gặp nhiều rủi ro tài chính khiến công ty này có thể mắc nợ./.